Kategorie

Wynagrodzeniowe i pozawynagrodzeniowe świadczenia pieniężne

Monika Wacikowska
Do składników wynagrodzenia należą tylko te świadczenia pieniężne, które są związane z wykonywaniem pracy na zajmowanym stanowisku, np. premie.

Pracownik za określoną jednostkę czasu pracy może domagać się wynagrodzenia ustalonego w obowiązującej go umowie o pracę. Warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą ustalają układy zbiorowe pracy (art. 771 § 1 k.p.). Z treści przywołanego przepisu wynika, że prawo pracy przewiduje 2 rodzaje świadczeń pieniężnych – świadczenia pieniężne o charakterze wynagrodzeniowym oraz świadczenia pieniężne niemające charakteru wynagrodzeniowego, ale pochodzące ze stosunku pracy – przyznane pracownikowi na mocy wiążącej go umowy o pracę lub przepisów wewnątrzzakładowych obowiązujących u danego pracodawcy.

Świadczenia pieniężne o charakterze wynagrodzeniowym

Reklama

Wynagrodzenie pracownika powinno być tak ustalone, aby odpowiadało przede wszystkim rodzajowi wykonywanej przez niego pracy oraz kwalifikacjom wymaganym przy jej realizacji. Ponadto wynagrodzenie przyznane pracownikowi powinno być uzależnione również od ilości i jakości świadczonej przez pracownika pracy.

Wynagrodzenie jako świadczenie pieniężne ze stosunku pracy stanowi rekompensatę za wykonaną przez pracownika pracę, a co za tym idzie, za wypełnione przez niego obowiązki. Jest więc niczym innym jak ekwiwalentem pieniężnym za wykonane przez niego zadania.

Podstawowym składnikiem wynagrodzenia jest ten, który rekompensuje wykonaną przez pracownika pracę. Mowa tu o wynagrodzeniu zasadniczym określonym stawką godzinową lub miesięczną czy wynagrodzeniu prowizyjnym, którego wysokość uzależniona jest od nakładów pracy poczynionych przez pracownika, a w rezultacie – efektów jego wysiłków.

Przykład

Pracownik zatrudniony na stanowisku doradcy kredytowego ma prawo do wynagrodzenia w formie prowizji w wysokości 1% od wartości wypłaconych w danym miesiącu kredytów, których udzielił klientom, zawierając z nimi umowy kredytowe.

Oprócz podstawowego składnika wynagrodzenia, mającego za zadanie zrekompensowanie pracownikowi wykonanych przez niego obowiązków, ma on również prawo do tzw. dodatkowych składników wynagrodzenia, które związane są z wykonywaniem przez niego pracy, ale do których prawo powstaje po spełnieniu dodatkowych przesłanek lub powstaniu dodatkowych okoliczności. Chodzi tu przede wszystkim o wszelkiego rodzaju dodatki do wynagrodzenia, ryczałty czy premie.


Reklama

Prawo do dodatków z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych lub z tytułu pracy w porze nocnej przysługuje pracownikowi, jeśli czas wykonywania obowiązków pracowniczych odpowiednio przekraczał obowiązujące pracownika normy czasu pracy lub przypadał na porę nocną ustaloną u pracodawcy. Takie samo znaczenie mają ryczałty za pracę nadliczbową lub pracę w porze nocnej. Są one bowiem gwarantowane w umowach o pracę pracowników, którzy co do zasady wykonują pracę nadliczbową. A zatem nie rekompensują zwykłego nakładu pracy, lecz dodatkowo włożony przez pracownika wysiłek.

Do dodatkowych składników wynagrodzenia należą również wszelkiego rodzaju dodatki uzależnione od innych niż nadgodziny czy pora nocna czynników, np. dodatek za wysługę lat (tzw. dodatek stażowy) czy dodatek funkcyjny.

Podobny charakter ma premia przyznawana pracownikowi, który spełnił określone przesłanki uprawniające do jej nabycia.

WAŻNE!

Postanowienia regulaminu wynagradzania albo umowy o pracę, dające pracownikom prawo do premii, powinny określać konkretne przesłanki, których spełnienie warunkuje jej wypłacenie.

Przykład

Pracownikowi przysługuje comiesięczna premia regulaminowa w wysokości do 1500 zł. Na podstawie zapisów regulaminu wynagradzania obowiązującego w A. Sp. z o.o. premia przysługuje, jeśli pracownik w danym miesiącu kalendarzowym wykonywał swoje obowiązki sumiennie i rzetelnie, a ponadto nie opuścił w związku z chorobą więcej niż 3 dni pracy.

Zarówno podstawowe (zasadnicze miesięczne lub godzinowe oraz prowizja), jak i dodatkowe (np. dodatki i ryczałty z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych czy pracy porze nocnej oraz premie) składniki wynagrodzenia wchodzą do podstawy innych pochodnych wynagrodzeń, np. wynagrodzenia chorobowego, za czas urlopu wypoczynkowego czy za czas płatnych zwolnień od pracy.

Ponadto pracownik ma prawo domagać się ich wypłaty na drodze postępowania przed sądem pracy. Mają one bowiem charakter roszczeniowy. Po spełnieniu określonych przesłanek lub wystąpieniu określonych okoliczności (np. wykonanie pracy, osiągnięcie określonego utargu) pracownik nabywa do nich prawo, a pracodawca ma obowiązek dokonania ich wypłaty.


Bony, dofinansowanie nauki, dodatki reprezentacyjne

Poza podstawowymi i dodatkowymi składnikami wynagrodzenia pracodawca może wprowadzić również inne, pozawynagrodzeniowe świadczenia związane ze stosunkiem pracy. Prawo do takich świadczeń powstaje po zaistnieniu określonych okoliczności, ale nie jest ściśle związane z wykonywaniem pracy. Dotyczy to np. stawek przyznawanych pracownikom na pokrycie kosztów reprezentacji firmy.

Przykład

Pracownicy zatrudnieni na stanowisku handlowców otrzymują tzw. dodatek reprezentacyjny w wysokości 1000 zł miesięcznie. Dodatek ten powinien być przeznaczony na koszty reprezentowania firmy, np. lunch z klientem firmy, podarunki dla kontrahentów.

Podobny charakter mają bony (np. świąteczne) przyznawane pracownikom, a finansowane ze środków pracodawcy. Nie mają one charakteru wynagrodzeniowego. Choć związane są ze stosunkiem pracy, nie są ekwiwalentem za wykonaną pracę, a jedynie dodatkowym świadczeniem przyznanym pracownikowi.

Podobnie traktowane są kwoty stanowiące sfinansowanie czy dofinansowanie nauki pracownika. Nie rekompensują wykonanej przez pracownika pracy, lecz są jedynie dodatkowym świadczeniem przyznanym przez pracodawcę.

Przykład

Pracodawca wprowadził w regulaminie pracy zapis, zgodnie z którym pracownicy podejmujący naukę na studiach wyższych na kierunku zgodnym z wykonywaną pracą mają prawo do 30% dofinansowania kosztów tej nauki przez pracodawcę. Przyznane dofinansowanie nie jest składnikiem wynagrodzenia.

Wszelkie świadczenia pieniężne ze stosunku pracy, które nie mają charakteru wynagrodzeniowego, nie są wliczane do pochodnych składników wynagrodzenia, np. wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego, wynagrodzenia chorobowego czy wynagrodzenia za czas płatnych zwolnień od pracy. A zatem ich wypłacenie nie wpływa na wysokość przysługującego pracownikowi wynagrodzenia, zarówno tego o charakterze podstawowym, jak i dodatkowym.

Ich wypłatę warunkują również ustalone przez pracodawcę przepisy, odbierając lub dając do nich prawo w określonych przypadkach.

Podstawa prawna:

  • art. 771 § 1 Kodeksu pracy.
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?