Kategorie

Zwolnienie pracownika w związku z działalnością niekonkurencyjną

Wojewódka i Wspólnicy Sp. k. Kancelaria Prawa Pracy
Warszawska kancelaria specjalizująca się wyłącznie w pomocy pracodawcom w zakresie zbiorowego i indywidualnego prawa pracy oraz świadczeń pracowniczych
Nicola Zięba
Zwolnienie pracownika w związku z działalnością niekonkurencyjną /fot. Fotolia
Co do zasady prowadzenie przez pracownika działalności, która nie pokrywa się z działalnością pracodawcy nie powinno rodzić dla niego negatywnych konsekwencji. Jeśli jednak będzie to w jakiś sposób naruszać dobro zakładu pracy skutki mogą być dla pracownika dotkliwe.

Pytanie: Czy pracodawca może zwolnić pracownika, który prowadzi własną działalność niepokrywającą się z jego działalnością?

Odpowiedź: Nie, chyba że działanie pracownika godzi w dobro zakładu pracy lub jest to niezgodne z przepisem szczególnym.

W pierwszej kolejności omówię sytuację najprostszą, kiedy nasz pracownik – zwany Panem Kowalskim – prowadzi niekonkurencyjną działalność gospodarczą lub podjął zatrudnienie w niekonkurującej spółce.

To, czy pracownik zawarł uprzednio umowę o zakazie konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy nie jest w tym przypadku okolicznością przesądzającą, albowiem pracodawca nigdy nie będzie uprawniony do określenia tego zakazu w sposób nieograniczony. Pracownik nie może zostać pozbawiony prawa do podjęcia jakiejkolwiek działalności – byłoby to niezgodne z wolnością pracy, o której mowa w art. 65 ust. 1 Konstytucji RP. Zakaz konkurencji powinien odnosić się do rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę. Dlatego też, podjęcie niekonkurencyjnej działalności przez Pana Kowalskiego (bez wystąpienia okoliczności, o których mowa poniżej) nie będzie mogło stanowić uzasadnionej przyczyny oświadczenia pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę.

Reklama

Co jednak w przypadku, jeżeli ta niekonkurencyjna działalność, której podjął się nasz Kowalski będzie godziła w dobro zakładu pracy? Obowiązek dbania o zakład pracy, ochrona jego mienia oraz zachowanie w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę są jednymi z podstawowych obowiązków pracownika (art. 100 § 2 pkt 4 k.p.).

Wyżej wymieniony obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy jest traktowany jako powinność powstrzymania się od wszelkich działań, które szkodzą lub mogą szkodzić zakładowi pracy, jak również podejmowanie wszelkich niezbędnych działań dla dobra zakładu pracy. Jakie zatem działania mogą godzić w dobro zakładu?

Pan Kowalski pracuje na co dzień w organizacji pozarządowej, która walczy o prawa zwierząt. Po jakimś czasie stwierdza, że chce zarabiać więcej pieniędzy i „po godzinach” zajmuje się marketingiem spółki, która sprzedaje futra zwierzęce. Oczywistym jest, że interesy obu podmiotów znacząco się różnią i są ze sobą sprzeczne. Zdaniem autorki takie postępowanie pracownika mogłoby uzasadniać rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem.

Reklama

Powyższy przykład jest dosyć jaskrawy, lecz jego celem było zaprezentowanie, na czym może polegać ten swoisty konflikt. Należy pamiętać, że oczywiście każdy przypadek bada się indywidualnie, rozważając wszystkie okoliczności sprawy, bowiem tylko wtedy można ocenić rzeczywistą zasadność wypowiedzenia umowy o pracę.

Uwypuklenia wymaga, że w przypadku rażącego naruszenia obowiązku dbania o dobro zakładu pracy, pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia (tzw. dyscyplinarka).

Jeszcze inaczej będzie kształtować się sytuacja niektórych zawodów, zwłaszcza zawodów zaufania publicznego tj. lekarzy, notariuszy, radców prawnych, członków korpusu służby cywilnej etc. Zatrudnienie, a nawet ogólny sposób postępowania osób wykonujących zawody zaufania publicznego są regulowane przepisami szczególnymi, tzw. pragmatykami służbowymi – i tak Ustawa o służbie cywilnej stanowi, że podjęcie dodatkowego zatrudnienia przez członka korpusu służby cywilnej jest uwarunkowane udzieleniem zgody przez dyrektora generalnego urzędu. Z kolei w Kodeksie Etyki Radcy Prawnego czytamy, że radca prawny obowiązany jest dbać o godność zawodu nie tylko przy wykonywaniu czynności zawodowych, ale również w działalności publicznej i w życiu prywatnym. Przy tym rozumie się, iż naruszeniem godności zawodu radcy prawnego jest w szczególności takie postępowanie radcy prawnego, które mogłoby zdyskredytować go w opinii publicznej lub podważyć zaufanie do zawodu radcy prawnego.

Zobacz: Wskaźniki i stawki

Mając na uwadze powyższe widzimy, że sprawa podjęcia działalności niekonkurencyjnej przez pracownika nie jest czarno-biała. Jeżeli jednak nie będziemy mieli do czynienia z naruszeniem dobra zakładu pracy, w którym pracuje pracownik lub przepisami szczególnymi, które będą miały zastosowanie, taka praktyka pracownika raczej nie powinna spotkać się z negatywnymi skutkami po stronie pracodawcy. Należy oczywiście pamiętać, że każdy stan faktyczny jest oceniany indywidualnie.

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks pracy;

- Ustawa z dnia 21 listopada 2008 roku o służbie cywilnej;

- kodeks Etyki Radcy Prawnego stanowiący załącznik do uchwały Nr 3/2014 Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z dnia 22 listopada 2014 roku;

- Konstytucja RP

Zobacz również: Wynagrodzenie

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?