REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zwrot nienależnie pobranych świadczeń chorobowych

Barbara Zabieglińska

REKLAMA

Obowiązek zwrotu do ZUS nienależnie pobranego świadczenia obciąża osobę, która pobrała to świadczenie. ZUS może odstąpić od żądania zwrotu tego świadczenia w całości lub w części, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności.

Osoba, która pobrała z ubezpieczenia chorobowego nienależne jej świadczenie (tj. nie mając do tego prawa), jest zobowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. Należy podkreślić, że odesłanie do przepisów prawa cywilnego dotyczy wyłącznie zasad zapłaty i wysokości odsetek, a nie zasad zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

REKLAMA

REKLAMA

Skutki nadpłaty i niedopłaty wynagrodzenia >>

Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się:

  • świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania,
  • świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą to świadczenie.

Może zaistnieć sytuacja, gdy dana osoba zawiadomiła płatnika (pracodawcę wypłacającego świadczenie) o wystąpieniu okoliczności, które spowodowały ustanie prawa do świadczenia albo wstrzymanie jego wypłaty, a mimo to pieniądze były nadal wypłacane (czyli nie było tu żadnej winy pracownika pobierającego to świadczenie). Wówczas pracownik ten zobowiązany jest do zwrotu tylko należności głównej (nadpłaty) bez odsetek za zwłokę. Takie zachowanie osoby, która pobrała nienależny zasiłek (np. świadczenie rehabilitacyjne), czyli zawiadomiła podmiot wypłacający świadczenie (płatnika składek lub ZUS) o tym, że dane świadczenie już jej nie przysługuje, jest o tyle korzystne, że ZUS nie będzie żądał zwrotu świadczenia za okres dłuższy niż 12 miesięcy. W innych przypadkach okres ten wynosi 3 ostatnie lata.

REKLAMA

Jak prawidłowo ustalać okres zasiłkowy >>

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jeżeli pobranie nienależnych świadczeń zostało spowodowane przekazaniem przez płatnika składek lub inny podmiot nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość, obowiązek zwrotu tych świadczeń wraz z należnymi odsetkami za zwłokę obciąża odpowiednio płatnika składek lub inny podmiot (art. 84 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Ustanie prawa do zasiłku lub całkowity jego brak

O nienależnie pobranych zasiłkach i obowiązku ich zwrotu stanowią także przepisy art. 66 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. W myśl tego przepisu, jeżeli prawo do zasiłku ustało albo okazało się, że wcale nie istniało, przede wszystkim wypłatę taką wstrzymuje się, a pieniądze już otrzymane należy bezzwłocznie zwrócić.

Zwrotowi podlegają zasiłki pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego lub wskutek okoliczności, które odbierają prawo do zasiłku za cały okres zwolnienia lekarskiego bądź za jego część. Dotyczy to sytuacji, gdy:

  • niezdolność do pracy powstała w wyniku umyślnego przestępstwa popełnionego przez ubezpieczonego – okoliczności te stwierdza się na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu,
  • niezdolność do pracy została spowodowana nadużyciem alkoholu – wówczas zasiłek chorobowy nie przysługuje za pierwsze 5 dni zwolnienia lekarskiego,
  • ubezpieczony wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z jego celem – w takiej sytuacji ubezpieczony traci prawo do zasiłku za cały okres zwolnienia,
  • zaświadczenie lekarskie zostało sfałszowane – zasiłek w ogóle nie przysługuje,
  • zaświadczenie lekarskie straciło ważność wskutek uniemożliwienia badania lub niedostarczenia posiadanych wyników badań w oznaczonym terminie wyznaczonym ubezpieczonemu przez ZUS oraz gdy po analizie dokumentacji medycznej i po przeprowadzeniu badania ubezpieczonego lekarz orzecznik ZUS określił wcześniejszą datę ustania niezdolności do pracy niż orzeczona w zaświadczeniu lekarskim.

Decyzja

Dochodzenie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia odbywa się zawsze na podstawie decyzji ZUS. Świadczenie należy zwrócić bezpośrednio na konto oddziału ZUS (podane jest w decyzji), nawet jeśli było wypłacane przez pracodawcę będącego płatnikiem składek. Nienależnie wypłacone zasiłki wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami administracyjnymi podlegają potrąceniu z należnych pracownikowi zasiłków bieżących oraz z innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych, a jeżeli nie ma prawa do takich świadczeń – ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W postępowaniu tym tytułem wykonawczym jest decyzja ZUS o zwrocie nienależnie pobranych zasiłków.

Jak prawidłowo prowadzić dokumentację zasiłkową >>

Odroczenie lub rozłożenie na raty

Jednostka organizacyjna ZUS ma prawo odstąpić od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin ich płatności albo rozłożyć je na raty, jeżeli:

  • zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności lub
  • kwota nienależnie pobranych świadczeń nie przewyższa kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Dotyczy to zarówno świadczeń nienależnie naliczonych i wypłaconych przez organ rentowy, jak i tych, których wypłaty dokonał pracodawca.

Zwrot nienależnego świadczenia od pracownika >>

Zastosowanie ulgi w postaci rozłożenia należności na raty lub odroczenia terminu spłaty następuje w formie umowy między dłużnikiem a ZUS. Kwoty te nie podlegają potrąceniu z bieżąco wypłacanych świadczeń. Jeżeli jednak dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez ZUS rat, pozostała kwota staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. Od kwot nienależnych świadczeń, rozłożonych na raty albo których termin płatności odroczono, nie nalicza się odsetek za zwłokę, począwszy od dnia wpływu wniosku o udzielenie tych ulg.

Przedawnienie

Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia uprawomocnienia się decyzji ZUS. Bieg 10-letniego terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia zawarcia umowy o odroczenie terminu płatności lub rozłożenia na raty do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Ogłoszenie upadłości podmiotu gospodarczego przerywa bieg terminu przedawnienia. Po tym fakcie bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego lub jego umorzeniu.

Podstawa prawna:

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Rośnie liczba skarg na umowy zlecenie oraz B2B. Ministerstwo podsumowało pierwsze wyniki inspekcji

Po pierwszych trzech miesiącach obowiązywania nowelizacji Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podało pierwsze liczby, dotyczące kontroli form zatrudnienia. Do PIP wpłynęło już ponad 1300 skarg na niewłaściwe stosowanie umów cywilnoprawnych, inspektorzy wydali ponad 600 poleceń przekształcenia takich umów na umowy o pracę, a pracodawcy wykonali 535 z nich.

Nie widzę przeszkód, dowożę wyniki. Dlaczego pracodawcy wciąż boją się zatrudniać osoby z niepełnosprawnościami? [Gość INFOR.PL]

Ponad 5 milionów osób z niepełnosprawnościami żyje w Polsce, ale wciąż zbyt rzadko dostrzegamy je w przestrzeni publicznej i w miejscu pracy. Tymczasem wiele z nich ma wysokie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe i ambicje. Dlaczego więc pracodawcy nadal obawiają się ich zatrudniania? O stereotypach, barierach rekrutacyjnych i potencjale niewykorzystanym przez polski rynek pracy opowiada Helena Szczuka - Kalenský z Fundacji Avalon w programie Gość INFOR.PL.

Przeciwdziałanie mobbingowi i dyskryminacji od 5 listopada. Jakie nowe obowiązki ma pracodawca?

Od 5 listopada 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące mobbingu, dyskryminacji i ochrony godności pracowników. Nowelizacja Kodeksu pracy zmienia definicję mobbingu, podnosi minimalne zadośćuczynienie i precyzuje obowiązki pracodawców. Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 pracowników muszą formalnie określić zasady, procedury oraz częstotliwość działań przeciwdziałających niepożądanym zachowaniom. Zmiany wymagają przeglądu nie tylko wewnętrznych regulaminów, lecz także codziennych praktyk zarządzania zespołami.

Ile trzeba czekać na zasiłek pogrzebowy z ZUS? Na co przysługuje 7 tys. zł? Koszty pogrzebu

Ile trzeba czekać na zasiłek pogrzebowy z ZUS? Na co przysługuje 7 tys. zł? Koszt pogrzebu

REKLAMA

W PPK uczestniczy obecnie 4,57 mln Polaków. W 6 lat można uzyskać od 13,7 tys. zł do 24,2 tys. zł oszczędności

W PPK uczestniczy obecnie 4,57 mln Polaków. W samym październiku 2026 r. dołączyło 53 tys. osób. Dlaczego aktywa PPK rosną tak szybko, a w 6 lat można uzyskać od 13,7 tys. zł do 24,2 tys. zł oszczędności?

Polacy nie liczą na emeryturę. Jakie formy zabezpieczenia na starość stosuje się najczęściej? [Badanie]

Niemal 80% pracujących Polaków nie liczy na emeryturę, z której da się żyć. Z drugiej strony co czwarta osoba nie odkłada na emeryturę, ponieważ nie ma z czego. Jakie formy zabezpieczenia na starość stosuje się najczęściej? Faktycznie wśród pobierających emeryturę 38% mówi, że świadczenie im wystarcza. Oto ciekawe wyniki badania dotyczącego polskich emerytur.

Jakie pieniądze po zmarłym wypłaca ZUS? Jak sprawdzić, czy się należą? Czasami można je odzyskać nawet po kilkunastu latach od śmierci

Nie wszyscy wiedzą, że ZUS wypłaca pieniądze po zmarłym. Czasami można je odzyskać nawet po kilkunastu latach od śmierci osoby bliskiej. Jak sprawdzić, czy należą się pieniądze? ZUS odpowiada na najczęściej zadawane pytania.

Badania profilaktyczne pracownika w aktach osobowych. Wielu pracodawców wciąż popełnia w tym zakresie błędy

Akta osobowe są częścią dokumentacji pracowniczej. To potężny zbiór dokumentów odnoszących się przebiegu zatrudnienia konkretnej osoby. Jak prawidłowo rozmieszczać w nim te dotyczące profilaktycznych badań lekarskich?

REKLAMA

Benefity są przyjemne i przereklamowane. Jak tworzyć najlepsze miejsca pracy? Wyjaśnia krakowski pracodawca roku [Wywiad]

Najlepszy pracodawca w Krakowie tłumaczy, że benefity są przyjemne i przereklamowane, a firma to nie maszyna do zarabiania pieniędzy, lecz miejsce, w którym spędzamy ogromną część życia. Pracodawca ma więc realny i duży wpływ na jakość życia pracowników. Należy traktować to bardzo poważnie.

Mobbing i nowa definicja od listopada 2026 r. Przykłady wszystkich trzech form mobbingu w pracy

Już od 5 listopada 2026 r. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu pracy dotycząca mobbingu i dyskryminacji. Zmienia się definicja mobbingu, a na pracodawców zostają nałożone konkretne obowiązki. Czym aktualnie jest mobbing? Podajemy przykłady trzech form mobbingu.

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA