Kary dla pracodawców za nielegalne zatrudnienie

Kontrola i kary

Kontrolą legalności zatrudnienia zajmu­je się Państwowa Inspekcja Pracy. Jeżeli inspek­tor pracy stwierdzi brak umowy o pracę na piśmie (potwierdzenie pracownikowi takiej umowy w for­mie pisemnej powinno nastąpić najpóźniej w dniu rozpoczęcia przez niego pracy), nakłada na praco­dawcę mandat w wysokości od 1 tys. zł do 2 tys. zł. Wyjątkowo - w przypadku tzw. recydywy - może on zostać nałożony w wysokości 5 tys. zł. Inspektor ma też prawo, zamiast stosowania postępowania mandatowego, skierować wniosek o ukaranie pra­codawcy do sądu pracy, który orzeka grzywnę od 1 tys. zł do 30 tys. zł.

Do nielegalnego zatrudnienia dochodzi także wówczas, gdy zostanie zatrudniony cudzozie­miec bez zezwolenia. Cudzoziemcy spoza Unii Europejskiej muszą mieć bowiem zezwolenie na pracę w Polsce.

Praca "na czarno" a podatek

W przypadku nielegalnego zatrudnienia inspektor pracy lub okręgowy inspektor pracy zawiadamia o naruszeniu przepisów urząd kontroli skarbowej. Zatrudnienie „na czarno" wiąże się bowiem zwykle z nieodprowadzaniem zaliczki na podatek docho­dowy.

Rekomendowany produkt: Nowe umowy zlecenia i inne umowy cywilnoprawne (PDF)

Praca "na czarno" a ZUS

Z tytułu wykonywania nielegalnego zatrudnienia pracownik/zleceniobiorca nie jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych, nie posiada z tego tytu­łu uprawnień do korzystania ze świadczeń z ubez­pieczeń emerytalnego, rentowych, chorobowego lub wypadkowego. Jeżeli płatnik zatrudnia niele­galnie pracowników lub zleceniobiorców, to zosta­nie przez ZUS obciążony należnościami z tytułu zatrudnienia ubezpieczonych (składkami) od dnia zatrudnienia nielegalnych pracowników. ZUS może również wymierzyć płatnikowi opłatę dodatkową w wysokości 100% nieopłaconych składek lub karę grzywny. Płatnik podlega także karze ograniczenia albo pozbawienia wolności do lat 2 (art. 218 § 1a i art. 219 k.k.). Wobec dłużnika zalegającego z opła­tami do ZUS może być wszczęta egzekucja admi­nistracyjna lub sądowa.

Niezgłoszenie pracownika do ubezpieczeń spo­łecznych podlega kontroli inspektorów ZUS.