Przejęcie urlopu macierzyńskiego przez ojca

Przekazanie części urlopu macierzyńskiego ojcu

Podstawowy urlop macierzyński na jedno dziecko trwa 20 tygodni.

Przepisy prawa pracy dopuszczają możliwość rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego matki dziecka i przekazania go do dalszego wykorzystywania ojcu. Nie można jednak z tego prawa skorzystać dopóki matka nie wykorzysta co najmniej 14 tygodni urlopu po porodzie. Jeśli dojdzie do wykorzystania przez kobietę 14 tygodni urlopu macierzyńskiego i chęci przekazania dalszej jego części ojcu, należy złożyć w tym celu stosowny wniosek.

Polecamy produkt: Zasiłki, urlopy, zwolnienia – nowe prawa rodziców (książka)

Matka dziecka, która urodziła dziecko i pobiera od 10 tygodni zasiłek macierzyński nie może przekazać dalszej części do wykorzystania ojcu, bowiem musi wykorzystać co najmniej 14 tygodni urlopu po porodzie. Oznacza to, że powrót do pracy i przekazanie urlopu będzie możliwe najwcześniej za 4 tygodnie.

Procedura przejęcia części urlopu

1. W celu przekazania części urlopu macierzyńskiego ojcu dziecka matka musi wykorzystać co najmniej 14 tygodni urlopu.
2. Ojciec dziecka zgłasza się do swojego pracodawcy z pisemnym wnioskiem o udzielenie części urlopu macierzyńskiego, która przypada bezpośrednio po terminie rezygnacji z pozostałej części urlopu przez matkę (wniosek jest wiążący dla pracodawcy). Składa się go w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z części urlopu macierzyńskiego.
3. Pracodawca ojca wydaje zaświadczenie, które potwierdza fakt udzielenia urlopu.
4. Następnie pracownica zgłasza pracodawcy pisemny wniosek dotyczący rezygnacji z dalszej części urlopu macierzyńskiego (w przypadku wykorzystania 14 tygodni zostanie 6 tygodni). Pracownica składa wniosek najpóźniej na 7 dni przed powrotem do pracy. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie pracodawcy ojca decydującego się na wychowywanie dziecka, które potwierdza termin rozpoczęcia korzystania z urlopu macierzyńskiego przez pracownika.

Przejęcie urlopu przez samotnego ojca

Od 2 stycznia 2016 r. zaczęła obowiązywać nowelizacja Kodeksu pracy, która rozszerzyła uprawnienia urlopowe w przypadku prawa do urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego dla pracowników – ojców wychowujących dziecko. I tak, wyróżnia się dwie nowe sytuacje, w których możliwe jest przejęcie urlopu przez samotnego ojca:

- porzucenie przez pracownicę dziecka w trakcie podstawowego urlopu macierzyńskiego,

- rezygnację z podstawowego urlopu macierzyńskiego przez pracownicę legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, której stan zdrowia uniemożliwia sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem, po wykorzystaniu co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego.

Nowelizacja Kodeksu pracy - 2 stycznia 2016 r. wprowadziła możliwość dzielenia uprawnień rodzicielskich między rodziców dziecka nawet wówczas, gdy jedno z nich nie posiada statusu pracowniczego.

Jeśli zatem nieubezpieczona matka dziecka:

- umrze,

- porzuci dziecko,

- posiada orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji i stan jej zdrowia uniemożliwia sprawowanie opieki nad dzieckiem,

pracownik-ojciec ma prawo do urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego na warunkach i w okresie, w którym z tych urlopów mogłaby korzystać matka dziecka będąca pracownicą.

Przed zmianami

Przed nowelizacją Kodeksu pracy, przepisy przewidywały możliwość przejęcia urlopu macierzyńskiego po porodzie tylko wtedy, gdy matka zmarła. Natomiast w przypadku gdy matki porzucały swoje dzieci po porodzie, pracownik-ojciec nie mógł przejąć niewykorzystanej części urlopu macierzyńskiego.

Urlop macierzyński dla członków najbliższej rodziny

Od 2 stycznia 2016 r. po wykorzystaniu przez matkę legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji obowiązkowej 8-tygodniowej części urlopu macierzyńskiego część tego urlopu będzie mógł przejąć oprócz pracownika – ojca także pracownik – inny członek najbliższej rodziny. Wówczas części urlopu macierzyńskiego udziela się na pisemny wniosek członka najbliższej rodziny.

Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika - ojca wychowującego dziecko albo pracownika - innego członka najbliższej rodziny.

Pracownica po 8 tygodniach urlopu macierzyńskiego zrezygnowała z dalszego korzystania w związku z orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Z pozostałej części urlopu, tj. 12 tygodni, może skorzystać inny członek najbliższej rodziny, np. matka pracownicy (babcia dziecka).

Więcej na ten temat pisaliśmy w artykule Zasiłek macierzyński dla członków najbliższej rodziny w 2016 r.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Zadaj pytanie na FORUM Kadry!