Kategorie

Niekorzystna zmiana zasad wypłacania premii regulaminowej

Niekorzystna zmiana zasad premiowania. /Fot. Fotolia
Niekorzystna zmiana zasad premiowania. /Fot. Fotolia
Umowa o pracę może przewidywać prawo do premii. W zakresie zmiany regulaminu premiowania na mniej korzystny dla pracownika pracodawca ma ograniczoną swobodę. Niekorzystna zmiana zasad wypłacania premii regulaminowej może zostać wprowadzona tylko za porozumieniem stron lub za wypowiedzeniem.

Jeżeli prawo pracownika do premii wynika z umowy o pracę, to niekorzystna zmiana regulaminu premiowania może nastąpić tylko za jego zgodą wyrażoną w porozumieniu zmieniającym umowę lub w drodze wypowiedzenia warunków płacy (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 10 października 2012 r., sygn. akt III APa 13/12).

Stan faktyczny

Pracownica była zatrudniona od 1 stycznia 2000 r. w banku na stanowisku dyrektora oddziału. Umowa o pracę została rozwiązana 7 kwietnia 2009 r. na mocy porozumienia stron. Pracownica nabyła prawo do emerytury.

W czasie trwania umowy o pracę, poza wynagrodzeniem zasadniczym, pracownica miała prawo do premii rocznej uzależnionej od wykonania postawionych zadań indywidualnych. Załącznik do umowy o pracę określał zasady przyznawania punktów i obliczania bonusu rocznego. Jego wysokość była obliczana na podstawie liczby punktów osiągniętych przez pracownika za wykonanie tych zadań. Bonus nie przysługiwał za osiągnięcie mniej niż 80 punktów.

Wypłata premii miała następować w ciągu 1 tygodnia od dnia zatwierdzenia przez walne zgromadzenie akcjonariuszy sprawozdania finansowego banku za poprzedni rok.

Zobacz również serwis: Rozliczanie wynagrodzeń

Pracownica i pracodawca 27 marca 2006 r. zawarli aneks do umowy o pracę, na mocy którego datę doręczenia indywidualnych zadań zmieniono z 31 marca na 30 czerwca danego roku. W pozostałym zakresie warunki umowy pozostały bez zmian. W 2008 r. za 80 punktów przysługiwał bonus w wysokości 44 000 zł, za 100 punktów 63 250 zł, a za 120 punktów 101 200 zł.

Pracownica za pierwsze półrocze 2008 r. uzyskała 37 punktów, a za II półrocze 68,88 punktów. Zdaniem pracodawcy, ponieważ w żadnym z okresów rozliczeniowych nie osiągnęła 80 punktów, a średnia za cały rok wyniosła 52,94 punkty, pracownicy nie przysługiwał bonus za 2008 r.

Pracownica złożyła przeciwko pracodawcy pozew, w którym domagała się wypłaty premii za 2008 r.

Orzeczenia sądów

Sąd okręgowy zasądził od banku na rzecz pracownicy kwotę 44 275 zł z ustawowymi odsetkami od 13 maja 2009 r. W uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił, że aneksem do umowy o pracę został zmieniony jedynie termin doręczania pracownikowi zakresu indywidualnych zadań, natomiast nie uległ zmianie sposób rozliczania ich wykonania. Jednostronne oświadczenie pracodawcy o wprowadzeniu dwóch okresów rozliczeniowych, co powodowało oddzielne liczenie punktów za poszczególne półrocza, stanowiło naruszenie postanowień umowy.

Zdaniem sądu, sposób ustalania punktów uprawniających do bonusu należało określić na podstawie umowy z 1 stycznia 2000 r., zgodnie z którym do końcowego rezultatu będą wliczane wyniki osiągnięte przez pracownika między 1 stycznia a datą otrzymania celów. Skoro pracownica w II półroczu 2008 r., a więc po otrzymaniu celów, osiągnęła do końca roku rezultat 68,88 punktów, do tego wyniku należało dodać 37 punktów osiągniętych w I półroczu, co daje sumę 105,88 punktów.

Polecamy: Kodeks pracy 2013 z komentarzem - praktycznie o rewolucyjnych zmianach


Bank złożył apelację od wydanego wyroku, podkreślając, że pracownica nie nabyła prawa do premii za 2008 r. W ocenie pracodawcy, umowa o pracę wyraźnie przewidywała sposób ustalania wyników, a nie punktów.

Sąd Apelacyjny w Lublinie uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu. W uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił, że w omawianej sprawie bonus ma charakter premii, ponieważ umowa o pracę w zakresie przyznawania bonusu odsyła do kryteriów możliwych do weryfikacji.

W ocenie sądu apelacyjnego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma zmiana sposobu rozliczania wykonania zadań przez przyjęcie dwóch okresów rozliczeniowych: I i II półrocza 2008 r. Zmiana nastąpiła w połowie roku i mogła mieć wpływ na realizację zadań. Łatwiej jest bowiem osiągnąć stawiane cele, jeśli są rozłożone na dłuższy czas, a pracownik ma od początku okresu rozliczeniowego świadomość czasu, jaki jest przypisany do osiągnięcia oczekiwanych wyników pracy.

Sąd stwierdził, że w sytuacji gdy prawo pracownika do premii wynika z umowy o pracę, to niekorzystna zmiana regulaminu premiowania może nastąpić tylko za jego zgodą wyrażoną w porozumieniu zmieniającym umowę lub w drodze wypowiedzenia warunków płacy.

Taka sytuacja miała miejsce w omawianej sprawie. Niekorzystna zmiana zasad przyznawania rocznego bonusu, polegająca na podziale rocznego okresu realizacji zadań na dwa półrocza, o czym pracownica dowiedziała się w połowie roku rozliczeniowego, powinna być dokonana za porozumieniem stron stosunku pracy lub za wypowiedzeniem zmieniającym warunki płacy. Skoro do takich czynności nie doszło, to ocena realizacji postawionych zadań powinna być dokonana według zasad obowiązujących przed zmianą.

Polecamy także: Premia uznaniowa a wynagrodzenie za nadgodziny

Sąd uznał za błędny pogląd sądu okręgowego, że do zbadania, czy pracownica uzyskała bonus roczny, wystarczy proste zsumowanie punktów uzyskanych przez nią w I i II półroczu. Dlatego sąd pierwszej instancji będzie musiał zbadać, czy nabyłaby ona prawo do bonusu według zasad obowiązujących przed zmianą, a jeśli tak, to w jakiej wysokości i ewentualnie z jakich przyczyn bonus ten nie przysługuje.

Komentarz

Premia jest dodatkowym składnikiem wynagrodzenia. W odróżnieniu od nagrody, której przyznanie zależy od swobodnej i uznaniowej decyzji pracodawcy, premia dotyczy konkretnych i sprawdzalnych warunków. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt I PK 146/04, skoro regulamin wynagradzania określa pozytywne i negatywne warunki premiowania, które są wystarczająco konkretne i sprawdzalne, to premia z natury nie może mieć charakteru uznaniowego. Świadczenie ma charakter uznaniowy tylko wtedy, gdy regulamin wynagradzania nie określa warunków przyznania świadczenia albo gdy warunki przyznania świadczenia są określone w sposób na tyle ogólny, że uniemożliwiają kontrolę ich spełnienia. Przyznanie premii pracownikowi nie zależy zatem od uznania pracodawcy, lecz od spełnienia warunków przewidzianych w regulaminie. Dlatego pojęcie premii uznaniowej jako wewnętrznie sprzeczne nie powinno być stosowane w regulaminach wynagradzania, które określają konkretne i sprawdzalne warunki jej przyznawania. Jeżeli zatem pracownik spełnił konkretne warunki zawarte w regulaminie premiowania, to ma prawo otrzymać premię.

Premia jest składnikiem wynagrodzenia, którego pracownik może dochodzić od pracodawcy. Jeżeli zatrudniony nabył prawo do premii, a następnie zmianie uległ regulamin premiowania, nie może to prowadzić do obniżenia wysokości tego świadczenia, a pracownik powinien je otrzymać według zasad obowiązujących w dniu spełnienia warunków do jego otrzymania.

W wyroku z 9 kwietnia 1991 r., sygn. akt I PRN 13/91, OSP 1992/4/88, Sąd Najwyższy stwierdził, że przyznanie pracownikowi w umowie o pracę świadczenia nieprzewidzianego w przepisach o wynagrodzeniu dla danego stanowiska i nadanie mu charakteru stałego składnika wynagrodzenia nakłada na zakład pracy obowiązek jego wypłacania. Zwolnienie się pracodawcy od tego obowiązku może nastąpić w drodze wypowiedzenia zmieniającego warunki płacy.


Jeżeli zmiana regulaminu premiowania polega na zmianie podstawy obliczania premii lub wprowadzenia nowych czynników warunkujących nabycie do niej prawa w określonej wysokości i jeżeli prawo do tej premii wynika z umowy o pracę, to umowa ta wymaga wypowiedzenia zmieniającego przewidzianego w art. 42 Kodeksu pracy. Pracodawca i pracownik mogą także zmienić zasady przyznawania premii w drodze porozumienia zmieniającego umowę o pracę.

Jeżeli pracodawca i pracownik ukształtują prawo do premii korzystniej dla pracownika niż wynika to z regulaminu premiowania, to przepisy regulaminu premiowania (wynagradzania) nie będą miały zastosowania.

Zadaj pytanie: Forum Kadry

Może się również zdarzyć, że regulamin przewiduje tzw. premię zespołową, co oznacza, że jej wysokość nie jest znana. W takiej sytuacji pracodawca powinien zastosować odpowiednie kryteria dotyczące rodzaju wykonywanej pracy, a także kwalifikacji wymaganych przy jej wykonywaniu oraz ilości i jakości świadczonej pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 16 grudnia 1999 r., sygn. akt I PKN 465/99, OSNP 2001/10/345). W przypadku tego rodzaju premii jej wysokość dla poszczególnych pracowników może być określona proporcjonalnie do faktycznych zarobków pracowników uprawnionych do premii.

Pracodawca ma też obowiązek przyznać premię byłym pracownikom, jeżeli uzyskali oni do niej prawo w okresie zatrudnienia.

UWAGA!

Zmiana zasad przyznawania premii może nastąpić w drodze wypowiedzenia warunków płacy lub porozumienia pracownika i pracodawcy zmieniającego umowę o pracę.

Podstawa prawna:

  • art. 42 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2013 r., poz. 675

Więcej przeczytasz w czasopiśmie Sposób na płace >>>

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: Sposób na płace
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.

    Jak można podzielić urlop ojcowski?

    Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 2 tygodni. Jak można go podzielić? Do kiedy należy go wykorzystać?

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy - czy jest możliwe? Co na to prawo? Jakie świadczenia przysługują za czas izolacji?

    Składki KRUS - IV kwartał 2021 r.

    Składki KRUS w IV kwartale 2021 r. - ile wynosi miesięczna składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Dyscyplinarka za brak szkolenia BHP

    Czy brak szkolenia BHP może być podstawą dyscyplinarki? Czy można uznać to za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika?

    Dzień Pracownika Służby BHP

    Dzień Pracownika Służby BHP przypada na 19 września każdego roku. Z tej okazji Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotowała list z podziękowaniami i życzeniami dla pracowników służb BHP.

    Dobre i złe nawyki pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna pomaga łączyć pracę z życiem prywatnym. Jakie są dobre i złe nawyki zdalnych pracowników? Oto wyniki badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech.

    Płaca minimalna a gospodarka - podcast premiera

    Jaki wpływ na gospodarkę ma płaca minimalna? Czym skutkuje brak godziwego wynagrodzenia? Premier wystartował z autorskim podcastem.

    Składka zdrowotna 9% średniej płacy krajowej

    Składka zdrowotna liczona od średniej płacy krajowej to propozycja Rzecznika MŚP. Czy 9% przeciętnej płacy w gospodarce przy podatku liniowym to dobre rozwiązanie? Ile wyniosłaby w 2022 r.?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.