Kategorie

Urodzenie dziecka w trakcie urlopu rodzicielskiego a urlop macierzyński

Aldona Salamon
Specjalista prawa pracy i zarządzania personelem; doświadczony praktyk z wieloletnim stażem pracy w dziale personalnym, zajmujący się na co dzień zagadnieniami związanymi z prawem pracy, wynagrodzeniami oraz prawem ubezpieczeń społecznych. Trener i wykładowca, m.in. w zakresie szkoleń i kursów z tematyki naliczania wynagrodzeń (od podstaw i dla zaawansowanych) oraz prawa ubezpieczeń społecznych.
Urodzenie dziecka na urlopie rodzicielskim. /Fot. Fotolia
Urodzenie dziecka na urlopie rodzicielskim. /Fot. Fotolia
Fotolia
Wydłużenie okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego w związku z wprowadzeniem urlopu rodzicielskiego może skutkować tym, że w okresie opieki nad dzieckiem pracownica (ubezpieczona niebędąca pracownicą) urodzi kolejne dziecko. Wówczas powstaje wątpliwość, czy ubezpieczona nabędzie prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres podstawowego urlopu macierzyńskiego, czy ma prawo do dalszej części urlopu rodzicielskiego.

Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego urodzi dziecko (art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej). Jeżeli pracownica nie korzysta z urlopu macierzyńskiego przed przewidywaną datą porodu, dzień porodu jest pierwszym dniem urlopu macierzyńskiego (art. 1831 § 2 Kodeksu pracy). Pracownica, która urodzi dziecko w okresie przebywania na urlopie rodzicielskim, nabywa prawo do kolejnego urlopu macierzyńskiego, mimo że w okresie urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego czy rodzicielskiego nie jest za nią odprowadzana składka chorobowa ani nie jest to okres urlopu wychowawczego.

Pracownica, która urodzi dziecko w trakcie urlopu rodzicielskiego, nie później niż od dnia porodu rozpoczyna urlop macierzyński z tytułu urodzenia kolejnego dziecka. Ta zasada ma zastosowanie również w odniesieniu do:

  • ubezpieczonej matki dziecka niebędącej pracownicą, która urodzi dziecko w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego,
  • pracownika lub odpowiednio ubezpieczonego niebędącego pracownikiem, który w trakcie urlopu rodzicielskiego lub odpowiednio pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres ustalony przepisami Kodeku pracy jako okres urlopu rodzicielskiego przyjął kolejne dziecko na wychowanie.

Zobacz również: Roczny urlop macierzyński - zmiany w prawie pracy

Przykład

Pracownica korzysta z urlopu rodzicielskiego udzielonego jej w pełnym wymiarze (26 tygodni) od 18 czerwca do 16 grudnia 2013 r. (182 dni) z tytułu urodzenia pierwszego dziecka. Za ten okres wypłacany jest zasiłek macierzyński w wysokości 60% podstawy wymiaru. Będąc w siódmym miesiącu ciąży pracownica 19 października br. urodziła drugie dziecko. Pełna podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego wypłacanego z tytułu urodzenia pierwszego dziecka wynosi 4260,23 zł, zatem zasiłek macierzyński wypłacany pracownicy za okres urlopu rodzicielskiego należy wyliczyć z kwoty 2556,14 zł (4260,23 zł x 60%). Z dniem porodu drugiego dziecka pracownica rozpoczęła korzystanie z podstawowego urlopu macierzyńskiego w wymiarze 20 tygodni. Urlop macierzyński będzie zatem trwał od 19 października 2013 r. do 7 marca 2014 r. (140 dni). Urlop rodzicielski i pobieranie zasiłku macierzyńskiego za jego okres z dniem urodzenia drugiego dziecka ulega przerwaniu. Za październik br. pracownicy należy wypłacić:

  • zasiłek macierzyński za 18 dni urlopu rodzicielskiego w wysokości 60% podstawy wymiaru oraz
  • zasiłek macierzyński za 13 dni urlopu macierzyńskiego w wysokości 80% podstawy wymiaru zasiłku (pracownica złożyła wniosek o urlop rodzicielski w pełnym wymiarze).

Sprawdź: Ile wynosi zasiłek macierzyński?

Ponieważ między okresami pobierania zasiłku macierzyńskiego nie ma przerwy, zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego od 19 października należy wyliczyć z tej samej podstawy wymiaru, z której był wyliczany wcześniej wypłacany zasiłek macierzyński. Za październik należy wypłacić zasiłek macierzyński w łącznej kwocie 3010,53 zł, co wynika z wyliczenia:

  • 85,20 zł [4260,23 zł x 60% = 2556,14 zł; 2556,14 zł : 30 = 85,20 zł (dzienna kwota zasiłku w wysokości 60% podstawy wymiaru)] x 18 dni (liczba dni urlopu rodzicielskiego w październiku) = 1533,60 zł,
  • 113,61 zł [4260,23 zł x 80% = 3408,18 zł; 3408,18 zł : 30 = 113,61 zł (dzienna kwota zasiłku w wysokości 80% podstawy wymiaru)] x 13 dni (liczba dni urlopu macierzyńskiego w październiku) = 1476,93 zł,
  • 1533,60 zł + 1476,93 zł = 3010,53 zł.

Od wypłaconego zasiłku macierzyńskiego nie należy naliczać składek ZUS ani składki na ubezpieczenie zdrowotne. Ponieważ pracownicy został wypłacony wyłącznie zasiłek macierzyński i nie uzyskała ona w październiku żadnego przychodu ze stosunku pracy, to przy obliczaniu zaliczki na podatek dochodowy nie należy uwzględniać kosztów uzyskania przychodu.

Polecamy także serwis: Uprawnienia rodzicielskie


Rozliczenie pracownicy za październik (pracownica złożyła pracodawcy oświadczenie PIT-2)

Lista płac

10/2013

1

Zasiłek macierzyński (80%)

1476,93

2

Zasiłek macierzyński (60%)

1533,60

3

Razem zasiłek brutto

3010,53

4

Podstawa wymiaru składek na ubezp. emerytalno-rentowe

0,00

5

Podstawa wymiaru składek na ubezp. chorobowe i wypadkowe

0,00

6

Składka na ub. emerytalne pracownik – 9,76%

0,00

7

Składka na ub. rentowe pracownik – 1,5%

0,00

8

Składka na ub. chorobowe pracownik – 2,45%

0,00

9

Razem ZUS pracownik

0,00

10

Przychód

3010,53

11

Koszty uzyskania przychodu (111,25 zł)

0,00

12

Ulga podatkowa (46,33 zł)

46,33

13

Podstawa opodatkowania

3011,00

14

Podstawa wymiaru składki zdrowotnej

0,00

15

Zaliczka na podatek dochodowy – (3011 zł x 18%) – 46,33 zł

495,65

16

Składka zdrowotna 9%

0,00

17

Składka zdrowotna 7,75% do odliczenia od podatku

0,00

18

Podatek do US

496,00

19

Do wypłaty (3010,53 zł – 496 zł)

2514,53

Niewykorzystanej części urlopu rodzicielskiego z powodu jego przerwania w związku z urodzeniem kolejnego dziecka pracownica nie będzie mogła wykorzystać w przyszłości (np. po zakończeniu urlopów, do których nabyła prawo z tytułu urodzenia drugiego dziecka).

W sytuacji gdy nie matka, lecz ojciec dziecka korzysta z urlopu rodzicielskiego (lub odpowiednio z zasiłku macierzyńskiego za jego okres), w trakcie którego rodzi się temu ubezpieczonemu kolejne dziecko – zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez ZUS (dostępnym na stronie www.zus.pl w zakładce „Bieżące wyjaśnienia komórek merytorycznych ZUS”) – ojciec dziecka zachowuje prawo do zasiłku macierzyńskiego, jeżeli to on wykorzystuje to uprawnienie w okresie urlopu rodzicielskiego, w trakcie którego matka urodzi drugie dziecko. Zatem rozpoczęcie przez matkę pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego z tytułu urodzenia kolejnego dziecka nie powoduje przerwania pobierania zasiłku przez ojca, jeżeli to on w dacie urodzenia kolejnego dziecka korzystał z zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego na poprzednie dziecko.

Przykład

Matka dziecka po wykorzystaniu podstawowego urlopu macierzyńskiego wróciła do pracy. Z dodatkowego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego do 15 marca 2014 r. będzie korzystał ojciec dziecka. Matka dziecka zaszła ponownie w ciążę i termin porodu ma wyznaczony na 1 marca 2014 r. Jeżeli ubezpieczona urodzi dziecko 1 marca, rozpocznie korzystanie z podstawowego urlopu macierzyńskiego. Ojciec dziecka będzie mógł natomiast przebywać na urlopie rodzicielskim do 15 marca i pobierać zasiłek macierzyński z tego tytułu.

Zadaj pytanie: Forum Kadry - Uprawnienia rodzicielskie


ZUS prezentuje pogląd, zgodnie z którym, jeżeli z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego korzysta matka dziecka, urodzenie przez nią w tym okresie dziecka nie pozbawia ubezpieczonego ojca dziecka możliwości skorzystania z pozostałej części okresu wypłaty zasiłku macierzyńskiego, jeżeli spełnione są zwykłe warunki jego przyznania, tzn. okres ten:

  • wynosi co najmniej 8 tygodni,
  • obejmuje wielokrotność tygodnia i
  • przypada bezpośrednio po okresie zasiłku macierzyńskiego wykorzystanym przez ubezpieczoną matkę dziecka.

Urlop rodzicielski (a tym samym zasiłek macierzyński za jego okres) może być bowiem wykorzystany jednorazowo albo w maksymalnie trzech częściach, przypadających bezpośrednio jedna po drugiej, z których każda nie może być krótsza niż 8 tygodni i musi obejmować wielokrotność tygodnia (art. 1821a § 2 Kodeksu pracy).

Przykład

Pracownica urodziła kolejne dziecko w 6. tygodniu przyznanego jej urlopu rodzicielskiego. Od dnia porodu zostaje przerwany urlop rodzicielski i pracownica ma prawo do podstawowego urlopu macierzyńskiego. W związku z tym, że wykorzystała 6 tygodni urlopu rodzicielskiego (a nie 8 czy 16 tygodni), prawo do urlopu nie może zostać przeniesione na ojca dziecka, ponieważ każda z części musi wynosić 8 tygodni.

Należy dodać, że w przypadku pracownika-ojca wychowującego dziecko, przejęcie urlopu rodzicielskiego w omawianych okolicznościach jest obwarowane wymogiem złożenia wniosku nie później niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. Pracodawca może, ale nie musi udzielić urlopu w przypadku złożenia wniosku bez zachowania wskazanego terminu (art. 1821a § 4 Kodeksu pracy).

Podstawa prawna:

Więcej przeczytasz w MONITORZE PRAWA PRACY I UBEZPIECZEŃ >>>

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Tylko teraz
Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.