Czy można ujawnić wysokość wynagrodzenia pracownika?

• Czy wynagrodzenie pracownika jest jego dobrem osobistym?
• Czy pracodawca może ujawnić wynagrodzenie pracownika?
• Wysokość wynagrodzeń urzędników
• Wynagrodzenie jako dana osobowa pracownika
• Czy pracodawca może zabronić ujawniania pracownikowi wynagrodzenia?

Czy wynagrodzenie pracownika jest jego dobrem osobistym?

Zgodnie z art. 11 zn. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1510 ze zm., dalej: KP) pracodawca jest obowiązany szanować godność i inne dobra osobiste pracownika. Prywatność człowieka obejmuje w szczególności zdarzenia związane z jego życiem rodzinnym, stanem zdrowia, przeszłością, sytuacją majątkową, w tym również z uzyskiwanymi dochodami.

Jakie są więc dobra osobiste człowieka (w tym i pracownika)? W szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska. Te dobra osobiste pozostają pod ochroną prawa cywilnego ale i prawa pracy. Stanowią one jednak katalog otwarty co oznacza, że inne, nie wymienione wyżej kategorie też mogą podlegać ochronie prawnej i być dobrami osobistymi. Przykładem tego jest wynagrodzenie pracownika.

Wynagrodzenie pracownika jest jego dobrem osobistym, tak więc ujawnienie wysokości wynagrodzenia pracownika stanowi naruszenie jego dóbr osobistych. Wynika to z prawa do poufności w zakresie informacji o wysokości wynagrodzenia, które wiąże się z jego indywidualnym stosunkiem pracy, który jest relacją dwustronną, pomiędzy pracownikiem a pracodawcą.

Jak wynika z uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lipca 1993 r., sygn. I PZP 28/93, ujawnienie przez pracodawcę bez zgody pracownika wysokości jego wynagrodzenia za pracę, może stanowić naruszenie dobra osobistego w rozumieniu art. 23 i 24 kodeksu cywilnego.

Czy pracodawca może ujawnić wynagrodzenie pracownika?

Mając na uwadze powyższe, co do zasady nie - pracodawca nie może ujawniać wysokości wynagrodzenia pracownika. Oczywiście jeżeli obowiązek informacyjny wynika z przepisu prawnego pracodawca ma obowiązek wykazania wysokości wynagrodzenia, nawet bez zgody pracownika. Przykładem jest obowiązek przekazywania informacji do Państwowej Inspekcji Pracy, ZUSu, urzędu skarbowego czy organom prowadzącym egzekucję administracyjną lub komorniczą (np. w zakresie zatrudnionego dłużnika alimentacyjnego).

Polecamy: „Kodeks pracy 2023. Praktyczny komentarz z przykładami”. Książka z aktualizowanym serwisem online

Wysokość wynagrodzeń urzędników

Jeżeli pracownicy zajmują stanowiska państwowe czy też pełnią funkcje publiczne, wówczas wysokość ich wynagrodzenia nie należy jedynie do wyłącznej sfery prywatności tych osób. 

Informacja o wysokości wynagrodzenia, nagród i premii wypłaconych osobom pełniącym funkcje publiczne nie podlega ograniczeniom na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902). Z przepisu wynika, że:

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Tak więc ograniczenie, zgodnie z którym prawo do informacji publicznej słabnie ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji (wyrok NSA z 22 wrześ­nia 2016 r., I OSK 358/15). Wynagrodzenie stanowi rekompensatę za wykonywanie przez osobę pełniącą funkcję publiczną jej obowiązków służbowych, a wykonywanie tych obowiązków stanowi pełnienie funkcji publicznej (wyrok NSA z 5 stycznia 2016 r., I OSK 3087/14). 

Przykładowo wysokość wynagrodzenia członków zarządu gminy, np. wójta, burmistrza i ich zastępców nie należy wyłącznie do ich sfery prywatności. Jeżeli więc dana osoba pełni funkcję publiczną, można np. podać w prasie informację o wysokości otrzymywanego przez nią wynagrodzenia. Co ważne może to nastąpić nawet bez zgody tej osoby.

Wynagrodzenie jako dana osobowa pracownika

Mając na uwadze RODO nie można udostępniać osobom nieupoważnionym danych osobowych pracowników.  W ramach kategorii danych osobowych mieści się również informacja o wysokości wynagrodzenia. Dlaczego? Ponieważ dotyczy zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Pracodawca, jako administrator danych osobowych, jest zobligowany do ich ochrony i nieujawniania. Tak więc, np. związki zawodowe nie mają prawa do żądania od pracodawcy udzielenia informacji o wysokości wynagrodzenia konkretnego, indywidualnego pracownika, chyba że pracownik ten wyraził na to zgodę.

Czy pracodawca może zabronić ujawniania pracownikowi wynagrodzenia?

Nie, pracodawca nie może zabronić ujawniania pracownikowi wynagrodzenia. Wato mieć na uwadze stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 sierpnia 2009 r., DPR-II-053-73143/AK/MC/09), które wskazuje, że „pracodawca nie może zabronić pracownikowi ujawnienia swoich zarobków, a tak zwane klauzule poufności w tym względzie są niedopuszczalne. Taki zakaz jest niekorzystny dla pracownika, może on bowiem uniemożliwić ustalenie, dyskryminacji płacowej”. Ustalenie takiego postanowienia mogłoby spowodować, że pracownik nie miaby szansy wykazać dyskryminacji płacowej funkcjonującej w zakładzie pracy. Szczególności w zakresie wysokości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn zajmujących takie same stanowiska. Zdaniem Ministerstwa pracodawca nie ma prawa wprowadzenia stosownych regulacji ani do umów o pracę, ani do żadnych źródeł prawa wewnątrzzakładowego, a pracownik może swobodnie i komu chce ujawniać wysokość swoich zarobków.