Kategorie

Wypowiedzenie zmieniające warunki płacy i pracy - najważniejsze informacje

Donata Hermann-Marciniak
Specjalistka z zakresu Prawa Pracy. Absolwentka Studiów Podyplomowych Kadry i Płace na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.
Wypowiedzenie zmieniające - najważniejsze informacje/Fot. Fotolia
Fotolia
Wypowiedzenie zmieniające jest dokumentem wykorzystywanym w przypadku braku woli zawarcia porozumienia zmieniającego między stronami zawartej umowy o pracę. Pracodawca może wielokrotnie wprowadzać zmiany do łączącego strony stosunku prawnego w trakcie okresu zatrudnienia. Zmiana warunków zawartej umowy może dotyczyć każdego elementu treści umowy o pracę, np. zmian w wysokości wynagrodzenia pracownika lub zmiany wymiaru etatu, z którą również wiąże się zmiana wysokości wynagrodzenia.

Najprostszą formą zmiany warunków zatrudnienia jest zawarcie porozumienia stron między pracodawcą a pracownikiem. Nie zawsze jednak proponowana przez pracodawcę zmiana jest korzystna dla pracownika, który może nie wyrazić zgody na zawarcie porozumienia zmieniającego. W tym przypadku na pomoc pracodawcy przychodzi wypowiedzenie zmieniające.

Wypowiedzenie pracownikowi warunków pracy lub płacy jest czynnością jednostronną pracodawcy, która niejako wymusza zmianę zaproponowanych nowych warunków zatrudnienia lub powoduje rozwiązanie łączącego strony stosunku prawnego.

Wypowiedzenie zmieniające dochodzi do skutku w momencie, gdy oświadczenie woli pracodawcy trafia do pracownika w taki sposób, że ma realną szansę zapoznać się z jego treścią.

Polecamy produkt: Jak zaoszczędzić na składkach ZUS

Pracownik ma jedynie możliwość zaproponowania pracodawcy zmiany warunków jego zatrudnienia na mocy porozumienia stron. Jak sama nazwa wskazuje, aby doszło do zawarcia porozumienia, zarówno pracodawca jak i pracownik muszą wyrazić zgodę na dokonanie zmian w łączącej strony umowie.

Pracodawca poza możliwością zaproponowania pracownikowi porozumienia zmieniającego może również skorzystać z wypowiedzenia zmieniającego.

Wypowiedzenie zmieniające jest wykorzystywane wtedy, gdy pracownik nie wyraził zgody na zmianę warunków zatrudnienia w drodze porozumienia zmieniającego, albo wtedy, gdy proponowane zmiany są na tyle niekorzystne dla pracownika, że pracodawca wie, że nie spotkają się z aprobatą pracownika. W drugim przypadku pracodawcy często rezygnują w ogóle z wręczania pracownikowi porozumienia zmieniającego, gdyż brak zgody na dokonanie zaproponowanych zmian wymusza na pracodawcy przygotowanie dodatkowej dokumentacji.

Wypowiedzenie warunków pracy i płacy składa się z wypowiedzenia dotychczasowych warunków łączących strony zawartej umowy a także propozycji zawarcia nowych warunków pracy lub płacy.

Wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy nie jest skuteczne w momencie, gdy pracodawca nie zaproponował pracownikowi nowych warunków zatrudnienia.

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, nowe warunki pracy lub płacy muszą być zaproponowane na piśmie.

Po wręczeniu przez pracodawcę wypowiedzenia zmieniającego dalsze losy zawartego stosunku prawnego zależą od decyzji pracownika. Pracownik może zaakceptować zaproponowane, nowe warunki pracy lub płacy, ale może również nie wyrazić na nie zgody.

Pracownik ma prawo odmówić przyjęcia nowych warunków pracy lub płacy do dnia upływu połowy okresu wypowiedzenia.

Nieprzyjęcie przez pracownika nowych warunków zatrudnienia, skutkuje rozwiązaniem umowy o pracę po upływie okresu wypowiedzenia.

Reklama

W związku ze zmianami organizacyjnymi w firmie, pracodawca zaproponował pracownikowi inne niż dotychczas zajmowane przez pracownika, stanowisko pracy. Zmiana stanowiska wiąże się z niewielką obniżką wynagrodzenia. Pracownik nie wyraził zgody na zawarcie porozumienia zmieniającego dlatego w dniu 20 września 2016 pracodawca wręczył pracownikowi wypowiedzenie zmieniające. Pracownik jest zatrudniony na podstawie umowy na czas nieokreślony już ponad 3 lata, w związku z czym obowiązuje go 3-miesięczny okres wypowiedzenia, który rozpoczął bieg 1 października i zakończy się 31 grudnia następnego roku kalendarzowego. Pracownik ma możliwość niezaakceptowania nowych warunków zatrudnienia do 15 listopada 2016. Jeśli podtrzyma swoją decyzję nie wyrażając zgody na zaproponowane nowe warunki zatrudnienia (na piśmie) umowa o pracę rozwiąże się z dniem 31 grudnia 2016. Wypowiedzenie zmieniające w tym przypadku przekształca się z w wypowiedzenie definitywne.

W opinii Sądu Najwyższego: "Zmiana warunków pracy polegająca wyłącznie na zmianie nazwy stanowiska, przy zachowaniu innych warunków pracy i płacy, mieści się w ramach pracowniczego podporządkowania i nie wymaga wypowiedzenia zmieniającego. Jeżeli jednak strony zgodnie traktują taką zmianę jako element podmiotowo istotny (ze względu na prestiż zajmowanego stanowiska), to może ona wymagać wypowiedzenia warunków pracy." (wyrok SN z dnia 7 września 1999 r., I PKN 265/99, OSNP 2001, nr 1, poz. 17).

Pracownik powinien zostać pouczony o długości obowiązującego go okresu wypowiedzenia poprzez umieszczenie w treści wypowiedzenia zmieniającego informacji na ten temat.

Jeśli pracodawca nie zawarł stosownego pouczenia w treści wypowiedzenia zmieniającego to pracownik ma czas na podjęcie decyzji w kwestii przyjęcia nowych warunków zatrudnienia do końca okresu wypowiedzenia.

Przekształcenie wypowiedzenia zmieniającego w wypowiedzenie definitywne nie wymaga żadnego działania ze strony pracodawcy, dzieje się to z mocy prawa.

Pracownik powinien wyraźnie odmówić przyjęcia nowych warunków zatrudnienia, najlepiej poprzez złożenie do pracodawcy pisma w tej sprawie. Milczenie pracownika jest bowiem traktowane jako wyrażenie zgody na zaproponowane warunki zatrudnienia.

Reklama

Po upływie połowy okresu wypowiedzenia, możliwość odmowy zaproponowanych warunków przez pracownika wygasa. Jeśli pracownik nie zdecydował się na odmowę zaproponowanych warunków we wskazanym okresie, a nadal nie jest zainteresowany kontynuowaniem zatrudnienia powinien złożyć do pracodawcy klasyczne wypowiedzenie umowy o pracę.

Zgoda pracownika na zaproponowane, nowe warunki zatrudnienia powoduje, że umowa o pracę jest kontynuowana, ale na nowych, zmienionych warunkach. W takim przypadku nie ma potrzeby zawierania żadnego dodatkowego dokumentu, np. nowej umowy czy aneksu do umowy.

Zobacz: Wskaźniki i stawki

Zmiany w aktach wewnątrzzakładowych

Zdarza się tak, że wręczenie pracownikom wypowiedzeń warunków pracy lub płacy jest konieczne ze względu na zmiany autonomicznego źródła prawa pracy.

Konieczność dokonania wypowiedzenia zmieniającego występuje wtedy, gdy:

- w życie wchodzi nowy układ zbiorowy pracy lub do obowiązującego układu zbiorowego są wprowadzane zmiany – a zapisy układu zbiorowego pracy są mniej korzystne dla pracowników,

- dochodzi do wejścia w życie regulaminu wynagradzania lub regulamin ten jest zmieniany i w obu przypadkach, gdy zmiany są mniej korzystne dla pracowników,

- następuje zmiana warunków pracy i płacy po upływie roku stosowania układu zbiorowego pracy po przejściu zakładu pracy na nowego pracodawcę,

- dochodzi do rozwiązania układu zbiorowego pracy, jeżeli pracodawca zamierza pogorszyć warunki pracy i płacy pracowników.

Wręczenie pracownikom wypowiedzeń warunków pracy lub płacy jest konieczne w przypadku wystąpienia zmian dokonanych w akcie autonomicznym, który jest źródłem prawa pracy a powoduje pogorszenie warunków składających się na treść stosunku pracy, nawet jeśli te warunki nie zostały określone w umowie.

Zasady wypowiadania

‘W przypadku wypowiedzenia zmieniającego stosuje się takie same przepisy jak w przypadku definitywnego wypowiedzenia umowy o pracy. Należy pamiętać, że:

- wypowiedzenie zmieniające można stosować tylko do umów, które są wypowiadalne, (w obecnym stanie prawnym każda umowa o pracę może być wypowiedziana),

- stosowane są okresy wypowiedzenia takie jak w przypadku definitywnego wypowiedzenia umowy o pracę,

- w przypadku wypowiedzenia zmieniającego umowy zawartej na czas nieokreślony, konieczne jest uzasadnienie wypowiedzenia zmieniającego oraz konsultacja związkowa,

- należy pamiętać o stosowaniu szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Szczególna ochrona przed wypowiedzeniem

Należy zwrócić uwagę na przepisy o szczególnej ochronie trwałości stosunku pracy. Jeśli z jakiegoś powodu pracownika obowiązuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem umowy o pracę to ta ochrona dotyczy również wypowiedzenia warunków pracy i płacy.

Od tej zasady istnieją jednak pewne wyjątki.

Zgodnie z przepisami ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, mimo, że ustawodawca nie zezwala na wypowiedzenie definitywne, dopuszcza dokonanie wypowiedzenia zmieniającego i dotyczy to pracowników objętych zarówno zwolnieniami grupowymi jak i indywidualnymi:

1) którym brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, pracownic w ciąży, pracowników w okresie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego;

2) będących członkami rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego;

3) będących członkami zarządu zakładowej organizacji związkowej;

4) będących członkami zakładowej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy;

4a) będących członkami specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej;

4b) będących członkami specjalnego zespołu negocjacyjnego, organu przedstawicielskiego lub przedstawicielami pracowników w spółce europejskiej;

4c) będących członkami specjalnego zespołu negocjacyjnego, organu przedstawicielskiego lub przedstawicielami pracowników w spółdzielni europejskiej,

4d) będących członkami specjalnego zespołu negocjacyjnego, zespołu przedstawicielskiego albo przedstawicielami pracowników w radzie nadzorczej spółki powstałej w wyniku połączenia transgranicznego spółek;

5) będących społecznymi inspektorami pracy;

6) powołanymi do odbycia czynnej służby wojskowej, służby zastępczej, zasadniczej służby wojskowej albo przeszkolenia wojskowego;

7) będących członkami rady pracowników lub określonym w porozumieniu, o którym mowa w art. 24 ustawy z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (Dz. U. poz. 550, z 2008 r. poz. 584 oraz z 2009 r. poz. 805), przedstawicielami pracowników uprawnionymi do uzyskiwania od pracodawcy informacji i prowadzenia z nim konsultacji.

W przypadku w/w kategorii pracowników, w razie zwolnień grupowych, pracodawca jest zobowiązany wypłacić pracownikom dodatek wyrównawczy w przypadku obniżenia wysokości ich wynagrodzenia, która nastąpiła w drodze wypowiedzenia zmieniającego.

Wypowiedzenie pracownikom warunków pracy i płacy w sytuacjach, o których mowa w art. 41 Kodeksu pracy, jest dopuszczalne niezależnie od okresu trwania urlopu lub innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy.

Pracodawca może złożyć wypowiedzenie warunków pracy i płacy pracownikom podlegającym szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy w razie upadłości lub likwidacji pracodawcy.

Pracodawca ma możliwość dokonania wypowiedzenia warunków pracy lub płacy pracownikom znajdującym się w wieku przedemerytalnym, jeśli wypowiedzenie stało się konieczne ze względu na:

- wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników,

- stwierdzenie orzeczeniem lekarskim utraty zdolności do wykonywania pracy albo niezawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do jej wykonywania.

Stosowanie wypowiedzenia zmieniającego jest również dopuszczalne w przypadku zwolnień indywidualnych niedotyczących pracowników,

Odwołanie od wypowiedzenia

Pracownik może się odwołać od wypowiedzenia warunków pracy lub płacy. Prawo odwołania się do sądu pracy przysługuje pracownikowi niezależenie od tego czy odmówił, czy przyjął zaproponowane przez pracodawcę warunki zatrudnienia.

Roszczenia w przypadku wadliwego wypowiedzenia warunków pracy lub płacy są takie same jak w przypadku wypowiedzenia definitywnego. Pracownik może żądać uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, przywrócenia do pracy na dotychczasowych warunkach lub odszkodowania.

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.2016.1666),

- Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U.2016.1474).

Polecamy serwis: Podatki

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.

    Zatrudnienie programisty - rekrutować seniora czy juniora?

    Zatrudnienie programisty może stać się prawdziwym wyzwaniem. Polskie firmy muszą konkurować o najlepszych specjalistów z pracodawcami z Zachodu. Jak w takiej sytuacji zatrudnić dobrego programistę?

    4 cechy, jakie powinien posiadać dobry program do obsługi PPK

    Obsługa PPK może być albo koszmarem działu kadr, albo procesem, o którym, jak o oddychaniu, po prostu się nie myśli. Wszystko zależy od tego, jakie oprogramowanie (i czy w ogóle) wspomaga dział personalny w realizacji zadań związanych z obsługą PPK. Jaki zatem powinien być program, który pozwoli na sprawną realizację PPK bez nadmiernego obciążania pracowników?

    PPK w firmie - jak wdrożyć?

    PPK w firmie - jak wdrożyć Pracownicze Plany Kapitałowe dla swoich pracowników? Co powinien zawierać program do obsługi PPK? Kto może oszczędzać w PPK?

    Regionalizacja płacy minimalnej - rekomendacje

    Regionalizacja płacy minimalnej i powiązanie jej z obiektywnym parametrem ekonomicznym to rekomendacje raportu, którego partnerem jest Biuro Rzecznika MŚP.

    Czerwiec 2021 - godziny pracy, dni wolne

    Czerwiec 2021 - godziny pracy i dni wolne czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Kalendarz czerwca w 2021 r. zawiera 1 święto wolne od pracy.

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 13 czerwca, 20 czerwca lub 27 czerwca jest niedziela handlowa? Kalendarz niedziel handlowych.