Kategorie

Jak rozpoznać mobbing w zakładzie pracy

Diana Aszyk
Mobbing jest ściśle określony w Kodeksie pracy. Aby został uznany za fakt, dane zachowania oraz okoliczności muszą być ocenione z perspektywy zaistniałych wydarzeń czy odczuć ofiary oraz jednocześnie spełniać wszystkie przesłanki określone w Kodeksie pracy.

Rozmowa z Magdaleną Zwolińską, adwokatem z kancelarii Bartłomiej Raczkowski Kancelaria Prawa Pracy.

@RY1@i26/2010/029/i26.2010.029.000.0016.001.jpg@RY2@

• Co grozi ze strony pracodawcy pracownikowi stosującemu wobec swojego kolegi z pracy mobbing i jak daleko sięga kara za jego stosowanie? Czy taki pracownik może być np. pozbawiony podwyżki, którą otrzymali wszyscy pracownicy działu, w którym pracuje ów mobber?

Reklama

– Pracownik, który stosuje mobbing wobec swoich kolegów z pracy, narusza zasady współżycia społecznego, a ich przestrzeganie to podstawowy obowiązek pracownika. Takiemu pracownikowi można wręczyć wypowiedzenie lub zwolnić bez wypowiedzenia, czyli zastosować tzw. zwolnienie dyscyplinarne.

Odnośnie do konsekwencji w zakresie wynagrodzenia i ewentualnego pozbawienia takiego pracownika podwyżki, należy do tej kwestii podchodzić ostrożnie. Podwyżka jest zwiększeniem wynagrodzenia i jest przyznawana, gdy praca jest oceniana przez pracodawcę jako dobrze wykonana. Jeżeli pracownik, który później okazał się mobberem, wykonywał swoją pracę do tej pory z dobrymi wynikami, nie powinien spotkać się z konsekwencją opisaną w pytaniu.

Reklama

• Granica między subiektywnymi a obiektywnymi odczuciami pracownika, który sądzi, że jest mobbingowany, jest płynna. Jakie sposoby może zastosować pracodawca, aby wyeliminować ewentualną pomyłkę w ocenie zachowania osoby podejrzanej o mobbing?

– Jest to bardzo dobre pytanie, odnoszące się do niezwykle ważnej kwestii praktycznej, a mianowicie tego, jak stwierdzić, że mamy w zakładzie pracy do czynienia z mobbingiem, a nie jedynie z przewrażliwionym pracownikiem, który np. źle znosi wszelką, nawet uzasadnioną krytykę pod swoim adresem. Pracodawca, który otrzymał sygnał o możliwym mobbingu w firmie, musi zbadać wszelkie okoliczności sprawy i dokładnie ją wyjaśnić. Pracodawcy często powołują w tym celu komisje antymobbingowe. Zadaniem takiej komisji jest zbadanie całej sprawy od strony faktycznej. Pamiętajmy, że mobbing to nie tylko subiektywne odczucia pracownika, który czuje się poniżany i upokarzany, ale także obiektywne fakty, które są podstawą do takich odczuć.

Czy pracownik, który ucierpiał wskutek mobbingu, może żądać od pracodawcy przeniesienia go do innego działu, jeśli praca w jego macierzystym dziale wywołuje u niego stres związany z przebywaniem w jednym pomieszczeniu z osobą, która była jego mobberem?

– W sytuacjach kiedy w zakładzie pracy mamy stwierdzony mobbing, bardzo dobrym wyjściem jest fizyczne oddzielenie od siebie osoby sprawcy i ofiary, np. przez umieszczenie ich w innych pomieszczeniach, pokojach. Innym rozwiązaniem jest zawodowe oddzielenie od siebie tych osób, np. przez taki podział obowiązków, aby osoby te nie współpracowały ze sobą. Powinno to wynikać nie tyle z inicjatywy pracownika, co raczej z obowiązku pracodawcy, który ma przeciwdziałać mobbingowi.


Czy pracodawca może być podejrzany o mobbing w stosunku do swoich pracowników, gdy zapowiedział zwolnienia grupowe i zaproponował, aby dobrowolnie rozwiązywali swoje umowy za porozumieniem stron lub odchodzili na wcześniejsze emerytury?

– Mobbing zawsze badamy w konkretnej sytuacji faktycznej. Musimy zdać sobie sprawę, że gdy mamy do czynienia ze zwolnieniami grupowymi, z reguły wśród załogi panuje napięta atmosfera. Jednak sama napięta atmosfera nie może być podstawą do stwierdzenia, że w stosunku do pracowników stosowany był mobbing. Możliwe jest jednak, że w konkretnym stanie faktycznym zaistnieją okoliczności, które będą stanowiły przesłanki do przyjęcia mobbingu. Jeżeli np. pracodawca nie tylko informuje pracowników o tym, że będzie przeprowadzał zwolnienia grupowe i że przysługują im określone uprawnienia, ale wywiera nacisk na poszczególnych pracowników, że czują się np. wyizolowani z zespołu, można powiedzieć, że mamy do czynienia z mobbingiem. Jeśli natomiast było to tylko informowanie o uprawnieniach, taka sytuacja mobbingiem nie będzie.

Czy mobbingiem może być długotrwałe przeciąganie z roku na rok obietnicy zatrudnienia na umowę o pracę pracownika, który współpracuje z pracodawcą na podstawie umowy-zlecenia?

– Należy pamiętać, że mobbing dotyczy tylko stosunku pracy. Występuje więc albo między pracownikiem a pracodawcą, albo między współpracownikami. W postawionym pytaniu występuje osoba, którą z pracodawcą łączy umowa-zlecenie. W przypadku tej osoby nie możemy mówić o mobbingu. Możliwe jest, że osoba ta wystąpi do sądu o ustalenie istnienia stosunku pracy. Gdyby sąd pracy przyznał takiej osobie rację i stwierdził, że stosunek pracy rzeczywiście występował, a umowa-zlecenie była nielegalna, osoba ta będzie mogła wystąpić do sądu o stwierdzenie, że był stosowany wobec niej mobbing. Nasuwa się jednak pytanie, czy składanie przez szefa obietnic, że zatrudni daną osobę na umowę o pracę jest mobbingiem. Należałoby się zastanowić, czy to działanie było długotrwałe i uporczywe, czy spowodowało u danej osoby poczucie wyizolowania, poniżenia, ośmieszenia. Jeżeli w konkretnym przypadku przesłanki mobbingu będą spełnione i osoba ta będzie miała sądownie ustalony stosunek pracy, będzie mogła dochodzić roszczeń przeciwko pracodawcy.

Jakie sposoby stosuje się w sądzie podczas rozprawy o mobbing w celu udowodnienia braku winy pracodawcy? Na co najczęściej powołują się pracodawcy przed sądem pracy, aby oczyścić się od zarzutu mobbingowania?

– W trakcie procesu pracodawcy przysługują wszelkie środki obrony przewidziane dla pozwanego. Pracodawca ma do dyspozycji wiele środków dowodowych, za pomocą których może twierdzić, że w zakładzie pracy nie było mobbingu. Może powoływać świadków, przeprowadzać dowody z dokumentów. Przydatnym środkiem dowodowym jest także zawartość służbowej skrzynki e-mailowej pracownika. Obrona pracodawcy może iść w dwóch kierunkach, a ułatwieniem będzie dla niego to, że ciężar dowodu w sprawach o mobbing spoczywa na pracowniku. Pracodawca może się w takiej sytuacji bronić przed zarzutami i próbować przesunąć ciężar dowodu jeszcze bardziej na pracownika, np. przez wykazywanie, że dana osoba jest niezwykle konfliktowa czy nadwrażliwa. Drugim kierunkiem obrony pracodawcy jest udowadnianie, że przeciwdziałał on mobbingowi w firmie. Ten sposób, co do zasady, nie zapewnia całkowitego wyłączenia odpowiedzialności, a jedynie ograniczy ją w pewnym stopniu. Pracodawca może udowadniać, że stosował politykę antymobbingową, że działa u niego komisja antymobbingowa lub inna instytucja, do której pracownicy mogli zgłaszać zaistnienie mobbingu, że założył specjalnie służącą do tego celu antymobbingową stronę internetową.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?