Kategorie

Skutki nadpłaty i niedopłaty wynagrodzenia

Katarzyna Tomaszewska
Nadpłata i niedopłata wynagrodzenia powodują po stronie pracodawcy określone obowiązki. W przypadku niedopłaty powinien on jak najszybciej uzupełnić brakującą sumę.

Istotą stosunku pracy po stronie pracownika jest wykonywanie pracy, a po stronie pracodawcy – zapłata za nią (art. 22 § 1 k.p.). Co do zasady pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie za pracę wykonaną. Za okres niewykonywania pracy przysługuje mu ono tylko, jeżeli przepisy przewidują wypłatę pensji (art. 80 k.p.). Co więcej, pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia ani przenieść tego prawa na inną osobę (art. 84 k.p.). Obowiązkiem pracodawcy jest natomiast wyliczenie i wypłata wynagrodzenia.

Sposób i miejsce wypłaty wynagrodzenia powinno zostać określone w regulaminie pracy, a jeżeli pracodawca nie ma obowiązku tworzenia tego dokumentu – w informacji o warunkach zatrudnienia (art. 29 § 3 k.p.).

Wymagalność wynagrodzenia

Określenie terminu wypłaty wynagrodzenia jest o tyle istotne, o ile daje pracownikowi informację, od kiedy ma on roszczenie do pracodawcy o wypłatę świadczenia. Jeżeli więc pracodawca przyjął, że wynagrodzenie jest wypłacane 10. następnego miesiąca przyjmuje się, że 10. pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie w gotówce lub mieć określoną sumę na koncie. W przypadku wypłaty na konto data ta nie może być terminem wykonania przelewu przez pracodawcę.

Niedopłata wynagrodzenia

Może zdarzyć się tak, że w wyniku nieumyślnego bądź umyślnego działania pracodawcy pracownik otrzyma wynagrodzenie w kwocie niższej niż powinien. W takiej sytuacji pracodawca powinien jak najszybciej uzupełnić brakującą część. Skutkiem braku działania będzie nie tylko obowiązek wypłaty odsetek za zwłokę, ale także możliwość rozwiązania przez pracownika umowy bez wypowiedzenia. Podwładny może żądać także wypłaty odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a gdy umowa została zawarta na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy – za 2 tygodnie (art. 55 § 11 k.p.).

Ponadto w razie kontroli PIP pracodawca może zostać ukarany karą grzywny w wysokości od 1000 do 30 000 zł (art. 282 § 1pkt 1 k.p.).


Nadpłata wynagrodzenia

W przypadku omyłkowej wypłaty wynagrodzenia w zawyżonej kwocie działania pracodawcy powinny być inne. Uznaje się, że co do zasady to pracodawca ponosi odpowiedzialność za obliczenie i wypłacenie pracownikowi wynagrodzenia. W związku z tym pracownik „ma prawo uważać, że świadczenie wypłacane przez pracodawcę posługującego się wyspecjalizowanymi służbami jest zasadne i zgodne z prawem, a więc nie musi liczyć się z obowiązkiem jego zwrotu” (wyrok SN z 7 sierpnia 2001 r., I PKN 408/00).

Przykład

Pracownik jest wynagradzany stawką godzinową w wysokości 24 zł. W styczniu 2010 r. pracował przez 8 godzin w nadgodzinach, za które pracodawca powinien wypłacić mu wynagrodzenie z 50% dodatkiem. W związku z tym wynagrodzenie pracownika za styczeń powinno wynosić 4128 zł:

24 zł x 160 (liczba godzin do przepracowania w styczniu 2010 r.) = 3840 zł,

24 zł x 8 (liczba nadgodzin) = 192 zł,

(24 x 50%) x 8 = 96 zł (dodatek za przepracowane nadgodziny),

3840 zł + 192 zł + 96 zł = 4128 zł.

W wyniku błędu wszystkie nadgodziny pracownikowi policzono z dodatkiem 100%. W związku z tym pracownik otrzymał wynagrodzenie w wysokości 4224 zł:

3840 zł + 192 zł + 192 zł = 4224 zł

Pracownik otrzymał nadpłatę w wysokości 96 zł. Ma on prawo przypuszczać, że w styczniu właśnie tyle wyniosła jego pensja.

W przypadku nadpłaty wynagrodzenia pracodawca nie może samowolnie potrącić jej pracownikowi z wynagrodzenia w kolejnym miesiącu.

Potrąceń z wynagrodzenia można bowiem dokonywać tylko w ściśle określonych przypadkach i żaden z nich nie jest związany z omyłkową nadpłatą wynagrodzenia, a są to:

  • sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
  • sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
  • zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,
  • kary pieniężne z art. 108 k.p.

Na podstawie Kodeksu pracy wszelkie inne potrącenia niż opisane w art. 87 k.p. muszą być uzgodnione z pracownikiem (art. 91 § 1 k.p.). W związku z tym, jeżeli pracownik otrzyma za wysoką pensję, na potrącenie różnicy z następnej pensji trzeba uzyskać zgodę podwładnego. Najlepiej jest uzyskać ją jeszcze przed wypłatą kolejnej pensji.


Potrącenia dobrowolne także nie są nieograniczone. Wolna od potrąceń jest co najmniej kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy (art. 871 § 1 k.p.). W związku z tym może się okazać, że nawet mimo zgody pracownika jednorazowo nie będzie można odzyskać całej nadpłaconej sumy. Szczególnie w przypadku dużych nadpłat lub niskiej pensji pracownika.

Przykład

Pracownik otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1500 zł brutto. W lutym w wyniku błędu otrzymał pensję w wysokości 3000 zł. Wyraził zgodę na piśmie o potrącenie różnicy z jego pensji. Niemniej jednak pracodawca nie będzie mógł w jednym miesiącu potrącić całej nadpłaconej kwoty, tj. 1500 zł, gdyż w takiej sytuacji pozbawiłby pracownika minimalnej kwoty wynagrodzenia.

WAŻNE!

Pracodawca może nadpłaconą kwotę potrącać w ratach. Niemniej jednak również na takie działanie musi mieć zgodę pracownika.

Reklama

Jeżeli pracownik nie zgadza się dobrowolnie na zwrot nadpłaconej sumy, pracodawca może wytoczyć pracownikowi powództwo cywilne o bezpodstawne wzbogacenie się. Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, jest zobowiązany do jej zwrotu (art. 405 k.c.). Świadczenie będzie nienależne, jeżeli pracodawca nie był zobowiązany do jego świadczenia lub nie był zobowiązany względem osoby, której to świadczenie spełnił (art. 410 k.c.).

Niemniej z prośbą zwrotu nadpłaty trzeba się pospieszyć. Obowiązek zwrotu wygasa, jeżeli pracownik nadpłaconą kwotę zużyje lub utraci w taki sposób, że nie będzie już wzbogacony, jednak wyzbywając się tej korzyści, powinien liczyć się z obowiązkiem jej zwrotu (art. 409 k.c.).

W przypadku powództwa cywilnego należy pamiętać, że jest ono płatne. Przed jego wytoczeniem warto się więc zastanowić, czy pracodawcy „opłaca się” takie posunięcie.

Podstawa prawna:

  • art. 22, 28 § 3, art. 55 § 11, art. 80, 84, 87 § 1, art. 871, art. 91, art. 282 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy,
  • art. 405, 409, 410 Kodeksu cywilnego,
  • wyrok Sądu Najwyższego z 7 sierpnia 2001 r. (I PKN 408/00, OSNP 2003/13/305).

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?