Kategorie

Kiedy pracodawca nie ma obowiązku tworzenia harmonogramu czasu pracy?

Kiedy pracodawca nie ma obowiązku tworzenia harmonogramu czasu pracy?/Fot. Fotolia
Kiedy pracodawca nie ma obowiązku tworzenia harmonogramu czasu pracy?/Fot. Fotolia
Fotolia
Co do zasady, pracodawca powinien zaplanować czas pracy poszczególnych pracowników w harmonogramach. Jednakże w ustawowo określonych wypadkach jest on zwolniony z tego obowiązku.

Obowiązek i wyjątki od niego

Przepis art. 129 § 3 k.p. przewiduje obowiązek pracodawcy planowania czasu pracy w formie rozkładu czasu pracy danego pracownika, zwanego potocznie grafikiem lub harmonogramem.

Rozkład czasu pracy nie musi obejmować całości okresu rozliczeniowego. Ustawodawca dopuszcza bowiem sporządzenie go na okres krótszy niż okres rozliczeniowy, ale nie na mniej niż na 1 miesiąc.

Grafik winien zostać sporządzony w formie pisemnej lub elektronicznej i przekazany do wiadomości pracownika co najmniej na 1 tydzień przed rozpoczęciem pracy w okresie, na który został sporządzony. Przepisy nie określają formy, w jakiej powinno nastąpić przekazanie harmonogramu do wiadomości pracowników. Może to zatem nastąpić zarówno poprzez jego powieszenie w miejscu powszechnie dostępnym dla wszystkich pracowników, jak i poprzez wysłanie w formie wiadomości
e-mail.

Nie zawsze pracodawca ma obowiązek tworzenia harmonogramu. W myśl art. 129 § 4 k.p. pracodawca nie ma obowiązku sporządzania rozkładu czasu pracy, jeżeli:

  1. rozkład czasu pracy pracownika wynika z prawa pracy, obwieszczenia, o którym mowa w art. 150 § 1 k.p. albo z umowy o pracę;
  2. w porozumieniu z pracownikiem ustali czas niezbędny do wykonania powierzonych zadań, uwzględniając wymiar czasu pracy wynikający z przepisów prawa pracy; w takim przypadku rozkład czasu pracy ustala pracownik;
  3. na pisemny wniosek pracownika stosuje do niego rozkłady czasu pracy, o których mowa w art. 1401 k.p.;
  4. na pisemny wniosek pracownika ustali mu indywidualny rozkład czasu pracy.

Rozkład czasu pracy pracownika wynika z prawa pracy, obwieszczenia, o którym mowa w art. 150 § 1 k.p., albo z umowy o pracę.

Wprowadzając możliwość odstąpienia od obowiązku tworzenia grafiku w sytuacji, gdy rozkład czasu pracy wynika z prawa pracy, obwieszczenia, o którym mowa w art. 150 § 1 k.p., albo z umowy o pracę ustawodawca miał na myśli sytuacje, w których kwestie dotyczące rozkładu czasu pracy znajdujące się w rzeczonych aktach zostały uregulowane bardzo szczegółowo lub praca wykonywania jest w tak mało zróżnicowanej formie, że na podstawie treści tych regulacji można ustalić harmonogram czasu pracy poszczególnych pracowników.  

Użyty w art. 129 § 4 pkt 1 k.p. zwrot „prawo pracy” obejmuje układy zbiorowe pracy, regulaminy pracy oraz porozumienia.

Zauważyć należy, iż niektórzy przedstawiciele doktryny dopuszczają sytuacje, w których pracownik zasadniczo pracuje według rozkładu wynikającego z prawa pracy, obwieszczenia, o którym mowa w art. 150 § 1 k.p., albo umowy o pracę, a w wyjątkowych sytuacjach obowiązuje go grafik czasu pracy.

Polecamy książkę: Kodeks pracy 2018. Praktyczny komentarz z przykładami 

Pracodawca w porozumieniu z pracownikiem ustali czas niezbędny do wykonania powierzonych zadań, uwzględniając wymiar czasu pracy wynikający z przepisów prawa pracy.

Chodzi tutaj o zawarcie przez pracodawcę i pracownika porozumienia, na mocy którego pracownik może – za zgodą pracodawcy – samodzielnie tworzyć grafik, według którego będzie pracował. Przy czym porozumienie powinno uwzględniać normy czasu pracy określone w art. 129 § 3 k.p., tj. 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy.

Porozumienie może polegać na przykład na ustaleniu, iż pracownik samodzielnie decydować będzie o godzinach lub dniach pracy.

Przedmiotowy wyjątek ma zastosowanie nie tylko do zadaniowego systemu czasu pracy. Ustawodawca nie odwołał się bowiem do art. 140 k.p., a tym samym nie ograniczył zastosowania omawianego wyjątku do tego przepisu.

Na pisemny wniosek pracownika stosuje do niego rozkłady czasu pracy, o których mowa w art. 1401 k.p.

Reklama

Możliwość odstąpienia od tworzenia harmonogramu na podstawie art. 129 § 4 pkt 3 k.p. ma miejsce w przypadku zawarcia przez pracownika i pracodawcę porozumienia w przedmiocie stosowania ruchomego czasu pracy, tj. na podstawie art. 150 § 5 k.p.

Ruchomy system czasu pracy może przybrać jedną z dwóch postaci. Pierwszą określa art. 1401 § 1 k.p. Przepis ten przewiduje możliwość rozpoczynania pracy w dniach, które zgodnie z tym rozkładem są dla pracowników dniami pracy, w różnych godzinach. Godziny te wyznacza pracodawca. Druga postać wynika z art. 1401 § 2 k.p. Zgodnie
z dyspozycją tego przepisu, rozkład czasu pracy może przewidywać przedział czasu, w którym pracownik decyduje o godzinie rozpoczęcia pracy w dniu, który zgodnie z tym rozkładem jest dla pracownika dniem pracy.

Ruchomy system czasu pracy może zostać wprowadzony w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi albo w porozumieniu zawieranym z przedstawicielami pracowników, wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy - jeżeli u pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe (art. 150 § 3 k.p.). Może on także zostać wprowadzony na pisemny wniosek pracownika. Możliwość wystąpienia przez pracownika z przedmiotowym wnioskiem statuuje art. 150 § 5 k.p.

Na pisemny wniosek pracownika pracodawca ustali mu indywidualny rozkład czasu pracy

Możliwość ustanowienia tzw. indywidualnego rozkładu czasu pracy przewiduje art. 142 k.p. Z przepisu tego wyniku, iż jest on ustalany w ramach systemu czasu pracy, którym pracownik jest objęty. W związku z tym musi on zostać zaprojektowany w taki sposób, aby nie naruszać zasad obowiązujących w tym systemie, np. maksymalnego dobowego wymiaru czasu pracy, dobowych i tygodniowych okresów odpoczynku.

Indywidualny rozkład czasu pracy ustanawiany jest na pisemny wniosek zainteresowanego pracownika. Powinien on obejmować propozycję rozkładu czasu pracy, w którym pracownik chciałby pracować. Nie musi natomiast zawierać uzasadnienia.

Pracodawca nie jest związany wnioskiem pracownika. Może go uwzględnić lub nie. Może również wniosek pracownika potraktować jako ofertę do rozpoczęcia rokowań.

Indywidualny rozkład czasu pracy może zostać wprowadzony również w stosunku do pracownika będącego członkiem kościoła lub związku wyznaniowego, w którym święta religijne przypadają w określonym dniu każdego tygodnia. Zgodnie z dyspozycją § 1 ust. 2 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej oraz Edukacji Narodowej z dnia 11 marca 1999 r. w sprawie zwolnień od pracy lub nauki osób należących do kościołów i innych związków wyznaniowych w celu obchodzenia świąt religijnych nie będących dniami ustawowo wolnymi od pracy (Dz. U. z 1999 r., nr 26, poz. 235 z późn. zm.), w celu umożliwienia pracownikowi należącemu do kościoła lub innego związku wyznaniowego obchodzenia świąt religijnych przypadających w określonym dniu każdego tygodnia pracodawca, na prośbę tego pracownika, ustala dla niego indywidualny rozkład czasu pracy.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?