Kategorie

Odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia

Katarzyna Kulin
Jeżeli pracodawca rozwiązuje z pracownikiem umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy lub z innych przyczyn niedotyczących pracownika, to może, w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, skrócić okres trzymiesięcznego wypowiedzenia maksymalnie do jednego miesiąca. W takim przypadku pracodawca musi wypłacić pracownikowi odszkodowanie. Od tego odszkodowania nie odprowadza się składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

Ustawodawca przewidział możliwość skrócenia okresu wypowiedzenia tylko dla okresów trzymiesięcznych (art. 361 k.p.). Skrócenia okresu wypowiedzenia pracodawca może dokonać dowolnie, z tym że nie może on być krótszy niż miesiąc. Oświadczenie woli pracodawcy o zastosowaniu skróconego okresu wypowiedzenia musi być złożone razem z wypowiedzeniem umowy o pracę.

Reklama

Nie jest dopuszczalne dokonanie takiego oświadczenia w terminie późniejszym (wyrok Sądu Najwyższego z 19 grudnia 1990 r., sygn. akt I PR 391/90, OSNC 1992/11/206). W każdym razie skrócenie przez pracodawcę okresu wypowiedzenia na podstawie art. 361 § 1 kodeksu pracy powoduje rozwiązanie umowy o pracę z upływem skróconego okresu wypowiedzenia – podkreślił Sąd Najwyższy (uchwała siedmiu sędziów SN z 9 lipca 1992 r., sygn. akt I PZP 20/92, OSNC 1993/1-2/2).

Jeżeli pracodawca chciałby rozwiązać umowę z pracownikiem, któremu przysługuje okres wypowiedzenia krótszy niż trzy miesiące, wtedy musi zawrzeć z nim porozumienie stron w tej sprawie w trybie art. 36 § 6 kodeksu pracy. Nie może to być decyzja jednostronna (przykład 1).

Odszkodowanie za krótsze wypowiedzenie

Jeżeli skrócenie okresu wypowiedzenia jest dokonane jednostronnym oświadczeniem pracodawcy, pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia (art. 361 § 1 kodeksu pracy). Przysługuje ono bez względu na to, czy pracownik po ustaniu stosunku pracy podjął pracę u kolejnego pracodawcy. Wysokość odszkodowania oblicza się, stosując takie same zasady co przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Jeżeli do skrócenia wypowiedzenia dojdzie na podstawie porozumienia pracodawcy i pracownika, wówczas pracodawca nie musi wypłacać odszkodowania (przykład 2).

Informacje w świadectwie pracy

W trakcie przygotowywania świadectwa pracy dla pracownika, wobec którego zastosowano skrócony okres wypowiedzenia umowy o pracę, czasem nasuwają się wątpliwości, jak prawidłowo je sporządzić. Okres, za który przysługuje odszkodowanie, wlicza się pracownikowi pozostającemu w tym okresie bez pracy do okresu zatrudnienia. Będzie on jednak brany pod uwagę przy ustalaniu stażu pracy pracownika już u kolejnego pracodawcy lub w urzędzie pracy. Informację o skróceniu okresu wypowiedzenia zamieszcza się w świadectwie pracy w ust. 4 pkt 6 (przykład 3).


Wypowiedzenie z winy pracownika

Możliwość skrócenia okresu wypowiedzenia jest jednak dopuszczalna tylko w sytuacji, gdy rozwiązanie umowy o pracę następuje bez winy pracownika – wynika z przywoływanego tu art. 361 § 1 kodeksu pracy. Oznacza to, że jeżeli pracodawca będzie chciał rozwiązać umowę o pracę z zastosowaniem skróconego okresu wypowiedzenia z winy pracownika, nie będzie mógł zastosować tego przepisu. Artykuł ten bowiem można stosować, w przypadku gdy rozwiązanie umowy o pracę następuje bez winy pracownika, z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy (przykład 4).

Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia

Reklama

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Jeżeli niezdolność do pracy trwa nadal po rozwiązaniu umowy o pracę, zasiłek chorobowy przysługuje po ustaniu zatrudnienia bez konieczności wyczekiwania 30 dni (przykład 5).

Należy pamiętać, że były pracownik może nie nabyć prawa do zasiłku chorobowego, jeżeli zajdą okoliczności określone w art. 13 ustawy zasiłkowej, tj. w sytuacji gdy osoba niezdolna do pracy:

  • ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy,
  • kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby,
  • nie nabyła prawa do zasiłku w czasie ubezpieczenia z uwagi na okres wyczekiwania na to prawo,
  • jest uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
  • podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Składki i PIT od odszkodowania

Dla pracowników podstawę wymiaru składek ubezpieczeniowych stanowi przychód, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (updof), osiągany u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Przy czym do podstawy wymiaru składek ubezpieczeniowych nie wlicza się m.in. przychodów wymienionych w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Z tego aktu wynika, że m.in. odszkodowania wypłacone pracownikom z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia nie są wliczane do podstawy naliczenia składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W związku z tym od takiego odszkodowania nie należy naliczać składek na ubezpieczenia społeczne, a tym samym na ubezpieczenie zdrowotne.


Zwolnione z podatku są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub wydanych na ich podstawie przepisów wykonawczych. Od tej zasady jest jednak kilka wyjątków. Nie każde odszkodowanie objęte jest zwolnieniem podatkowym – podlegają mu jedynie odszkodowania spełniające określone warunki. Kwestie te uregulowano w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tymi przepisami wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem m.in. określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę (art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. a) updof). Tak więc od odszkodowania z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia należy naliczyć jedynie podatek dochodowy od osób fizycznych bez naliczania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

PRZYKŁAD 1: Miesięczny okres wypowiedzenia

Pracodawca chciałby rozstać się szybciej (w ciągu dwóch tygodni) z pracownikiem, którego obowiązuje jednomiesięczny okres wypowiedzenia umowy o pracę. W takiej sytuacji dopuszczalne jest tylko zawarcie porozumienia stron z pracownikiem w zakresie skrócenia okresu wypowiedzenia. Oznacza to, że zarówno pracodawca, jak i pracownik muszą wyrazić zgodę na skrócony okres wypowiedzenia.

PRZYKŁAD 2: Porozumienie zamiast wypowiedzenia

Pracownik wypowiedział umowę o pracę 17 grudnia 2010 r. Obowiązujące pracownika trzymiesięczne wypowiedzenie upłynęłoby 31 marca 2011 r. Pracownik nie chciał jednak czekać. Uzgodnił z pracodawcą, że zawrą porozumienie, w którym termin rozwiązania stosunku pracy będzie krótszy i wyniesie jeden miesiąc. W związku z tym umowa o pracę rozwiąże się 31 stycznia 2011 r. Pracownik w tej sytuacji nie nabędzie prawa do odszkodowania za pozostałą część przysługującego mu okresu wypowiedzenia.

PRZYKŁAD 3: Staż pracy

Pracodawca zatrudnił pracownika, który przedstawił świadectwo pracy z poprzedniego zakładu pracy. Znajduje się w nim informacja, że w poprzednim zakładzie pracy zastosowano skrócony okres z wypowiedzenia z trzech miesięcy do jednego miesiąca. Pracodawca będzie musiał zaliczyć pracownikowi dwa miesiące skróconego okresu wypowiedzenia do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze wynikające ze stosunku pracy. Tak więc, mimo skrócenia okresu wypowiedzenia i wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, pracownik nie traci swoich uprawnień, jakie by miał, gdyby pracodawca nie zastosował rozwiązania umowy o pracę ze skróconym okresem wypowiedzenia (art. 361 § 1 k.p.).


PRZYKŁAD 4: Zwolnienie – źle wykonywana praca

Pracodawca wypowiedział pracownikowi umowę o pracę, który nie wywiązywał się ze swoich obowiązków służbowych. Pracownika obowiązuje trzymiesięczny okres wypowiedzenia. Pracodawca chciałby go jednak zwolnić wcześniej. W tej sytuacji jednak nie może on dokonać skrócenia okresu wypowiedzenia, ponieważ nie został spełniony żaden z warunków uprawniający pracodawcę do zastosowania art. 361 § 1 kodeksu pracy, tj. ogłoszenie likwidacji lub upadłość pracodawcy, lub inna przyczyna niedotycząca pracownika. Pracodawca mógłby w tym przypadku – zgodnie z art. 36 § 6 kodeksu pracy, zawrzeć z pracownikiem porozumienie stron, w którym obie strony wyraziłyby zgodę na skrócenie okresu wypowiedzenia. Czynność ta może być dokonana po złożeniu wypowiedzenia.

PRZYKŁAD 5: Wypłata zasiłku po rozwiązaniu umowy o pracę

Z pracownikiem rozwiązano umowę o pracę, skracając trzymiesięczny okres wypowiedzenia do jednego miesiąca. Jeszcze podczas trwania stosunku pracy pracownik zachorował i nabył prawo do zasiłku chorobowego. Zwolnienie lekarskie, które przedstawił pracownik, obejmowało okres zatrudnienia oraz kilka dni po ustaniu zatrudnienia. Pracownikowi, w związku ze skróceniem okresu wypowiedzenia, wypłacono odszkodowanie w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia. W takim przypadku ZUS wypłaci byłemu pracownikowi zasiłek chorobowy za okres niezdolności do pracy przypadającej po ustaniu zatrudnienia. Przy ustalaniu prawa do zasiłku chorobowego nie ma bowiem znaczenia fakt wypłaty odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia.

Podstawa prawna

  • Art. 361 § 1 i § 2, art. 36 § 6 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 182, poz. 1228.
  • Art. 6 ust. 1, art. 11 ust. 4, art. 13 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 225, poz. 1463.
  • Art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 226, poz. 1478.
  • § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – Dz.U. z 1998 r. nr 161, poz. 1106; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 127, poz. 860.
  • Załącznik do rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania – Dz.U. nr 60, poz. 282; ost. zm. Dz.U. z 2003 r. nr 230, poz. 2289.
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?