Kategorie

Premia wakacyjna zamiast świadczenia urlopowego

Marcin Nagórek
Marcin Nagórek
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Premia wakacyjna zamiast świadczenia urlopowego. / Fot. Fotolia
Fotolia
Pracodawca, który likwiduje zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (ZFŚS) i co za tym idzie świadczenie urlopowe, może przyznać pracownikom premię wakacyjną. Prawo do premii ustala się w regulaminie wynagradzania. Jednak od takiego świadczenia będzie miał obowiązek odprowadzić składki ZUS.

Premia wakacyjna

Jakiś czas temu pracodawca zlikwidował zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Nastąpił podział przedsiębiorstwa i w części firmy, w której pracuję, pozostało około 25 pracowników na pełnych etatach. Po podziale firmy właściciel zaproponował, że zamiast świadczeń z funduszu socjalnego raz w roku będzie nam wypłacał premię wakacyjną (po wykorzystaniu ciągiem dwóch tygodni urlopu wypoczynkowego). Czy jest to zgodne z prawem?

Reklama

W podanym stanie faktycznym – przy założeniu rezygnacji z funduszu – przepisy ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (dalej: ustawa o z.f.ś.s.) nie przewidują możliwości wypłacania pracownikom świadczenia urlopowego w rozumieniu tej ustawy z uwagi na to, że pracodawca zatrudnia 25 pracowników. Nie wyklucza to jednak ujęcia tego świadczenia np. w regulaminie wynagradzania, z tym że wówczas takie świadczenia podlegać będą obowiązkowi w zakresie odprowadzenia składek ZUS.

Wspomniane świadczenie – w rozumieniu ustawy o z.f.ś.s. – mogą wypłacać tylko pracodawcy niepubliczni zatrudniający według stanu na 1 stycznia danego roku mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, którzy zrezygnowali z tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

Redakcja poleca produkt: 100 pytań o urlopy wypoczynkowe + CD

Gdy więcej niż 20 pracowników...

Reklama

Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z ustawą o z.f.ś.s. przesłanką decydującą o zróżnicowaniu sytuacji prawnej pracodawców niepublicznych (np. prywatnych spółek) i publicznych jest zatrudnianie co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty na dzień 1 stycznia danego roku. Pracodawcy niepubliczni spełniający wskazany warunek mają co do zasady obowiązek utworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (art. 3 ust. 1 ustawy o z.f.ś.s.), ale ustawa dopuszcza możliwość nietworzenia funduszu pod warunkiem zawarcia takiego postanowienia w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie wynagradzania. Jeżeli zaś u pracodawcy działa organizacja związkowa, to musi wyrazić zgodę na takie postanowienia. W przeciwnym razie muszą one być uzgodnione z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów.

Uznać więc należy, że powyższe reguły dotyczą co do zasady pracodawcy opisanego w podanym w pytaniu stanie faktycznym, skoro zatrudnia około 25 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty na wskazaną datę.

Zadaj pytanie na FORUM

...i mniej

Inna jest sytuacja prawna pracodawców niepublicznych zatrudniających mniejszą od wskazanej w ustawie o z.f.ś.s. liczbę pracowników, czyli mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty na dzień 1 stycznia danego roku. W ich przypadku zasadą jest brak obowiązku tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (art. 3 ust. 3 ustawy o z.f.ś.s.).

Jednocześnie ustawodawca dopuszcza możliwość, aby pracodawcy ci utworzyli taki fundusz lub zamiast tego wypłacali świadczenie urlopowe. Przy czym jest to pozostawione do decyzji pracodawcy, który może albo utworzyć wspomniany fundusz, albo wypłacać świadczenie urlopowe, albo zrezygnować w ogóle z tej formy wsparcia pracowników. Zatem tylko pracodawcy niepubliczni zatrudniający mniej niż 20 pracowników mogą zrezygnować z tworzenia funduszu, a w jego miejsce mogą wypłacać świadczenie urlopowe.

Jednocześnie trudno przyjąć za dopuszczalne stanowisko, wedle którego taka alternatywa mogłaby dotyczyć również pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników. W ich przypadku ustawa wskazuje, co może być regulowane inaczej niż w sposób w niej przyjęty, i jest to tylko kwestia rezygnacji z tworzenia funduszu oraz kwestia wysokości odpisu na ten fundusz (art. 4 ust. 1 ustawy o z.f.ś.s.). Na tle opisanego stanu faktycznego przyjąć można, że o ile pracodawca uzyska zgodę strony pracowniczej na rezygnację z funduszu, to jego likwidacja będzie zgodna z prawem.

Wysokość świadczenia urlopowego

Bez ulg

Idąc dalej, wskazać również należy, że w podanym stanie faktycznym przepisy ustawy o z.f.ś.s. nie przewidują możliwości wypłaty świadczenia urlopowego przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Nie oznacza to jednak, że pracodawca nie może wypłacać świadczenia tego rodzaju. Może, ale na mocy innych przepisów niż ustawa o z.f.ś.s., czyli np. na podstawie regulaminu wynagradzania. Jednak świadczenia takie nie będą świadczeniami urlopowymi w rozumieniu ustawy o z.f.ś.s., a w praktyce oznaczać to będzie konieczność oskładkowania tych świadczeń.

Podział nie miał znaczenia

Z kolei odnosząc się do zmian organizacyjnych firmy w kontekście obowiązków wynikających z ustawy o z.f.ś.s., warto przytoczyć stanowisko SN zawarte w wyroku z 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt I PK 243/07, gdzie wskazano, że ustawa o z.f.ś.s. ma charakter powszechny i uniwersalny w swej dziedzinie, gdyż wyłączenie jej stosowania, a ściślej zaniechanie odpisów, może wynikać tylko z niezatrudniania pracowników. Dlatego stosowania tej ustawy nie wyłączają zmiany dotyczące pracodawcy, a szczególnie jego przekształcenie, likwidacja czy upadłość. W konsekwencji przyjąć należy, że zmiany w strukturze organizacyjnej pracodawcy nie miały znaczenia w kontekście przepisów ustawy o z.f.ś.s.

Zmiany w strukturze organizacyjnej pracodawcy (np. likwidacja, upadłość czy przekształcenie) nie mają wpływu na jego obowiązki wynikające z ustawy o z.f.ś.s.

Zwrot nienależnie wypłaconego świadczenia urlopowego

Każdemu po równo plus należności dla ZUS

Warto przypomnieć, że udzielając pracownikom świadczeń z funduszu bez zróżnicowania ich wartości, czyli według zasady każdemu po równo, pracodawca jest zobowiązany naliczyć od nich składki ZUS.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z 16 września 2009 r., sygn. akt I UK 121/09. Sąd podkreślił, że: „(...) przyznawanie ulgowych świadczeń i wysokość dopłat z funduszu powinno być uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby korzystającej z funduszu. Nie ma w tym zakresie wyjątków. (...) świadczenia wypłacone przez pracodawcę z pominięciem owej zasady podstawowej nie mogą być ocenione w sensie prawnym jako świadczenia socjalne, a jeżeli tak, to nie mogą korzystać z uprawnień przyznanych tym świadczeniom przez system ubezpieczeń społecznych”.

Podstawa prawna:

Art. 3 i 4 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 111).

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?