Kategorie

Urlopy dla rodziców 2016/2017 - jak i kiedy z nich skorzystać?

Urlopy dla rodziców 2016/2017 - jak i kiedy z nich skorzystać?/Fot. Fotolia
Urlopy dla rodziców 2016/2017 - jak i kiedy z nich skorzystać?/Fot. Fotolia
Fotolia
Przepisy Kodeksu pracy regulują szereg uprawnień związanych z rodzicielstwem, m.in. urlopy dla rodziców. Urlop macierzyński, rodzicielski, ojcowski, wychowawczy - na czym polegają i jak z nich skorzystać?

Urlop macierzyński, rodzicielski, ojcowski, wychowawczy – rodzice mają kilka możliwości, aby skorzystać w przerwy w pracy na opiekę na swoim dzieckiem. Sprawdź, z jakiego urlopu możesz skorzystać.

Rodzaje urlopów dla rodziców:

- Urlop macierzyński jest obowiązkowy.

- Urlop rodzicielski. Można go wykorzystać po urlopie macierzyńskim.

- Urlop ojcowski. Może go wykorzystać tylko tata dziecka.

- Urlop wychowawczy jest bezpłatny. Można go wziąć zanim dziecko skończy 6 lat.

Polecamy produkt: Zasiłki, urlopy, zwolnienia – nowe prawa rodziców

Urlop macierzyński

Jest obowiązkowy i trwa 20 tygodni. Po porodzie matka musi wykorzystać 14 tygodni. Nie może zrezygnować z tego urlopu. Jeśli pozostałe 6 tygodni weźmie ubezpieczony ojciec dziecka – matka może wrócić do pracy. Przed porodem matka może wykorzystać do 6 tygodni urlopu macierzyńskiego. Urlop macierzyński jest płatny. W trakcie urlopu dostaniesz zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku.

Czy tata może skorzystać z urlopu macierzyńskiego?

Tak, pod warunkiem, że jest on pracownikiem.

Jeśli matka była pracownikiem lub miała dobrowolne ubezpieczenie chorobowe – ojciec przejmuje urlop, kiedy matka: wymaga opieki szpitalnej lub ma orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji i nie może sama opiekować się dzieckiem, umrze, porzuci dziecko.

Jeśli matka nie pracowała i nie jest ubezpieczona – ojciec ma prawo do urlopu macierzyńskiego (zasiłku macierzyńskiego), kiedy matka: ma orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji i nie może sama opiekować się dzieckiem, umrze, porzuci dziecko, zacznie pracować przynajmniej na pół etatu w czasie, kiedy mogłaby korzystać z urlopu macierzyńskiego.

Urlop rodzicielski

Po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego pracownik ma prawo skorzystać z urlopu rodzicielskiego, który trwa 32 tygodnie – w przypadku urodzenia  przez matkę jednego dziecka przy jednym porodzie lub 34 tygodni w przypadku urodzenia większej liczby dzieci przy jednym porodzie. Mogą z niego skorzystać biologiczni, adopcyjni, przyszli rodzice adopcyjni zatrudnieni na podstawie:

  • umowy o pracę,
  • powołania,
  • wyboru,
  • mianowania,
  • spółdzielczej umowy o pracę.

Wyjątek Jeśli jeśli matka przebywa w szpitalu, część jej urlopu macierzyńskiego może wykorzystać ojciec, dziadkowie albo rodzeństwo dziecka jeśli są pracownikami.

Jeśli przebywasz na jednym z urlopów rodzicielskich, pracodawca nie może cię zwolnić (nie może dać ci wypowiedzenia ani rozwiązać z tobą umowy). Wyjątkiem jest jeżeli firma ogłosi upadłość lub likwidację miejsca pracy.


Rodzice, mający dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, np. prowadzą własną działalność gospodarczą albo pracują na umowę zlecenie, mogą dzielić się opieką nad dzieckiem. 

Urlop rodzicielski możecie wykorzystać po urlopie macierzyńskim w całości przez jedno z was, możecie być także na nim oboje równocześnie (wtedy jesteście na nim wspólnie do 16 tygodni), bądź oboje na zmianę (wtedy dzielicie się 32 tygodniami. Na przykład najpierw matka korzysta z 6 tygodni, ojciec z 8 tygodni, potem matka z 10 tygodni i ojciec z 8 tygodni).

Urlop rodzicielski jest płatny. Za pierwsze 6 tygodni dostaniecie zasiłek w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku, a za następne — 60%.

Jeśli mama zadeklaruje, że będzie korzystała z urlopów przez rok bez przerwy (najpierw na urlopie macierzyńskim, potem na urlopie rodzicielskim) – dostanie zasiłek macierzyński w wysokości 80% za cały ten czas. Może to zgłosić do 21 dni po porodzie.

Urlop rodzicielski można podzielić na maksymalnie 4 części. Każda z części nie powinna być krótsza niż 8 tygodni.Części urlopu muszą być wielokrotnością tygodnia.Możecie wykorzystać od razu cały urlop bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. Możecie część urlopu(do 16 tygodni) zostawić na później i wykorzystać do końca roku kalendarzowego, w którym wasze dzieci skończą 6 lat. Tę część możecie podzielić na dwie części, 2 × 8 tygodni.

Jeśli zostawicie połowę urlopu rodzicielskiego (16 tygodni) na później – wpłynie to na to, w ilu częściach będziecie mogli korzystać z urlopu wychowawczego. Jeśli 16 tygodni wykorzystacie w całości – urlop wychowawczy będziecie mogli wykorzystać w 4, a nie w 5 częściach. Jeśli 16 tygodni podzielicie na pół – pozostaną wam jedynie 3 części urlopu wychowawczego.

Urlop rodzicielski możecie łączyć z pracą maksymalnie na pół etatu u pracodawcy, który wam go dał. Dzięki temu wasz urlop się wydłuży. Na przykład: bierzesz 8 tygodni urlopu i równocześnie pracujesz na pół etatu. Dzięki temu twój urlop jest dłuższy o 4 tygodnie, czyli masz 12 tygodni urlopu. W czasie 4 dodatkowych tygodni urlopu możesz pracować na pół etatu albo nie pracować w ogóle.

W dowolnym czasie możecie zrezygnować z urlopu rodzicielskiego i wrócić do dotychczasowej pracy – jeśli wasz pracodawca się na to zgodzi.

Mama, która ma dobrowolne ubezpieczenie chorobowe (na przykład prowadzi działalność gospodarczą), po urodzeniu dziecka może zadeklarować, że chce dostawać zasiłek macierzyński przez cały urlop macierzyński (20 tygodni) i urlop rodzicielski (32 tygodnie). Wtedy przez cały ten czas będzie dostawać zasiłek macierzyński w wysokości 80% podstawy wymiaru zasiłku. Może też dzielić się opieką nad dzieckiem z jego tatą.

Urlop wychowawczy

Jest bezpłatny. Można go wziąć zanim dziecko skończy 6 lat. Każdy pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego na opiekę nad dzieckiem. Urlop wychowawczy może trwać do trzech lat, ale nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko pięciu lat. Może być wykorzystany przez rodziców w 5 częściach. 


Urlop dla mamy

Urlop macierzyński – w wymiarze 20 tygodni (w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie) liczonych zasadniczo od dnia porodu. Przed przewidywaną datą porodu kobieta może wykorzystać nie więcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego. Wówczas po narodzinach dziecka przysługuje jej część urlopu niewykorzystana przed porodem.

Urlop rodzicielski – w wymiarze do 32 tygodni (w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie). Z urlopu rodzicielskiego można skorzystać bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, jednorazowo lub w maksymalnie 4 częściach. Do 16 tygodni tego urlopu może być wykorzystane w terminie późniejszym, nie przypadającym bezpośrednio po poprzedniej części urlopu rodzicielskiego, do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.

Bezpłatny urlop wychowawczy – max. 3 lata – każdy tata ma prawo pójść na taki urlop. Po zakończeniu opieki ojciec musi mieć zagwarantowany powrót do pracy na takie samo (bądź zbliżone) stanowisko, jak wcześniej. Wniosek o urlop należy złożyć u pracodawcy co najmniej 21 dni przed jego rozpoczęciem

Urlop na opiekę nad dzieckiem – ojcu przysługują 2 dni w każdym roku kalendarzowym na opiekę nad dzieckiem. Urlop ten można wykorzystywać do ukończenia przez dziecko 14. roku życia.

Urlop dla taty

Urlop ojcowski.Może go wykorzystać tylko ojciec dziecka. Trwa 2 tygodnie (liczone łącznie z sobotą i niedzielą), przysługuje każdemu mężczyźnie, który został ojcem. Ojciec może skorzystać z tego urlopu w ciągu 2 lat od urodzenia dziecka. Może go wykorzystać w całości albo podzielić na dwie części. Nieważne, w jakiej sytuacji zawodowej jest matka i czy wasz związek jest sformalizowany.

Urlop ojcowski jest płatny w 100%. Ojciec dostanie zasiłek w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku.

Niezależnie od urlopów, z których ojciec tata może korzystać wymiennie z mamą, przysługują mu także:

  • bezpłatny urlop wychowawczy – max. 3 lata – każdy tata ma prawo pójść na taki urlop. Po zakończeniu opieki ojciec musi mieć zagwarantowany powrót do pracy na takie samo (bądź zbliżone) stanowisko, jak wcześniej. Wniosek o urlop należy złożyć u pracodawcy co najmniej 21 dni przed jego rozpoczęciem;
  • urlop na opiekę nad dzieckiem- ojcu przysługują 2 dni w każdym roku kalendarzowym na opiekę nad dzieckiem. Urlop ten można wykorzystywać do ukończenia przez dziecko 14. roku życia.

Kiedy złożyć wniosek o urlop?

  •  Urlop macierzyński

Jeśli jesteś matką – nie składaj wniosku. Zanieś tylko skrócony odpis aktu urodzenia dziecka do swojego pracodawcy. Jeśli masz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe – zanieś go do ZUS,

Jeśli jesteś tatą musisz złożyć wniosek, kiedy przejmujesz urlop od matki.

  • Urlop rodzicielski

Złóż wniosek co najmniej 21 dni przed jego rozpoczęciem. Jeśli chcesz zrezygnować z całości lub z części tego urlopu – poproś pracodawcę o zgodę na wcześniejszy powrót do pracy.

  • Urlop ojcowski

Złóż wniosek co najmniej 7 dni przed jego rozpoczęciem

  • Urlop wychowawczy

Złóż wniosek co najmniej 21 dni przed jego rozpoczęciem.

Wniosek i wszystkie potrzebne dokumenty złóż u swojego pracodawcy.

Dołącz do nas na Facebooku!

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Jak można podzielić urlop ojcowski?

    Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 2 tygodni. Jak można go podzielić? Do kiedy należy go wykorzystać?

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy - czy jest możliwe? Co na to prawo? Jakie świadczenia przysługują za czas izolacji?

    Składki KRUS - IV kwartał 2021 r.

    Składki KRUS w IV kwartale 2021 r. - ile wynosi miesięczna składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Dyscyplinarka za brak szkolenia BHP

    Czy brak szkolenia BHP może być podstawą dyscyplinarki? Czy można uznać to za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika?

    Dzień Pracownika Służby BHP

    Dzień Pracownika Służby BHP przypada na 19 września każdego roku. Z tej okazji Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotowała list z podziękowaniami i życzeniami dla pracowników służb BHP.

    Dobre i złe nawyki pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna pomaga łączyć pracę z życiem prywatnym. Jakie są dobre i złe nawyki zdalnych pracowników? Oto wyniki badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech.

    Płaca minimalna a gospodarka - podcast premiera

    Jaki wpływ na gospodarkę ma płaca minimalna? Czym skutkuje brak godziwego wynagrodzenia? Premier wystartował z autorskim podcastem.

    Składka zdrowotna 9% średniej płacy krajowej

    Składka zdrowotna liczona od średniej płacy krajowej to propozycja Rzecznika MŚP. Czy 9% przeciętnej płacy w gospodarce przy podatku liniowym to dobre rozwiązanie? Ile wyniosłaby w 2022 r.?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?