Rewolucja w naliczaniu stażu pracy od 2026 roku. Od umów zlecenia i działalności gospodarczej będą zależeć uprawnienia pracownicze

• Nowelizacja Kodeksu pracy: Co się zmieni od 1 stycznia 2026 roku?
• Umowa zlecenia i działalność gospodarcza jako elementy stażu pracy
• Wpływ zmian na uprawnienia pracownicze: Dłuższe urlopy i wyższe odprawy
• Przykłady praktyczne: Jak zmiany wpłyną na pracowników?

Nowelizacja Kodeksu pracy: Co się zmieni od 1 stycznia 2026 roku?

Trwają prace nad przygotowanym przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej projektem nowelizacji Kodeksu pracy. Zmiana przepisów będzie dotyczyć naliczania stażu pracy. Nowelizacja ma wyrównać szanse w dostępie do niektórych uprawnień pracowniczych, jak i stanowisk wymagających potwierdzonego doświadczenia zawodowego osób, których okresy pracy nie są wliczane do stażu pracy. Projektodawcy zakładają, że ustawa nowelizująca Kodeks pracy wejdzie w życie 1 stycznia 2026 r.

Obecnie do okresu pracy, od którego uzależnione są uprawnienia pracownicze, wlicza się okresy zatrudnienia, tj. pracy świadczonej w ramach stosunku pracy (na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę). Ponadto do okresu pracy, na podstawie którego określa się długość urlopu wypoczynkowego, zalicza się okres nauki.

Do okresu zatrudnienia wlicza się także okres służby w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej. Jedną ze zmian proponowanych w projekcie nowelizacji jest wliczanie do okresu zatrudnienia okresu służby funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej oraz okresu służby w Służbie Celno-Skarbowej.

Umowa zlecenia i działalność gospodarcza jako elementy stażu pracy

Projektowana ustawa ma zlikwidować nierówności w traktowaniu pracowników ze względu na rodzaj wcześniej podejmowanej przez nich aktywności zawodowej. Dlatego zakłada wliczanie do stażu pracy okresów prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności oraz okresy pozostawania osobą współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe.

Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in.:

• osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą;
• twórcę i artystę;
• osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu.

Do okresu zatrudnienia wliczane będą także okresy:

• wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą – Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia;
• wykonywania przez osobę fizyczną umowy agencyjnej;
• pozostawania osobą współpracującą z osobą, o której mowa w poprzednich punktach;
• pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej;
• pozostawania przez osobę fizyczną członkiem spółdzielni kółek rolniczych.

Wpływ zmian na uprawnienia pracownicze: Dłuższe urlopy i wyższe odprawy

Nowe zasady obliczania stażu pracy zwiększą uprawnienia pracowników. Przede wszystkim wpłyną na zwiększenie wymiaru urlopu wypoczynkowego. Wymiar urlopu zwiększy się w przypadku wielu pracowników o 6 dni rocznie, ponieważ w przypadku stażu pracy wynoszącego co najmniej 10 lat wymiar urlopu wypoczynkowego zwiększa się z 20 do 26 dni.

Zmiany w przepisach wpłyną także na prawo do odprawy, emerytury, nagrody jubileuszowej, dodatek stażowy. Nowelizacja wpłynie także na wydłużenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę.

Przykłady praktyczne: Jak zmiany wpłyną na pracowników?

Jeżeli proponowana nowelizacja Kodeksu pracy wejdzie w życie, to będzie miała znaczący wpływ na uprawnienia pracowników. Ogólny staż pracy naliczany według nowych zasad może zmienić wymiar należnego pracownikowi urlopu wypoczynkowego.

Nowe zasady obliczania stażu pracy wpłyną też na uprawnienia pracownicze zależne od zakładowego stażu pracy.