Kategorie

Wynagrodzenie za pracę ponadwymiarową pracowników niepełnoetatowych

Izabela Nowacka
Izabela Nowacka
Katarzyna Kalata
Doktor nauk prawnych specjalizujący się w ubezpieczeniach społecznych i prawie pracy
Wynagrodzenie za pracę ponadwymiarową niepełnoetatowców. /Fot. Fotolia
Wynagrodzenie za pracę ponadwymiarową niepełnoetatowców. /Fot. Fotolia
Fotolia
W przypadku zatrudniania osób w niepełnym wymiarze czasy pracy odróżnia się pracę ponadwymiarową od pracy w godzinach nadliczbowych. Jak oblicza się wynagrodzenie za pracę ponadwymiarowa pracowników niepełnoetatowych?

Zatrudniając pracownika w niepełnym wymiarze czasu pracy, w treści umowy o pracę pracodawca powinien wskazać uzgodnioną z pracownikiem dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad ustalony wymiar czasu pracy, których przekroczenie uprawnia pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku do wynagrodzenia jak za godziny nadliczbowe (art. 151 § 5 Kodeksu pracy). Chodzi o dodatkowo odpłatne godziny ponadwymiarowe, a nie o godziny nadliczbowe. Godziny ponadwymiarowe powstają po przekroczeniu ustalonego w umowie o pracę limitu godzin. Natomiast godziny nadliczbowe pojawiają się po przekroczeniu powszechnych norm czasu pracy, które są takie same dla zatrudnionych zarówno w pełnym, jak i niepełnym wymiarze czasu pracy (tj. 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym). Limit godzin ponadwymiarowych można określić w różny sposób. Główny Inspektorat Pracy w piśmie z 21 kwietnia 2011 r. (GPP-501–4560–6-1/11/PE/RP) stwierdził, że omawiany limit można określić przez:

Polecamy poradnik: Kodeks pracy 2014 z komentarzem

  • odniesienie do części etatu – np. powyżej 3/5 etatu,
  • odniesienie do miesięcznej liczby godzin – np. przekroczenie 9 godzin ponad wymiar w miesiącu,
  • wskazanie konkretnej liczby godzin w danym dniu, np. przekroczenie 7. godziny lub w danym tygodniu np. 10 godzin,
  • wskazanie przeciętnej liczby godzin w tygodniu, np. przekroczenie przeciętnie 20 godzin tygodniowo.

Istotne jest wyznaczenie limitu godzin ponadwymiarowych w taki sposób, aby został przekroczony wymiar czasu pracy pracownika, ale nie normy czasu pracy.

Zapisz się na nasz newsletter

PRZYKŁAD

Krzysztof D. jest zatrudniony na 1/2 etatu. Pracuje od poniedziałku do piątku po 4 godziny, tj. w godz. od 8.00 do 12.00. W umowie o pracę strony ustaliły, że za każdą godzinę pracy przekraczającą wymiar 6 godzin na dobę, ale nieprzekraczającą 8 godzin, pracownik ma prawo do dodatku jak za godziny nadliczbowe. W związku z tym za każdą godzinę pracy między godzinami 14.00 a 16.00 (za 7. i 8. godzinę) pracownikowi przysługuje – oprócz normalnej pensji – 50% dodatek. Za każdą godzinę pracy między godz. 12.00 a 14.00 (za 5. i 6. godzinę) przysługuje mu tylko normalne wynagrodzenie. Natomiast każda godzina pracy po godz. 16. 00 będzie pracą w godzinach nadliczbowych.

Zobacz także: Dodatek za pracę w porze nocnej w 2014 roku

Nie zostało przesądzone, jak potraktować sytuację, gdy strony stosunku pracy nie uzgodniły w umowie o pracę liczby godzin ponadwymiarowych, po przekroczeniu których pracownikowi przysługuje dodatek. Sąd Najwyższy w wyroku z 9 lipca 2008 r. (I PK 315/07) uznał, że wówczas dodatek przysługuje dopiero po przekroczeniu 8 godzin pracy w danym dniu, czyli za godziny nadliczbowe. Oznacza to, że art. 151 § 5 Kodeksu pracy nie stanowi wyłącznej podstawy prawnej do wypłaty dodatku za godziny ponadwymiarowe, gdy w umowie o pracę nie zawarto stosownego zapisu. W takiej sytuacji pracownik nie ma zatem prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach ponadwymiarowych. Istnieje również inne stanowisko, zgodnie z którym takie rozwiązanie godzi w interes pracowników niepełnoetatowych i może skłaniać pracodawców do nadużywania przepisów o czasie pracy. Dlatego dodatki powinny być wypłacane już po przekroczeniu wymiaru czasu pracownika ustalonego w umowie o pracę.

Zobacz również: Niekorzystna zmiana zasad wypłacania premii regulaminowej

Reasumując, obie strony stosunku pracy powinny dojść do porozumienia co do limitu godzin ponadwymiarowych. Jeśli zabraknie takiego postanowienia, a pracownikowi będzie rekompensowana tylko praca w godzinach nadliczbowych, czyli po przekroczeniu obowiązujących (kodeksowych) norm czasu pracy, pracownik może zwrócić się do inspekcji pracy, która w efekcie kontroli może ukarać pracodawcę za naruszenie przepisów o czasie pracy.

Polecamy serwis: Składniki wynagrodzenia


Pracownik, któremu wskazano w umowie o pracę limit godzin ponadwymiarowych, powinien otrzymać:

  • normalne wynagrodzenie za każdą godzinę pracy, w tym każdą godzinę ponadwymiarową zawierającą się w limicie,
  • normalne wynagrodzenie, o którym mowa wyżej, oraz dodatki w wysokości 50% lub 100%, w zależności od tego, w jakie dni i o jakiej porze wystąpiły godziny ponadwymiarowe.

PRZYKŁAD:

Patryk W. jest zatrudniony na 3/8 etatu w 1-miesięcznym okresie rozliczeniowym, z wynagrodzeniem 700 zł miesięcznie. W marcu 2014 r. pracownik powinien przepracować 63 godziny [(168 godz. x 3) : 8]. Umowa o pracę zawiera zapis, że dodatki za pracę ponadwymiarową przysługują za godziny, które w skali okresu rozliczeniowego przekroczą liczbę godzin odpowiadającą wymiarowi czasu pracy, tj. 5/8 etatu. Zatem pracownik uzyskałby prawo do dodatków za marzec, gdyby liczba godzin, łącznie z ponadwymiarowymi, przekroczyła 105 [168 godz. x 5) : 8]. Jednak w marcu pracownik przepracował tylko 10 godzin ponadwymiarowych, czyli łącznie 73 godziny. W związku z tym nabył prawo tylko do normalnego wynagrodzenia za 10 godzin. Aby je obliczyć, miesięczną stawkę należy podzielić przez liczbę godzin do przepracowania przez pracownika w marcu ustaloną dla 3/8 etatu. Otrzymaną stawkę godzinową należy pomnożyć przez liczbę godzin ponadwymiarowych:

  • 700 zł : 63 godz. = 11,11 zł,
  • 11,11 zł x 10 godz. = 111,10 zł.

Łącznie za marzec pracownikowi przysługuje stała pensja 700 zł oraz dodatkowe wynagrodzenie 111,10 zł, co stanowi łącznie 811,10 zł.

Zobacz także: Koszty pracy 2015

UWAGA!

Pracownik wykonujący pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy ma prawo do dodatku za pracę ponadwymiarową w wysokości 50% lub 100%.

Aby ustalić prawo niepełnoetatowca do dodatku za pracę ponadwymiarową i jego wysokość, należy posiłkować się art. 151 § 5 Kodeksu pracy, który odsyła do dodatku za przekroczenie dobowej normy czasu pracy. Zatem jest to w większości przypadków dodatek 50%, natomiast 100% dodatek przysługuje takiemu pracownikowi za przekroczenie przysługującego mu wymiaru tylko wtedy, gdy:

  • przekroczenie to jest spowodowane pracą w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
  • w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

Podstawa prawna:

Zadaj pytanie na: Forum Kadry

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: Sposób na płace
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?