Kategorie

Zatrudniając nielegalnie cudzoziemców narażasz się na surowe kary

Karolina Jagielska
Sławomir Biliński
Obowiązująca od 21 lipca br. ustawa o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewiduje sankcje karne dla pracodawców zatrudniających cudzoziemców nielegalnie przebywających na terytorium Polski, a także odpowiedzialność finansową wykonawców za naruszenie obowiązków pracodawcy wynikających z zatrudnienia takich cudzoziemców przez podwykonawcę. Pracodawcy zostali również zobowiązani do żądania od cudzoziemca przedstawienia dokumentów uprawniających go do pobytu na terenie Polski przed powierzeniem mu pracy oraz do przechowywania kopii tych dokumentów przez cały okres jego zatrudnienia. Pracodawcy zatrudniający cudzoziemców na podstawie umowy o pracę, a także podmioty powierzające wykonywanie pracy cudzoziemcom na innej podstawie, np. na umowę zlecenia lub o dzieło, mieli czas na uzyskanie kopii dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Polski do 4 września br.

Regulacje ustawowe dotyczą obywateli krajów trzecich, co oznacza, że nie stosuje się ich do:

  • obywateli państwa członkowskiego UE,
  • obywateli państw członkowskich EFTA – stron umowy o EOG,
  • obywateli Konfederacji Szwajcarskiej,
  • członków rodzin cudzoziemców, o których mowa powyżej, którzy do nich dołączają lub z nimi przebywają.

Niezbędny dokument pobytu cudzoziemca w Polsce

Zgodnie z nowymi przepisami pracodawca ma obowiązek żądać od cudzoziemca, któremu ma być powierzona praca, ważnego dokumentu uprawniającego do przebywania na terytorium Polski (art. 2 ustawy). Ponadto pracodawca, który otrzymał do wglądu wyżej wymieniony dokument, ma obowiązek sporządzić jego kopię i przechowywać ją przez cały okres wykonywania pracy przez cudzoziemca (art. 3 ustawy). Powyższe obowiązki dotyczą zarówno pracodawców, którzy zatrudniają obywateli państw trzecich na podstawie umowy o pracę, jak i podmiotów powierzających wykonywanie pracy obywatelom państw trzecich na podstawie umowy cywilnoprawnej (np. zlecenia lub o dzieło).

Dochodzenie roszczeń przez nielegalnie zatrudnionego cudzoziemca

Reklama

Nielegalnie zatrudnionym obywatelom państw trzecich przysługuje roszczenie o wypłatę zaległego wynagrodzenia i związanych z nim świadczeń. W celu ułatwienia dochodzenia ww. należności przez cudzoziemca zatrudnionego na podstawie umowy o pracę ustawa przewiduje domniemanie istnienia stosunku pracy przez okres 3 miesięcy, chyba że pracodawca lub pracownik dowiodą, że okres zatrudnienia był krótszy lub dłuższy. Zastosowanie domniemania będzie miało miejsce także po ustaleniu istnienia stosunku pracy, np. w przypadku gdy zawarto umowy cywilnoprawne w celu obejścia przepisów prawa pracy. Oznacza to, że w braku przeciwnego dowodu sąd będzie przyjmował, że cudzoziemiec wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę przez okres 3 miesięcy (i za taki okres będzie orzekał zapłatę zaległego wynagrodzenia).

Jeżeli natomiast pracodawca powierzy cudzoziemcowi pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej, to przyjmuje się domniemanie uzgodnionego między pracodawcą a cudzoziemcem wynagrodzenia w wysokości 3-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę, chyba że pracodawca lub pracownik dowiodą, że ustalona została inna wysokość wynagrodzenia.

Ponadto podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Polski nielegalnie jest zobowiązany do pokrycia kosztów związanych z przesłaniem cudzoziemcowi zaległych należności do państwa, do którego obywatel państwa trzeciego powrócił lub został wydalony.

Odpowiedzialność wykonawców i podwykonawców

Nowe przepisy przewidują odpowiedzialność finansową wykonawcy, którego podmiot powierzający wykonywanie pracy jest bezpośrednim podwykonawcą, za naruszenie obowiązków pracodawcy, tj. nielegalne zatrudnienie cudzoziemca przez podwykonawcę. Zdarzają się bowiem przypadki, że podwykonawca powierza wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu w Polsce nielegalnie, a następnie podwykonawca ten staje się niewypłacalny (chodzi tu o niewypłacalność w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy). Ustawodawca, mając na względzie ochronę interesów zatrudnianych cudzoziemców, przewiduje, że w przypadku niewypłacalności podwykonawcy i bezskutecznej egzekucji przeciw temu podwykonawcy lub gdy przemawia za tym szczególnie ważny interes cudzoziemca, to na wykonawcy ciąży obowiązek:


  • wypłaty cudzoziemcowi zasądzonego zaległego wynagrodzenia i związanych z nim świadczeń,
  • pokrycia kosztów związanych z przesłaniem cudzoziemcowi zaległych należności do państwa, do którego cudzoziemiec powrócił lub został wydalony,
  • poniesienia kosztów wydalenia cudzoziemca.

Wykonawca będzie natomiast zwolniony z odpowiedzialności w ww. zakresie, jeżeli wykaże, że dołożył należytej staranności, tzn. w szczególności:

  • poinformował podwykonawcę o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Polski oraz
  • sprawdził, że podwykonawca dopełnił obowiązku zgłoszenia cudzoziemca do ubezpieczeń społecznych, jeżeli jest to wymagane w przepisach (art. 6 ust. 2 ustawy).
Reklama

W taki sam sposób została uregulowana odpowiedzialność i zwolnienie od odpowiedzialności głównego wykonawcy oraz podwykonawcy, który pośredniczy między głównym wykonawcą a podmiotem powierzającym wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu nielegalnie na terytorium Polski.

Podmiotom, które poniosły „zastępczą” odpowiedzialność za pracodawcę zatrudniającego cudzoziemców przebywających w Polsce nielegalnie (czyli odpowiednio: wykonawcy, głównemu wykonawcy oraz podwykonawcy, który pośredniczy między głównym wykonawcą a podmiotem powierzającym wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu w Polsce nielegalnie), przysługuje roszczenie o zwrot kosztów, które poniósł w związku z:

  • wypłatą cudzoziemcowi zasądzonego zaległego wynagrodzenia i związanych z nim świadczeń oraz
  • pokryciem kosztów związanych z przesłaniem cudzoziemcowi zaległych należności do państwa, do którego cudzoziemiec powrócił lub został wydalony.

Roszczenie to powinno zostać skierowane do podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi nieposiadającemu ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terenie Polski.

Sankcje za nielegalne powierzanie pracy cudzoziemcom

Pracodawcom powierzającym w tym samym czasie pracę wielu cudzoziemcom, nieposiadającym ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu w Polsce, grozi kara grzywny lub kara ograniczenia wolności. Takiej samej karze podlegają pracodawcy, którzy:

  • powierzają wykonywanie pracy małoletniemu cudzoziemcowi nieposiadającemu ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terenie Polski lub
  • w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą uporczywie powierzają pracę cudzoziemcom przebywającym w Polsce nielegalnie.

Ustawodawca nie sprecyzował jednak wysokości grzywny, jaką w powyższych przypadkach może zostać ukarany pracodawca.

Surowszą odpowiedzialność przewidziano w stosunku do pracodawców, którzy powierzają pracę cudzoziemcom przebywającym w Polsce nielegalnie, w warunkach szczególnego wykorzystania, tzn. których warunki pracy i płacy uchybiają godności człowieka i są rażąco odmienne w porównaniu z warunkami pracy osób zatrudnionych zgodnie z prawem. Taki pracodawca będzie bowiem podlegał karze pozbawienia wolności do lat 3.

Więcej na ten temat znajdziesz w płatnej części serwisu w artykule: Surowe kary i sankcje dla pracodawców zatrudniających nielegalnie cudzoziemców

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?