Kategorie

Przejęcie urlopu macierzyńskiego przez ojca - zmiany w 2016 r.

Kancelaria Wierzbowski Eversheds
Usługi prawne dla biznesu
Kinga Jezierska
Przejęcie urlopu macierzyńskiego przez ojca - zmiany w 2016 r.
Fotolia
Od 2 stycznia 2016 r. rozszerzył się katalog sytuacji, w których ojciec dziecka może przejąć urlop macierzyński. Uprawnienia związane z rodzicielstwem mogą przejąć także inne osoby z najbliższej rodziny matki.

Ustawa nowelizująca Kodeks pracy w zakresie uprawnień rodzicielskich zwiększyła uprawnienia ojca związane z opieką nad dzieckiem w okresie pierwszych miesięcy po jego urodzeniu. Z przyczyn naturalnych, co do zasady, uprawnienia takie jak urlop macierzyński czy prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługują matce, ubezpieczonej na wypadek choroby i macierzyństwa jako pracownik czy z innych tytułów. Jednak w pewnych sytuacjach ojciec dziecka może przejąć te uprawnienia. Od 2 stycznia 2016 katalog tych sytuacji poszerzył się. 

Rezygnacja z urlopu macierzyńskiego przez matkę

Urlop macierzyński jest urlopem obowiązkowym dla matki będącej pracownikiem. Nie może się go zrzec. Pewne okoliczności umożliwiają jej jednak rezygnację z jego części. Do tej pory matka mogła to uczynić po upływie 14 tygodni po porodzie, gdy na pozostałą część urlopu macierzyńskiego opiekę nad dzieckiem przejmował ojciec będący pracownikiem, wykorzystujący w tym celu w swoim zakładzie pracy pozostałą część tego urlopu.

Polecamy produkt: Zasiłki, urlopy, zwolnienia – nowe prawa rodziców (książka)

Reklama

Od stycznia 2016 roku matka dziecka może zrezygnować z urlopu macierzyńskiego także gdy opiekę nad dzieckiem przejmie ojciec, który nie jest pracownikiem, ale jest ubezpieczony z innego tytułu, np. prowadzi własną działalność gospodarczą. Warunkiem skorzystania z tego uprawnienia jest przerwanie przez niego działalności zarobkowej i sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. W wypadku przedsiębiorców, wiąże się to z reguły z koniecznością zawieszenia działalności gospodarczej. Choć zauważa się niekiedy, że nie będzie to konieczne, jeśli przedsiębiorca sam nie będzie wykonywał pracy w swoim przedsiębiorstwie.

Ojciec dziecka może przejąć opiekę nad dzieckiem, przechodząc na urlop macierzyński (pracownik) lub rezygnując z działalności zarobkowej (ubezpieczony z innego tytułu), w szczególnych sytuacjach już na wcześniejszym etapie niż 14 tygodni po porodzie. Sytuacją taką jest śmierć matki, gdy ojciec uzyskuje prawo do urlopu macierzyńskiego lub pobierania zasiłku macierzyńskiego po dniu zgonu matki. Analogiczne uprawnienia przysługują ojcu, gdy matka porzuci dziecko, a także gdy przebywa w szpitalu lub legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji. W tych okolicznościach matka może zrezygnować z urlopu macierzyńskiego po 8 tygodniach.

Od stycznia 2016 roku w tych szczególnych okolicznościach opiekę nad dzieckiem mogą przejąć także inne osoby z najbliższej rodziny matki, np. jej rodzic, czyli dziadek albo babcia dziecka, pod warunkiem że są objęci ubezpieczeniem społecznym w razie choroby lub macierzyństwa, jako pracownicy czy z innych tytułów.


Gdy matka nie korzystała z urlopu macierzyńskiego

Z punktu widzenia pracodawców zatrudniających ojców istotną zmianą jest umożliwienie ojcom skorzystania z części urlopu macierzyńskiego także wtedy, gdy matka nie miała do niego prawa, gdyż nie była pracownikiem.

Obecnie, pracownik może wnioskować o udzielenie mu części urlopu macierzyńskiego, także w sytuacji, gdy matka dziecka, przez odpowiedni okres – 14 lub 8 tygodni w zależności od okoliczności, ewentualnie bez względu na ten okres w wypadku śmierci matki – pobierała zasiłek macierzyński z innego tytułu niż umowa o pracę.

Ponadto, w szczególnych sytuacjach, pracownik może wnioskować o urlop macierzyński, gdy matka w ogóle nie była ubezpieczona w razie choroby i macierzyństwa. Tymi sytuacjami są śmierć matki, porzucenie przez nią dziecka lub legitymowanie się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Pracownik – ojciec ma wtedy prawo do części urlopu macierzyńskiego następującej po dniu wystąpienia wymienionych okoliczności.

Również w tym przypadku podobne uprawnienia mogą przysługiwać innym członkom najbliższej rodziny.

Jeżeli matka dziecka nie była ubezpieczona, ale po urodzeniu dziecka podjęła zatrudnienie w wymiarze co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy, pracownik – ojciec może skorzystać z części urlopu macierzyńskiego na czas zatrudnienia matki.

Dołącz do nas na Facebooku!

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.

    Zatrudnienie programisty - rekrutować seniora czy juniora?

    Zatrudnienie programisty może stać się prawdziwym wyzwaniem. Polskie firmy muszą konkurować o najlepszych specjalistów z pracodawcami z Zachodu. Jak w takiej sytuacji zatrudnić dobrego programistę?

    4 cechy, jakie powinien posiadać dobry program do obsługi PPK

    Obsługa PPK może być albo koszmarem działu kadr, albo procesem, o którym, jak o oddychaniu, po prostu się nie myśli. Wszystko zależy od tego, jakie oprogramowanie (i czy w ogóle) wspomaga dział personalny w realizacji zadań związanych z obsługą PPK. Jaki zatem powinien być program, który pozwoli na sprawną realizację PPK bez nadmiernego obciążania pracowników?

    PPK w firmie - jak wdrożyć?

    PPK w firmie - jak wdrożyć Pracownicze Plany Kapitałowe dla swoich pracowników? Co powinien zawierać program do obsługi PPK? Kto może oszczędzać w PPK?

    Regionalizacja płacy minimalnej - rekomendacje

    Regionalizacja płacy minimalnej i powiązanie jej z obiektywnym parametrem ekonomicznym to rekomendacje raportu, którego partnerem jest Biuro Rzecznika MŚP.

    Czerwiec 2021 - godziny pracy, dni wolne

    Czerwiec 2021 - godziny pracy i dni wolne czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Kalendarz czerwca w 2021 r. zawiera 1 święto wolne od pracy.

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 13 czerwca, 20 czerwca lub 27 czerwca jest niedziela handlowa? Kalendarz niedziel handlowych.