REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przedwstępna umowa o pracę

 Kancelaria Bem & Wspólnicy
Kancelaria radców prawnych specjalizująca się w prawie medycznym, prawie pracy, prawie rodzinnym oraz prawie nieruchomości.
Przedwstępna umowa o pracę /Fot. Fotolia
Przedwstępna umowa o pracę /Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Proces rekrutacji pracownika coraz częściej staje się wieloetapowym narzędziem selekcji i wyboru potencjalnie najlepszego z punktu widzenia pracodawcy kandydata na pracownika. Po jego zakończeniu strony porozumiewają się m.in. co do terminu zawarcia umowy o pracę i terminu jej rozpoczęcia, a praktyka wskazuje, że nie zawsze są to terminy tożsame. Zdarza się, że pracodawca przed zawarciem umowy o pracę proponuje pracownikowi zawarcie umowy przedwstępnej. Czy jest to dopuszczalne na gruncie przepisów prawa pracy, a jeśli tak to jaka powinna być treść takiej umowy i jakie konsekwencje dla stron rodzi jej podpisanie?

Definicja umowy przedwstępnej

Kodeks pracy nie wprowadził pojęcia umowy przedwstępnej o pracę i dlatego też umowa ta nie została w nim uregulowana. Nie oznacza to jednak, że umowa przedwstępna, traktowana jako swoista „promesa zatrudnienia” nie może być stosowana w stosunkach pomiędzy pracodawcą i pracownikiem. Zgodnie z art. 300 k.p. w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.

Autopromocja

Umowa przedwstępna na gruncie prawa cywilnego została uregulowana w kodeksie cywilnym w art. 389 i 390. Zgodnie z definicją zawartą w art. 389 k.c. jest to umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia w przyszłości oznaczonej umowy. Możliwość zastosowania umowy przedwstępnej na gruncie prawa pracy wielokrotnie potwierdził także Sąd Najwyższy, m.in. w uchwale z dnia 21 czerwca 1972 roku, III PZP 13/72 (OSNC 1972/11/201), stwierdzając, że dopuszczalne jest zawarcie umowy, przez którą strony zobowiązują się do zawarcia umowy o pracę.

Polecamy książkę: Nowe emerytury. Obowiązki pracodawcy po zmianach od 1 października 2017 r.

Treść i forma umowy przedwstępnej

Umowa przedwstępna powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej oraz termin, w którym umowa ta zostanie zawarta. W przypadku umowy przedwstępnej, poprzedzającej zawarcie umowy o pracę, w jej treści powinny znaleźć się w szczególności postanowienia dotyczące:

  1. stanowiska na którym pracownik ma zostać zatrudniony;
  2. rodzaju i miejsca wykonywania pracy;
  3. wynagrodzenia za pracę;
  4. wymiaru czasu pracy;
  5. terminu rozpoczęcia pracy.

Strony powinny też określić w umowie termin, w ciągu którego powinna zostać zawarta umowa przyrzeczona, czyli umowa o pracę. Jeżeli nie został on oznaczony, umowa powinna być zawarta w odpowiednim terminie wyznaczonym przez stronę uprawnioną do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej. Jeżeli zaś obie strony są uprawnione do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej i każda z nich wyznaczyła inny termin, strony wiąże termin wyznaczony przez stronę, która wcześniej złożyła stosowne oświadczenie (art. 389 § 2 k.c.). Jeżeli jednak w ciągu roku od dnia zawarcia umowy przedwstępnej nie został wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej, żadna ze stron nie może żądać jej zawarcia.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przepisy kodeksu cywilnego nie określają wymogów, co do formy umowy przedwstępnej. Zawsze jednak warto pamiętać o tym, że ze względu na możliwość powoływania się na treść umowy dla celów dowodowych w postępowaniu sądowym, najkorzystniejsze jest zachowanie formy pisemnej.

Zobacz serwis: Zatrudnienie

Kary umowne

Strony w treści umowy przedwstępnej zobowiązującej do zawarcia umowy o pracę mogą także zaproponować zastrzeżenie kar umownych w przypadku nie zawarcia umowy przyrzeczonej, choć trzeba podkreślić, że stroną częściej inicjującą zamieszczenie takiego zapisu jest pracodawca. Nie ma przeszkód prawnych, aby w umowie przedwstępnej zamieścić klauzulę o konieczności zapłaty kary umownej, brak jest natomiast wyraźnych wskazań co do jej wysokości. Trzeba jednak mieć na uwadze, że wysokość zastrzeżonej kary umownej nie może być rażąco wygórowana, np. w stosunku do wysokości wynagrodzenia, które za swoją pracę ma otrzymywać pracownik. Art. 8 k.p. ustanawia zakaż nadużywania prawa podmiotowego, wobec czego nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Tak więc pracownik, wobec którego pracodawca zastrzegł nadmiernie wysoką karę umowną będzie mógł w ewentualnym sporze sądowym uchylić się od obowiązku jej płacenia, wykazując jej rażące wygórowanie w stosunku do szkody poniesionej przez pracodawcę.

Zobacz: Inne formy zatrudnienia

Skutki uchylenia się od zawarcia umowy przyrzeczonej

Od zawarcia umowy przyrzeczonej może uchylić się zarówno pracodawca, jak i pracownik, choć konsekwencje uchylenia mogą się różnie kształtować. Jeżeli potencjalny pracownik uchyla się od podpisania umowy o pracę, pracodawca może domagać się zapłaty odszkodowania, rekompensującego szkodę poniesioną w związku z tym, że liczył na zawarcie umowy przyrzeczonej (obejmującej np. koszty wieloetapowego procesu rekrutacyjnego). Ponieważ nie można wyrokiem sądowym zobowiązać pracownika do zawarcia umowy o pracę, pracodawcy nie przysługuje takie roszczenie. Może on jednak żądać od pracownika także zapłaty zastrzeżonych w umowie przedwstępnej kar umownych.

Zgodnie z ukształtowanym i zaaprobowanym w praktyce orzecznictwem w przypadku uchylenia się od zawarcia umowy o pracę z winy pracodawcy, pracownikowi przysługuje roszczenie o odszkodowanie, którego wysokość z reguły nie powinna przekraczać trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę na stanowisku objętym umową przedwstępną (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1977 roku, I PZP 5/77, OSNC 1977/10/180). Dochodzenie tego odszkodowania nie jest uzależnione od żądania zawarcia umowy przyrzeczonej. Jeśli w umowie przedwstępnej zostały zastrzeżone kary umowne, również i niedoszłemu pracownikowi przysługuje roszczenie o ich zapłatę.

Instytucja umowy przedwstępnej o pracę nie pozostaje więc w sprzeczności z zasadami prawa pracy, choć sama konstrukcja umowy wynika wprost z przepisów prawa cywilnego. Warto zatem pamiętać, że jej podpisanie przez strony przyszłego stosunku pracy, będzie rodziło odpowiednie konsekwencje prawne, szczególnie w sytuacji gdy nie dojdzie do podpisania umowy o pracę.

Autor: Ewa Bem – wspólnik i radca prawny w Kancelarii Bem & Wspólnicy

Zobacz: Wskaźniki i stawki

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Czterodniowy tydzień pracy za tę samą płacę. Polacy rozstrzygnęli

Według sondażu przeprowadzonego przez IBRiS dla Radia ZET, nieco więcej niż 47% Polaków popiera pomysł skrócenia tygodnia pracy do czterech dni. Z drugiej strony, prawie 40% respondentów nie chce skrócenia tygodnia pracy, jeśli to oznacza utrzymanie obecnych wynagrodzeń.

MRPiPS: Podwyżka o 1000 zł prawnie niemożliwa. Od 1 lipca 2024 r. pracownicy poniżej 4300 zł pensji minimalnej [projekt rozporządzenia]

Problem dotyczy VI grup zaszeregowania pracowników samorządowych. Rząd nie może im dać pensji minimalnej 4300 zł brutto. Bo wymaga to podwyżki 30%, a w budżecie zapisano 20%. Rozwiązaniem jest dorzucenie pracownikom brakujących pieniędzy przez samorządy.

We wrześniu emeryci i renciści otrzymają czternastą emeryturę. Ile to będzie?

Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie określające termin wypłaty czternastej emerytury. Zgodnie z nim wypłata czternastki nastąpi we wrześniu. Jaka będzie wysokość świadczenia?

Dzień Dziecka 2024 r.: Prezenty z zakładu pracy. Czy to możliwe

Z okazji Dnia Dziecka niektórzy pracodawcy przygotowują paczki dla dzieci pracowników. Paczki mogą być finansowane nie tylko ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. W zależności od źródła finansowania, różne będą zasady przyznawania paczek.

REKLAMA

Wybory do europarlamentu 2024 r. Dieta

9 czerwca 2024 r. odbędą się wybory do Parlamentu Europejskiego. Członkom komisji wyborczych z tytułu pracy w tych komisjach należy się wynagrodzenie w formie zryczałtowanej diety oraz inne świadczenia.

Termin złożenia wniosku o zwrot nadpłaty składki zdrowotnej

20 maja 2024 r. minął termin na rozliczenie rocznej składki zdrowotnej za 2023 r. Przedsiębiorcy mają coraz mniej czasu na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty.

Zasiłek dla bezrobotnych wyższy od 1 czerwca 2024 r. Znamy kwoty brutto i netto

Od 1 czerwca 2024 r. rosną kwoty brutto i netto zasiłku dla bezrobotnych. Ile wynosi zasiłek dla bezrobotnych od czerwca? Kto ma prawo do zasiłku dla bezrobotnych? Jak długo można dostawać zasiłek dla bezrobotnych?

Rodzice wcześniaków z nowymi uprawnieniami

W ministerstwie rodziny, pracy i polityki społecznej trwają prace nad projektem ustawy wydłużającej urlopy macierzyńskie. Ustawa ma wydłużyć urlop macierzyński pracownikom-rodzicom dzieci przedwcześnie urodzonych oraz pracownikom-rodzicom dzieci urodzonych w terminie, ale wymagających hospitalizacji.

REKLAMA

Zbliża się ważny termin. Trzeba wpłacić pierwszą ratę odpisu na ZFŚS

31 maja mija termin wpłaty pierwszej raty odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Pracodawca powinien przekazać na konto funduszu kwotę stanowiącą co najmniej 75 proc. równowartości odpisu.

Ważne zmiany od 1 czerwca 2024 r. Wyższe wpłaty na PFRON i wynagrodzenia pracowników młodocianych

Od 1 czerwca 2024 r. zwiększą się obowiązkowe wpłaty na PFRON. Pracodawcy będą też musieli podwyższyć wynagrodzenie pracownikom młodocianym.

REKLAMA