Kategorie

Premie uznaniowe

Jednym z częściej wypłacanych przez pracodawców składników wynagrodzenia jest - obok pensji zasadniczej - premia. Czy prawo do premii uznaniowej należy zamieszczać w umowie o pracę?
W razie wątpliwości czy premie i nagrody wliczać czy nie do wynagrodzenia urlopowego czy ekwiwalentu za urlop, konieczna jest szczegółowa analiza, jakie elementy przeważają w danym świadczeniu, czy typowe dla premii czy dla nagrody.
Coraz częściej pracodawcy wprowadzają dodatkowy składnik wynagrodzenia w postaci premii za brak absencji chorobowej. Celem takiego działania jest ograniczenie procederu nadużywania korzystania przez pracowników ze zwolnień lekarskich.
Elementem decydującym o tym, czy premie uznaniowe (właściwie nagrody) zawarte w regulaminach wynagradzania, układach zbiorowych należy uwzględniać przy wyliczaniu wynagrodzenia urlopowego i ekwiwalentu jest przede wszystkim kwestia, czy pracownik ma prawo żądać ich wypłaty, czy zależą one tylko i wyłącznie od uznania pracodawcy.
Umowa z pracownikiem zostanie rozwiązana 31 października z przyczyn niedotyczących pracownika. Wobec tego zostaną mu wypłacone odprawa pieniężna, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz nagroda uznaniowa. Pracownik ma jednak kilka potrąceń komorniczych. Jak prawidłowo przeprowadzić wszystkie potrącenia?
Przyznanie premii uznaniowej wymaga pisemnego oświadczenia złożonego przez pracodawcę i musi zostać przez niego podpisane. W przedmiotowym piśmie o przyznaniu nagrody należy określić imię i nazwisko pracownika oraz wskazać wysokość nagrody i termin jej wypłaty. Poniżej wzór takiego oświadczenia.
Premia i nagroda są w praktyce mylone i uznawane za te same świadczenia wynikające ze stosunku pracy. Tymczasem Kodeks pracy wspomina tylko o nagrodach. Premie nie zostały uregulowane w ustawie kodeksowej. Czym się różnią?
Kwestia wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych została uregulowana w przepisach prawa pracy. Budzi ona jednak pewne kontrowersje. Co w przypadku ustalenia przez pracodawcę wynagrodzenia za prace w nadgodzinach w formie premii uznaniowej?
Premia stanowi część wynagrodzenia za pracę. Prawo do żądania premii powstaje wówczas, gdy odpowiednie akty przewidują z góry skonkretyzowane i zobiektywizowane wskaźniki premiowania i wskaźniki te potwierdzają prawo pracownika do premii, jak również w sytuacji, gdy pracodawca będzie stosował przejrzyste kryteria premiowania, nawet w razie braku aktów wewnątrzzakładowych to regulujących (wyrok Sądu Najwyższego z 30 marca 1977 r., I PRN 26/77, OSNC 1977/11/225).
Zarówno premie uznaniowe, jak i nagrody należy uwzględnić w podstawie wymiaru zasiłku, ale pod pewnymi warunkami. Znaczenie w tym przypadku mają przepisy płacowe lub zapisy w umowie o pracę dotyczące zasad wypłaty tych składników w okresie niezdolności do pracy.
W obowiązującym w naszym zakładzie regulaminie zapisaliśmy, że pracownikowi zatrudnionemu na stanowisku przedstawiciela handlowego może być wypłacona premia uznaniowa. Decyzję o jej przyznaniu, w wysokości nie większej niż 20% wynagrodzenia zasadniczego wynikającego z umowy o pracę, podejmuje bezpośredni przełożony pracownika po przeanalizowaniu osiągniętego przez niego poziomu sprzedaży naszych artykułów. Co do zasady, wysokość premii jest ustalana procentowo w zależności od liczby umów sprzedażowych zawartych przez pracowników z naszymi klientami. Ostatnio jeden z pracowników zażądał wypłaty premii uznaniowej, której nie przyznał mu przełożony ze względu na nieobecność pracownika w pracy przez znaczną część miesiąca z powodu choroby i w związku z tym niższą sprzedaż. Czy w razie niewypłacenia premii pracownik będzie mógł wystąpić do sądu z roszczeniem o jej wypłatę?
Zajmujemy się sprzedażą sprzętu AGD (sprzedażą przez internet i za pośrednictwem przedstawicieli handlowych). W pierwszym i trzecim kwartale każdego roku zawsze odnotowujemy znaczny spadek obrotów. W firmie obowiązuje czasowy system wynagradzania, zgodnie z którym pracownicy otrzymują stałe stawki miesięczne na poziomie ok. 4500 zł (handlowcy) i 3500 zł (pozostali pracownicy). Ponieważ nasza sytuacja finansowa nie jest najlepsza, chcemy tak zmienić system wynagradzania, aby zapobiec redukcji zatrudnienia. Jaki system byłby w tej sytuacji dla nas najkorzystniejszy i jednocześnie nadal motywujący pracowników? Jak wprowadzić te zmiany? Nadmieniam, że funkcjonuje u nas regulamin wynagradzania i nie ma organizacji związkowych.
Jeżeli w umowie o pracę określono zasady przyznawania premii, to pracownik może domagać się jej wypłaty przed sądem pracy. Gdy zasad tych nie określono, to mamy do czynienia z nagrodą, która nie ma charakteru roszczeniowego.
Pracodawca zobowiązał się w umowie o pracę, że wypłaci mi premię w wysokości 20% wynagrodzenia, pod warunkiem że osiągnę określone procentowo wyniki finansowe lub zmniejszę jego wydatki. Wymagane wyniki osiągnąłem w 3 pierwszych miesiącach 2009 r. Gdy otrzymałem raport z działu księgowości, który potwierdzał te wyniki, poprosiłem pracodawcę o wypłatę premii za te 3 miesiące. Pracodawca powiedział, że wypłaci mi ją w bliżej nieokreślonym terminie i do dzisiaj jej nie otrzymałem. Czy w takiej sytuacji mogę żądać od pracodawcy natychmiastowej wypłaty premii?
W naszej spółce pracownicy oprócz stałego wynagrodzenia otrzymują również premię regulaminową, której wysokość może wynosić maksymalnie 30% płacy zasadniczej. Przyznanie premii i jej wysokość zależą od jakości wykonanych produktów, czasu dostawy i dni nieobecności pracownika w pracy. Czy taką premię możemy uznać za stały składnik wynagrodzenia i wliczać do dodatku i wynagrodzenia za godziny nadliczbowe?
Pracodawca nie ma obowiązku przyznawania pracownikom nagród i premii. Jeśli jednak zdecyduje się na przyznawanie takich świadczeń, powinien dokładnie określić, czy będą to nagrody, czy premie, a w przypadku tych ostatnich – jaki będą miały charakter: uznaniowy czy regulaminowy. Od tego zależy bowiem, czy i kiedy pracownik ma prawo domagać się wypłaty.
W Polsce krótkoterminowe zmienne wynagrodzenie zarządów stanowi średnio 26 proc. podstawowej pensji. W europejskich firmach przeciętna roczna premia dla najwyższej kadry zarządzającej waha się od 23 proc. podstawowej pensji na Węgrzech do 45 proc. w Niemczech.
Pod koniec 2010 r. na konto pracownika przelano premię w wysokości 4000 zł. Za te pieniądze pracownik kupił telewizor i trochę materiałów budowlanych. Po nowym roku zadzwoniła do niego księgowa, która poinformowała pracownika, że zrobiła niewłaściwy przelew. Pieniądze były przeznaczone dla wiceprezesa i musi je jak najszybciej oddać. Pracownik nie ma już tych pieniędzy i nie chce ich oddać. Czy pracodawca może żądać od niego zwrotu nienależnie wypłaconej premii?
Do składników wynagrodzenia należą tylko te świadczenia pieniężne, które są związane z wykonywaniem pracy na zajmowanym stanowisku, np. premie.
Otrzymanie premii uznaniowej zależy wyłącznie od decyzji pracodawcy. Zapisy regulaminu wynagradzania lub układu zbiorowego pracy przewidujące prawo do tego świadczenia są niejednoznaczne i wywołują wiele wątpliwości co do charakteru premii i możliwości skutecznego dochodzenia jej wypłaty przed sądem.
Pracownikom naszej spółki, obok stałego wynagrodzenia, wypłacamy również regularną miesięczną zmienną premię uznaniową. Ponadto od 1 marca 2010 r. opłacamy za pracowników abonament medyczny. Regulamin wynagradzania nie zawiera żadnych postanowień dotyczących wypłacania premii uznaniowej w okresie niezdolności do pracy. Abonament medyczny jest z kolei opłacany za okres zatrudnienia pracownika, bez względu na absencje. Jeden z naszych pracowników zachorował w lipcu br. Czy do podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego należy wliczyć dodatkowe składniki wynagrodzenia, o których mowa wyżej?
Dochodzenie wypłaty roszczenia pracownika przed sądem pracy może dotyczyć jedynie premii regulaminowej. W odróżnieniu bowiem od premii uznaniowej warunki uzyskania premii regulaminowej są ściśle określone w przepisach wewnętrznych.
Świadczenie ma charakter uznaniowy tylko wtedy, gdy regulamin wynagradzania nie określa warunków przyznania świadczenia albo gdy warunki przyznania świadczenia są określone w sposób na tyle ogólny, że uniemożliwiają kontrolę ich spełnienia. Premia uznaniowa lub nagroda pieniężna jest świadczeniem czysto uznaniowym. Skoro przyznanie oraz ustalenie jej wysokości pozostaje wyłącznie w gestii pracodawcy, to zbędne jest ustalenie przez pracodawcę regulaminu przyznawania nagród (wyrok Sądu Najwyższego z 9 lipca 2009 r., II PK 232/08).
W grudniu 2007 r. wypłaciliśmy pracownikowi zasiłek opiekuńczy w związku z chorobą jego dziecka. Pracownik zwrócił się z pytaniem, czy prawidłowo została ustalona podstawa wymiaru zasiłku. Z podstawy wyłączyliśmy premie uznaniowe. Nie mamy regulaminu wynagradzania, a o przyznaniu i wysokości premii decyduje właściciel firmy. Nie wypłacamy premii cyklicznie i nie pomniejszamy ich, gdy wypłata przypada na czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Czy premie słusznie nie zostały zaliczone do podstawy wymiaru zasiłku opiekuńczego?
Od 1 sierpnia 2008 r. obowiązuje u nas nowy regulamin wynagradzania. Do 31 lipca 2008 r. wypłacaliśmy pracownikom miesięczne premie regulaminowe pomniejszane proporcjonalnie za czas choroby. Premie były wliczane do podstawy wynagrodzenia chorobowego i zasiłku. W regulaminie, który obowiązuje od 1 sierpnia br., jest zapis, że pracodawca może przyznać pracownikom nagrodę, którą może zmniejszyć kwotowo lub procentowo za czas niezdolności do pracy. Taki zapis, naszym zdaniem, nie uprawnia do wliczania nagrody do podstawy wynagrodzenia za czas choroby i zasiłku chorobowego. Co jednak zrobić w sytuacji, gdy pracownik choruje nieprzerwanie w lipcu i sierpniu 2008 r.? Czy z podstawy wymiaru powinniśmy wyłączyć premie, które przysługiwały do końca czerwca, czy wyłączyć premie dopiero wtedy, gdy będziemy ustalali podstawę wymiaru na nowo?
W Kodeksie pracy polski ustawodawca zawarł wiele dodatków do wynagrodzenia zasadniczego, które niejednokrotnie znacząco powiększają dochód pracownika.