Kategorie

Premia regulaminowa a premia uznaniowa

Ewa Łukasik
Ewa Łukasik
Dochodzenie wypłaty roszczenia pracownika przed sądem pracy może dotyczyć jedynie premii regulaminowej. W odróżnieniu bowiem od premii uznaniowej warunki uzyskania premii regulaminowej są ściśle określone w przepisach wewnętrznych.

Jednym z narzędzi motywujących pracowników do efektywniejszej pracy jest wprowadzenie do systemu wynagrodzeń dodatkowych składników wynagrodzenia, uzależnionych od rezultatów pracy.

Do najpopularniejszych narzędzi motywujących pracowników należy zaliczyć:

  • prowizję – wysokość wynagrodzenia lub części wynagrodzenia stanowi procent osiągniętych przez pracownika obrotów,
  • premię regulaminową,
  • premię uznaniową,
  • nagrody (rzeczowe).
Reklama

Podejmując decyzję o wprowadzeniu do systemu wynagradzania jednego z wyżej wymienionych składników, pracodawca powinien pamiętać o podstawowych kryteriach odróżniających premię regulaminową od premii uznaniowej. Od tego, jak zostaną uregulowane kwestie związane z prawem do ww. świadczeń, będą w przyszłości zależały obowiązki pracodawcy względem pracownika.

O tym, czy dane świadczenie jest premią regulaminową czy uznaniową, decyduje nie jego nazwa wprowadzona w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania czy umowie o pracę, ale charakter tego świadczenia.

Wprowadzenie premii do zakładowego systemu wynagradzania

Jeżeli intencją pracodawcy jest wprowadzenie premii regulaminowej, wtedy kryteria, zasady i terminy wypłaty dodatkowego wynagrodzenia powinny zostać zapisane w odpowiednim dokumencie. Warunki premiowania należy określić w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania (w przypadku firm zatrudniających co najmniej 20 pracowników). Pracodawca zatrudniający mniej niż 20 pracowników powinien określić zasady premiowania indywidualnie, w umowach o pracę lub wprowadzić regulamin premiowania.

Nagroda a premia >>

W przypadku gdy pracodawca chce wypłacać pracownikom premię uznaniową lub nagrody jednorazowe, nie ma obowiązku określania tej kwestii w odpowiednich dokumentach. Można je całkowicie pominąć w wewnętrznych regulacjach lub jedynie wspomnieć o możliwości ich wystąpienia, bez wskazywania jakichkolwiek wartości kwotowych.

Premia regulaminowa

Reklama

Wysokość oraz warunki nabycia prawa do premii regulaminowej muszą być wyraźnie określone. W związku z tym po spełnieniu regulaminowych warunków pracownik ma prawo żądać wypłacenia premii, a w razie odmowy wypłacenia – dochodzić swojego roszczenia przed sądem pracy.

Pracodawca, który zadecyduje o przyznawaniu pracownikom prawa do premii regulaminowej, powinien precyzyjnie określić w regulaminie warunki jej przyznawania. Może to zrobić, wskazując np., że premia przysługuje wszystkim pracownikom, a przy tym powinien określić okoliczności, których wystąpienie spowoduje obniżenie premii lub jej niewypłacenie. Jeśli okoliczności te nie wystąpią, pracodawca będzie zobowiązany wypłacić premię w pełnej wysokości. Może również uzależnić prawo do premii regulaminowej od wystąpienia pewnych okoliczności (np. osiągnięcie przez pracownika sprzedaży na poziomie wyższym od określonej normy).


Przykład

Zakładowy regulamin premiowania zawierał zapis w brzmieniu:

„Pracownikom, którzy sumiennie wypełniają swoje obowiązki, przysługuje premia miesięczna w wysokości 25% wynagrodzenia zasadniczego.

1. Premia nie przysługuje za dni usprawiedliwionej nieobecności w pracy.

2. Premia nie przysługuje pracownikowi w przypadku:

a) opuszczenia przez pracownika pracy bez usprawiedliwienia,

b) nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy,

c) stawienia się w pracy w stanie po spożyciu alkoholu lub pod wpływem środków odurzających,

d) spożywania alkoholu lub używania środków odurzających w miejscu pracy,

e) ukarania karą porządkową”.

W takim przypadku bez względu na to, jak pracodawca nazwał świadczenie, wyczerpuje ono znamiona premii regulaminowej, bowiem określone zostały kryteria (na podstawie których świadczenie jest wypłacane), jego wysokość oraz częstotliwość. Pracownik, który spełnił warunki do jej otrzymania, ma względem pracodawcy roszczenie o jego wypłacenie. W przypadku odmowy ma prawo dochodzenia wypłaty wynagrodzenia przed sądem pracy.

Premia uznaniowa

Pracownikom, którzy wzorowo wypełniają swoje obowiązki, a także przejawiają inicjatywę w pracy i podnoszą jej wydajność, jakość oraz wyjątkowo przyczyniają się do wykonywania zadań na rzecz zakładu pracy, mogą być przyznawane nagrody i wyróżnienia.

Premia uznaniowa jest tożsama z nagrodą. Stanowi ona pieniężne świadczenie dla pracownika, całkowicie uzależnione od swobodnego uznania pracodawcy. Nie ma zatem żadnych konkretnych przesłanek, których spełnienie mogłoby być podstawą skutecznego zgłoszenia przez pracownika roszczenia o wypłacenie premii uznaniowej. Dopiero gdy pracownikowi zostanie przyznana premia uznaniowa (albo nagroda), nabywa on uprawnienia do wystąpienia z żądaniem jej wypłacenia.

WAŻNE!

Zarówno przyznanie nagrody jak jej wysokość zależą od swobodnego uznania pracodawcy.

W jaki sposób ustalać premię w samorządzie >>

Przykład

W regulaminie wynagradzania wprowadzono zapis w brzmieniu:

„Pracownikom, na wniosek bezpośredniego przełożonego, może zostać przyznana premia za szczególne osiągnięcia w pracy. Decyzję o przyznaniu premii i jej wysokości podejmuje w każdym przypadku pracodawca”.

W tym przypadku wewnętrzne regulacje płacowe przewidują jedynie dopuszczalność wypłacenia premii, nie określają natomiast konkretnych kryteriów jej nabycia ani jej wysokości. A zatem wyłącznie od uznania pracodawcy zależy, czy i w jakich okolicznościach premia zostanie pracownikowi przyznana. Pracownik, który we własnym przekonaniu wyróżnia się szczególnymi osiągnięciami w pracy, nie może – powołując się na taki zapis regulaminu – wystąpić do pracodawcy z roszczeniem o wypłatę premii.

Intencją pracodawcy było wprowadzenie do systemu wynagrodzeń premii uznaniowej.

Ochrona premii

Premia, niezależnie od tego, czy ma charakter premii regulaminowej czy uznaniowej, jest składnikiem wynagrodzenia. Oznacza to, że mają do niej zastosowanie przepisy dotyczące ochrony wynagrodzenia za pracę. Pracownik nie może zrzec się premii ani przenieść prawa do niej na inną osobę. Zakaz zrzekania się premii jest bezwarunkowy i nie może być uchylony porozumieniem stron.

Ponadto pracodawca nie ma swobody w potrącaniu wierzytelności z przyznanej pracownikowi premii. Potrącenia z premii bez zgody pracownika mogą być bowiem dokonywane tylko według zasad określonych w art. 87 k.p. Dotyczy to także wierzytelności pracodawcy. Jeśli więc pracownik nie wyrazi zgody na potrącenie z premii określonej kwoty, pracodawca, chcąc dokonać jej potrącenia, musi dysponować tytułem wykonawczym przeciwko temu pracownikowi.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?