REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Roczny urlop macierzyński - uprawnienie pracownicy-matki

Donata Hermann
ekspert ds. prawa i rynku pracy
Roczny urlop macierzyński - uprawnienie pracownicy-matki. / Fot. Fotolia
Roczny urlop macierzyński - uprawnienie pracownicy-matki. / Fot. Fotolia
fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Pojęcie "roczny urlop macierzyński" jako uprawnienie pracownicy-matki nie istnieje w przepisach prawa pracy. Kobieta może przez 364 dni pobierać zasiłek macierzyński, jeśli po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego zdecyduje się na dodatkowy urlop macierzyński i urlop rodzicielski. Dopiero te trzy rodzaje urlopu po zsumowaniu wynoszą prawie rok.

Roczny urlop macierzyński?

Kobiecie przysługuje szereg uprawnień związanych z rodzicielstwem. Urlop macierzyński nie jest jedynym urlopem, z którego może skorzystać. Kobieta-pracownica ma również prawo do skorzystania z nieobowiązkowych urlopów, jakimi są: dodatkowy urlop macierzyński i urlop rodzicielski. Prawo do skorzystania z nieobowiązkowych urlopów zachowuje również ojciec- pracownik wychowujący dziecko (w pewnych wyjątkowych sytuacjach ojciec – pracownik wychowujący dziecko może również skorzystać z urlopu macierzyńskiego).

REKLAMA

REKLAMA

Znowelizowane przepisy Kodeksu pracy, które weszły w życie 17 czerwca 2013 r. wprowadziły nowe pojęcie urlopu, jakim jest urlop rodzicielski i jednocześnie możliwość znacznego wydłużenia czasu opieki nad nowo narodzonym dzieckiem. Potocznie zaczęto posługiwać się pojęciem, tzw. „rocznego urlopu”, który ma odzwierciedlać długość przysługującego kobiecie urlopu, udzielanego w związku z urodzeniem jednego dziecka przy porodzie, jednak nie jest to pojęcie precyzyjne ani wynikające z przepisów prawa pracy.

Urlop macierzyński

W przypadku urodzenia jednego dziecka przy porodzie, kobiecie przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 20 tygodni. Oczywiście w przypadku urodzenia wieloraczków, urlop macierzyński ulega wydłużeniu od 31 do 37 tygodni.

Redakcja poleca produkt: KODEKS PRACY 2015 z komentarzem + CD

REKLAMA

Pierwszym dniem urlop macierzyńskiego jest dzień porodu. Istnieje również możliwość skorzystania z tego urlopu w wymiarze nie przekraczającym 6 tygodni przez przewidywaną datą porodu. W tej sytuacji, konieczne jest złożenie do pracodawcy wniosku o udzielenie tego urlopu, ze wskazaniem daty rozpoczęcia korzystania z urlopu macierzyńskiego. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie lekarskie o przewidywanej dacie porodu.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Urlop macierzyński przysługuje z mocy prawa zatem nie ma konieczności składania wniosku o jego udzielenie do pracodawcy.

Dodatkowy urlop macierzyński

Dodatkowy urlop macierzyński udzielany jest w wymiarze do 6 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy porodzie i w wymiarze do 8 tygodni w przypadku urodzenia wieloraczków. Prawo do skorzystania z tego urlopu przysługuje pracownikom, zarówno matce jak i ojcu dziecka. Rodzice mogą dzielić się prawem do tego urlopu. Urlop ten jest urlopem nieobowiązkowym, zatem należy pamiętać, aby złożyć do pracodawcy wniosek o udzielenie tego urlopu w terminie co najmniej 14 dni przed datą rozpoczęcia tego urlopu.

Porozmawiaj o tym na FORUM

Urlop rodzicielski

Urlop rodzicielski trwa maksymalnie 26 tygodni, a jego długość nie jest uzależniona od liczby dzieci urodzonych przy porodzie. Urlop ten jest również uprawnieniem pracowniczym, z którego mogą skorzystać oboje rodzice. Co ciekawe, zarówno matka jak i ojciec dziecka mogą skorzystać z tego urlopu jednocześnie, przy czym łączny wymiar udzielonego im urlopu nie może przekroczyć wymiaru tego urlopu, czyli 26 tygodni.

Urlop ten, podobnie jak dodatkowy urlop macierzyński jest urlopem nieobowiązkowym. Pracodawca udziela tego urlopu na pisemny wniosek pracownika, który powinien być złożony do pracodawcy na co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu.

Złożenie wniosku tylko przez kobietę

Pracownica nie później niż w terminie 14 dni po porodzie może złożyć do pracodawcy pisemny wniosek o udzielenie jej bezpośrednio po podstawowym urlopie macierzyńskim nieobowiązkowych urlopów, jakimi są: dodatkowy urlop macierzyński i urlop rodzicielski w pełnym wymiarze. Korzystając z tej możliwości, pracownica deklaruje wykorzystanie wszystkich przysługujących jej urlopów związanych z urodzeniem dziecka w pełnym wymiarze, za czas których przysługuje wypłata zasiłku macierzyńskiego w wysokości 80% podstawy wymiaru zasiłku.

Poronienie a prawo do urlopu macierzyńskiego

Pojęcie tzw. rocznego urlopu

Pojęcie „rocznego urlopu” jest potocznie używanym pojęciem, którego definicja nie wynika z żadnych przepisów prawa. Rodzice często posługują się tym pojęciem, w celu zwrócenia uwagi na fakt korzystania przez matkę dziecka ze wszystkich przysługujących jej urlopów z tytułu urodzenia dziecka.

W przypadku, w którym kobieta zdecyduje się na wykorzystanie po urlopie macierzyńskim - dodatkowego urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego, a także złoży pisemny wniosek do pracodawcy o udzielenie tych urlopów, ma możliwość opieki nad nowo narodzonym dzieckiem przez 364 dni (w przypadku urodzenia jednego dziecka przy porodzie). Wynika to z sumowania liczby tygodni wszystkich urlopów przysługujących pracownicy po urodzeniu dziecka.

20 tygodni urlopu macierzyńskiego + 6 tygodni dodatkowego urlopu macierzyńskiego + 26 tygodnie urlopu rodzicielskiego = 52 tygodni x 7 dni = 364

Rok kalendarzowy trwa 365 dni lub 366 w roku przestępnym.

„Roczny urlop” nie jest zatem urlopem, który trwa cały rok. Należy zwrócić na to uwagę przy ustalaniu daty zakończenia trwających urlopów umożliwiających kobiecie sprawowanie opieki nad nowo narodzonym dzieckiem.

Podstawa prawna:

Art. 180, Art. 1821, Art. 1821a Ustawy Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U.2014.1502 j.t. )

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Przełom we wnioskowaniu o zasiłek opiekuńczy. Rząd przyjął projekt zmian. Będzie łatwiej

Jest przełom we wnioskowaniu o zasiłek opiekuńczy. Będzie łatwiej złożyć wniosek. Rząd przyjął Projekt nowelizacji ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

70 punktów potrzeby wsparcia wystarczy do świadczenia wspierającego dla niepełnosprawnych od stycznia 2026 r.

Od 1 stycznia 2026 r. świadczenie wspierające z ZUS otrzymają osoby, które uzyskały co najmniej 70 punktów potrzeby wsparcia w WZON. Więcej niepełnosprawnych uzyska dodatkowe pieniądze z ZUS.

Masz w szufladzie papiery sprzed 1999 roku? ZUS czeka na Twój ruch, ale sam się nie upomni. Bez tego Twoja emerytura będzie niższa

Wkroczyliśmy w 2026 rok, a wielu Polaków wciąż nie dopełniło kluczowej formalności w ZUS. Jeśli urodziłeś się po 1948 roku i pracowałeś, studiowałeś lub wychowywałeś dzieci przed rokiem 1999 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych może nie wiedzieć o Twoich składkach. Jak nic nie zrobisz, Twoja przyszła emerytura może być drastycznie niższa. Dlaczego warto odkurzyć stare dokumenty właśnie teraz?

Szef każe Ci siedzieć w kurtce? Sprawdź, kiedy możesz odmówić pracy z powodu zimna i co pracodawca musi Ci zapewnić w 2026 r.

Zima i mróz uderzyły z pełną mocą, a w Twoim biurze lub na hali produkcyjnej panuje arktyczny klimat? Nie musisz zaciskać zębów i pracować w rękawiczkach i kurtce. Kodeks Pracy i przepisy BHP precyzyjnie określają, ile stopni musi pokazywać termometr, by praca była legalna. Kiedy szef musi postawić Ci obiad, herbatę, a kiedy masz prawo odejść od biurka, zachowując prawo do pensji? Wyjaśniamy.

REKLAMA

Dodatkowy płatny urlop za staż pracy. Od 2 do 10 dni - co się zmienia?

W kwietniu 2026 r. miną 2 lata od zgłoszenia propozycji wzmocnienia uprawnień urlopowych pracowników o dodatkowe 2 dni urlopu za każde kolejne 5 lat stażu pracy. Maksymalnie można byłoby otrzymać dodatkowe 10 dni urlopu o 25 latach pracy. Łącznie z 26 dniami urlopu byłoby to aż 36 dni wolnego w roku. Pomysł początkowo miał objąć tylko ograniczoną grupę pracowników, a później objął pozostałych. Czy dziś jest szansa na kontynuację tego projektu?

Miej odwagę zwolnić [ROZMOWA]

Rozmowa z Dorotą Dublanką, dyrektorką zarządzającą w KIR, doświadczoną liderką i HR-ową inspiratorką, o uważności w przywództwie, zmianach technologicznych oraz o tym, jak przygotować siebie, pracowników i menedżerów na nowy świat pracy

5 kierunków zarządzania ludźmi w 2026 roku [Trendy HR]

5 kierunków zarządzania ludźmi w 2026 roku czyi Trendy HR na rok 2026. Jak drogi te redefiniują zarządzanie? Nowy rok przynosi zmianę logiki funkcjonowania HR jako istotnej części organizmu organizacji.

Nowe świadczenie 1000 plus miesięcznie na drugie dziecko. Zasady i limity

Jest źle. Polska jest jednym z krajów UE z najmniejszą liczbą urodzeń. Skutek? Dramatyczny dla systemu ubezpieczeń społecznych – a raczej jego szczątków w przyszłości. Za 20-30 lat, dla aktualnego pokolenia 30-latków czy 40- latków nie będzie pieniędzy na emerytury, renty, zasiłki i inne świadczenia. Rozwiązanie? Zachęcanie Polaków do posiadania dzieci, im więcej tym lepiej. Każde dziecko i jego praca dla polskiej gospodarki to pieniądze w budżecie i zabezpieczenie przyszłość. No tak, ale dobrze byłoby co najmniej dwoje dzieci, wówczas taki model 2 + 2 da więcej korzyści. Jakich? No na przykład, jak proponuje Prezydent Karol Nawrocki 1000+ dla takich rodzin, przez mniejsze podatki i inne ulgi społeczne. Pieniądze dane teraz, mają zaowocować w przyszłości. Czy tak będzie? Zobaczymy bo aktualnie projekt utknął, został skierowany do I czytania na posiedzeniu Sejmu (według stanu na 9 stycznia 2026 r.).

REKLAMA

55 [kobiety] albo 60 lat [mężczyźni] - myślisz, że to za mało lat na ochronę przedemerytalną? Sąd Najwyższy właśnie wywrócił stolik. Jeśli masz taką umowę – już jesteś nie do ruszenia

Do tej pory żyliście w przekonaniu, że kodeksowa ochrona przed zwolnieniem zaczyna się dopiero na 4 lata przed emeryturą? A jak masz mniej lat, to pech? A jednak teraz ten pech to bzdura! Sąd Najwyższy kończy z chaosem w sądach pracy. Masz umowę terminową i czekasz na ochronę przedemerytalną? A może jesteś chroniona już TERAZ, nawet jak jesteś młodsza - np. masz 55 lat? Sprawdź datę na umowie!

Kontrole i rejestr umów o dzieło działa, bo jest spadek zgłaszanych umów rok do roku [DANE ZUS]

ZUS coraz lepiej prześwietla umowy o dzieło. W efekcie widać rok do roku spadek liczby ich rejestracji - firmy coraz rzadziej korzystają z umów o dzieło, spadek rdr. wynosi ponad 8-proc. Wynika to m.in. z tego, że ZUS weryfikuje w systemie i podczas kontroli czy dana umowa o dzieło faktycznie spełnia warunki dzieła (rezultat i efekt, unikalność, brak kierownictwa i podporządkowania).

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA