Kategorie

Kodeksowe dodatki do wynagrodzeń (cz. 1)

W Kodeksie pracy polski ustawodawca zawarł wiele dodatków do wynagrodzenia zasadniczego, które niejednokrotnie znacząco powiększają dochód pracownika.
Wynagrodzenie pracownika to nie tylko stawka godzinowa lub miesięczna i ewentualne premie czy prowizje. Oprócz wskazanych składników niejednokrotnie pracownikom przysługuje wiele dodatków do wynagrodzenia wynikających z przepisów Kodeksu pracy lub aktów wewnątrzzakładowych, takich jak regulaminy wynagradzania, układy zbiorowe pracy. Poniżej przedstawione zostaną dodatki do wynagrodzeń, które pracodawca ma obowiązek wypłacić pracownikom, na podstawie przepisów Kodeksu pracy, w zależności od wystąpienia określonych okoliczności.

Dodatek w związku z wykonywaniem pracy w ruchu ciągłym

Wypłacany jest tylko u tych pracodawców, którzy stosują system pracy w ruchu ciągłym. Jest to system stosowany przy pracach, które ze względu na technologię produkcji lub konieczność ciągłego zaspokajania potrzeb ludności nie mogą być wstrzymane. Przepisy Kodeksu pracy dopuszczają w takich sytuacjach wydłużenie czasu pracy do 43 godzin przeciętnie tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym, który maksymalnie może wynosić 4 tygodnie. Ponadto jednego dnia w niektórych tygodniach w okresie rozliczeniowym można wydłużyć wymiar czasu pracy do 12 godzin na dobę.

Za każdą godzinę pracy ponad 8 godzin należy wypłacić pracownikom dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia, obliczony według zasad obowiązujących dla godzin nadliczbowych.

Dodatek dla osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy

Osoby zatrudnione w niepełnym wymiarze czasu pracy muszą mieć ustalony w umowie limit godzin pracy, których przekroczenie będzie uprawniało je do dodatku jak za godziny nadliczbowe. Limit ten powinien zostać ustalony przez pracodawcę i pracownika i mieścić się w przedziale między niepełnym a pełnym wymiarem czasu pracy. Na przykład w przypadku pracownika zatrudnionego na 1/2 etatu i świadczącego pracę codziennie przez 4 godziny można ustalić, że przekroczenie 6. godziny pracy uprawnia go do dodatku, o którym mowa w art. 1511 § 1 k.p.

A zatem pracownik ten, wykonując pracę w 7. i 8. godzinie, będzie uprawniony do stosownego dodatku w wysokości:

- 100% wynagrodzenia - za pracę ponadwymiarową w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy zgodnie z rozkładem czasu pracy, a także za pracę wykonywaną w dniu wolnym, który udzielony został pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub święto,

- 50% wynagrodzenia - jeżeli praca ponadwymiarowa wystąpi w każdym innym dniu niż wskazane powyżej.

Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych

Reklama

Godziny nadliczbowe mogą wystąpić tylko wówczas, gdy prowadzona jest akcja ratownicza lub gdy po stronie pracodawcy wystąpią szczególne potrzeby uzasadniające zatrudnianie pracowników w przedłużonym czasie pracy (np. terminowa konieczność realizacji kontraktu po awarii maszyny, polecenie pracy w związku z koniecznością nagłego zastępstwa nieobecnego pracownika itp.). Godziny nadliczbowe mogą wystąpić jako przekroczenia dobowe lub przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy.

Przekroczenia dobowe występują wówczas, gdy pracownik wykonuje pracę w danym dniu powyżej zaplanowanych na dany dzień 8 godzin lub w przypadku równoważnego czasu pracy większej liczby godzin pracy.

Na przykład pracownik, który miał zaplanowane w danym dniu 8 godzin, a przepracował 10, ma dwie godziny nadliczbowe. Natomiast pracownik wykonujący pracę w systemie równoważnego czasu pracy, jeżeli miał zaplanowane w danym dniu 10 godzin, a przepracował 12, to w efekcie wypracował 2 godziny nadliczbowe.

Zasadą jest, że za godziny nadliczbowe wynikające z przekroczenia normy dobowej, oprócz normalnego wynagrodzenia, należy wypłacić dodatek w wysokości 50% wynagrodzenia.

Wyższy 100% dodatek będzie przysługiwał pracownikom, którzy godziny nadliczbowe wypracują:

- w nocy,

- w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy zgodnie z rozkładem czasu pracy,

- w dniu wolnym, który udzielony został pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub święto.

100% dodatek do wynagrodzenia przysługuje również pracownikom, którzy wypracowali godziny nadliczbowe w związku z przekroczeniem przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.

Reklama

Pracownikom przysługuje tylko jeden dodatek z tytułu pracy w nadgodzinach. Jeżeli więc przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu nastąpiło w związku z wypracowaniem tzw. dobówek, pracodawca nie ma obowiązku wypłacania drugiego dodatku w związku z przekroczeniem przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy.

Trzeba również pamiętać, że godziny nadliczbowe mogą być rekompensowane czasem wolnym, w proporcjach odpowiednio 1 : 1 na wniosek pracownika lub 1 : 1,5 z inicjatywy pracodawcy. W przypadku udzielenia czasu wolnego pracodawca nie ma obowiązku wypłacania dodatku do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.

Podstawę obliczenia dodatku do wynagrodzenia stanowi wynagrodzenie zasadnicze pracownika określone stawką miesięczną lub godzinową. Jeżeli natomiast taki składnik nie został wyodrębniony, wówczas za podstawę bierzemy 60% wynagrodzenia.

Dodatek za pracę w niedzielę lub święto

Zasadą jest, że za pracę w niedzielę lub święto należy udzielić pracownikowi dnia wolnego. W razie jednak braku takiej możliwości pracownikowi należy wypłacić stosowny dodatek za każdą godzinę przepracowaną w niedzielę lub w święto w wysokości 100% wynagrodzenia zasadniczego.

Pracownik, który będzie wykonywał pracę w niedzielę, za którą nie otrzyma dnia wolnego, a jednocześnie praca ta będzie pracą w godzinach nadliczbowych, ma prawo tylko do jednego dodatku.

Należny pracownikowi dodatek z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych oblicza się według wynagrodzenia wynikającego z jego osobistego zaszeregowania (art. 1511 § 3 k.p.), które może być określone stawką godzinową lub miesięczną. W sytuacji gdy tego typu składniki nie zostały jednak określone, np. pracownik wynagradzany jest według akordu lub objęty tylko systemem prowizyjnym, podstawę obliczenia dodatku stanowi 60% otrzymanego przez pracownika wynagrodzenia.

Szczegółowe zasady obliczania dodatku zawarte zostały w rozporządzeniu z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (DzU nr 62, poz. 289 ze zm.).

Pracownikom, których wynagrodzenie określone zostało stałą stawką miesięczną, wynagrodzenie za 1 godzinę pracy oblicza się, dzieląc stawkę miesięczną przez liczbę godzin przypadającą do przepracowania w danym miesiącu.

Natomiast w przypadku pracowników, których wynagrodzenie będzie określone procentowo, zgodnie z § 4 rozporządzenia, należy stosować zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Stawkę za godzinę pracy obliczamy, dzieląc zmienne składniki wynagrodzenia przez liczbę godzin, które pracownik przepracowałby w okresie, z którego ustalane jest wynagrodzenie.

Beata Naróg

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?