Co daje dłuższy staż pracy w 2026 r.? Nowe przepisy zwiększają uprawnienia pracowników, np. dodatki stażowe czy nagrody jubileuszowe. Problem w tym, że w budżetówce nie ma na to pieniędzy

• Staż pracy 2026 - nowe przepisy prawa pracy
• Co daje staż pracy?
• Staż pracy do urlopu wypoczynkowego
• Wyższe dodatki stażowe
• Nagroda jubileuszowa - staż pracy
• Odprawa z tytułu zwolnienia zależy od stażu pracy
• Odprawa emerytalna - staż ma znaczenie
• Odprawa pośmiertna a lata pracy
• Okres wypowiedzenia umowy o pracę
• Nowe przepisy o stażu pracy 2026

Staż pracy 2026 - nowe przepisy prawa pracy

Od 1 stycznia 2026 roku w sektorze publicznym do stażu pracy oprócz zatrudnienia na podstawie umowy o pracę będą wliczane także poprzednie okresy: prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (także osoby współpracujące), wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych (zlecenia, umowy o świadczenie usług, umowy agencyjnej), innej udokumentowanej pracy wykonywanej za granicą, bycia członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych, a także zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, jeśli za ten czas odprowadzane były składki emerytalno-rentowe. Okresy te trzeba udokumentować. Nowe przepisy sektor prywatny obejmują od 1 maja 2026 r.

Polecamy: Kodeks pracy 2026

Co daje staż pracy?

Dzięki zmianom w Kodeksie pracy wiele osób uzyska wyższy staż pracy. Ci, którzy dotychczas pracowali głównie na umowach cywilnoprawnych albo prowadzili działalność, a aktualnie są w stosunku pracy, mieli niski staż pracy. Liczyły im się tylko lata przepracowane w ramach umowy o pracę. Co zyskają po udokumentowaniu pracodawcy pracy zgodnie z nowymi przepisami?

Od stażu pracy zależą uprawnienia pracownicze, takie jak:

• wyższy urlop wypoczynkowy,
• wyższe dodatki do wynagrodzenia - dodatki stażowe,
• nagroda jubileuszowa,
• wyższe odprawy z tytułu zwolnienia, odprawy emerytalne i odprawy pośmiertne,
• dłuższe okresy wypowiedzenia umowy o pracę.

Staż pracy do urlopu wypoczynkowego

Wymiar urlopu wypoczynkowego uzależniony jest od stażu pracy. Praca krótsza niż 10 lat uprawnia do 20 dni urlopu w roku. Staż pracy wynoszący minimum 10 lat daje prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego rocznie. Warto wspomnieć, że do stażu urlopowego wlicza się także okresy nauki. W poniższym artykule opisano, jak liczyć staż urlopowy.

Wyższe dodatki stażowe

Dodatki stażowe wypłacane są obowiązkowo pracownikom sfery budżetowej i przysługują za wysługę lat. Otrzymują je np. pracownicy samorządowi, pracownicy służby zdrowia czy nauczyciele. Dodatek za wysługę lat otrzymuje się co miesiąc, zwykle wraz z podstawowym wynagrodzeniem za pracę. Wysokość dodatku i okres, po upłynięciu którego przysługują dodatki, ustalają przepisy szczególne dla danej kategorii pracowników.

Problem w tym, że w budżetówce nie ma na to pieniędzy. Okazuje się, że więcej osób jest uprawnionych do dodatków stażowych i nagród jubileuszowych, ale nie zwiększono wydatków na wynagrodzenia pracowników sfery budżetowej. Ustawa budżetowa na 2026 r. tego nie przewidziała. To duży problem, który może skutkować koniecznością korzystania z rezerwy budżetowej. Nie wiadomo jednak czy to wystarczy.

Po wejściu w życie nowych przepisów pracownicy samorządowi, którzy wykonywali wcześniej pracę także na podstawie np. umów cywilnoprawnych, mogą uzyskać wyższe dodatki stażowe.

Polecamy: Webinar: Staż pracy po nowemu – jak go naliczać bez błędów? + certyfikat gwarantowany

Nagroda jubileuszowa - staż pracy

Nagroda jubileuszowa również funkcjonuje w sektorze publicznym i przysługuje po osiągnięciu określonej liczby lat pracy na podstawie przepisów szczególnych. Jeśli akt prawny dla danej kategorii pracowników przewiduje nagrodę jubileuszową, pracownik spełniając odpowiednie warunki, musi ją otrzymać. To nagroda przysługująca po jubileuszowych okresach pracy wynoszących aż 20, 25, 30, 35 i 40 lat.

Odprawa z tytułu zwolnienia zależy od stażu pracy

Wysokość odprawy z tytułu zwolnienia zależy od stażu pracy. Staż krótszy niż 2 lata uprawnia do odprawy w wysokości jednego miesięcznego wynagrodzenia, staż który wynosi od 2 do 8 lat daje prawo do wyższej odprawy - jak za 2 miesiące pracy, a staż wynoszący ponad 8 lat to możliwość otrzymania odprawy w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia. Odprawa to jednorazowe świadczenie. Wypłacają ją obowiązkowo pracodawcy zatrudniający minimum 20 pracowników, gdy dochodzi do zwolnienia grupowego albo zwolnienia z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (ekonomiczne, organizacyjne). W Polsce obowiązuje limit odprawy. To 15-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Odprawa emerytalna - staż ma znaczenie

Odprawa emerytalna wiąże się z przejściem pracownika na emeryturę i wynosi nie mniej niż 1-miesięczne wynagrodzenie. Jej dokładna wysokość powiązana jest ze stażem pracy. W przypadku nauczycieli zatrudnienie krótsze niż 20 lat daje prawo do odprawy w wysokości 1-miesięcznego wynagrodzenia za pracę. Staż wynoszący co najmniej 20 lat to odprawa w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia, a co najmniej 30 lat pracy oznacza nawet 3-miesięczne wynagrodzenie w ramach odprawy emerytalnej. Liczy się tutaj przeciętne wynagrodzenie z ostatnich trzech miesięcy przypadających przed miesiącem przejścia na emeryturę. Natomiast zgodnie z ustawą o pracownikach samorządowych zatrudnienie krótsze niż 20 lat daje prawo do odprawy w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia, a dłuższy staż pracy to możliwość otrzymania odprawy w kwocie 3-miesięcznego wynagrodzenia.

Odprawa pośmiertna a lata pracy

Odprawa pośmiertna z naturalnych przyczyn należy się rodzinie zmarłego, a dokładnie małżonkowi, dzieciom, rodzicom oraz innym osobom, jeśli wobec nich pracownik miał obowiązek alimentacyjny. Dotyczy to przypadku, gdy pracownik umiera w czasie trwania stosunku pracy albo w czasie pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia. Nie ma tutaj znaczenia czy jest to pracownik sektora prywatnego czy publicznego. Obowiązek wypłaty odprawy jest zawarty w art. 93 Kodeksu pracy.

Odprawę dzieli się po równo pomiędzy członkami rodziny. Natomiast jeśli uprawniona do odprawy jest tylko jedna osoba, otrzymuje połowę należnej kwoty. Tutaj również znaczenie ma staż pracy zmarłego pracownika. Jeśli wynosi on mniej niż 10 lat, rodzinie należy się odprawa w wysokości 1-miesięcznego wynagrodzenia. Staż wynoszący od 10 do 15 lat to prawo do 3-miesięcznego wynagrodzenia, a jeszcze dłuższa praca oznacza możliwość uzyskania aż 6-miesięcznego wynagrodzenia.

Okres wypowiedzenia umowy o pracę

Przy obliczaniu długości okresu wypowiedzenia umowy o pracę dla danego pracownika także bierzemy pod uwagę staż pracy. Ważny jest okres zatrudnienia u danego pracodawcy. Jeśli więc wcześniej pracodawca zatrudniał kogoś na podstawie umów cywilnoprawnych to ten czas będzie liczył się do długości okresu wypowiedzenia. Okres zatrudnienia krótszy niż 6 miesięcy oznacza okres wypowiedzenia trwający 2 tygodnie. Praca minimum 6 miesięcy, ale krótsza niż 3 lata to 1 miesięczny okres wypowiedzenia. Natomiast co najmniej 3-letnie zatrudnienie daje już prawo do najdłuższego okresu wypowiedzenia - 3 miesiące.

Nowe przepisy o stażu pracy 2026

Przedsiębiorcy pozytywnie oceniają nowe przepisy Kodeksu pracy dotyczące naliczania stażu pracy, które wejdą w życie z początkiem przyszłego roku. - Trudno nie dostrzec słuszności wprowadzanych zmian. W polskim prawie od lat funkcjonuje kilka form zatrudnienia, a coraz częściej zdarza się, że osoby aktywne zawodowo, zanim zdecydują się na stałą pracę etatową, współpracują przez dłuższy czas na podstawie umów B2B lub umów cywilnoprawnych. Dotychczasowa sytuacja była dla takich pracowników niekorzystna – nowe przepisy wprowadzają rozwiązania, które mają charakter słusznościowy, wyrównując prawa osób pracujących w różnych formach zatrudnienia. - mówi Joanna Torbè- Jaćko - ekspertka BCC ds. prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. - Jednocześnie zmiany mogą budzić obawy wśród przedsiębiorców. Stopniowe zrównywanie różnych form zatrudnienia ze stosunkiem pracy może utrudnić odróżnienie poszczególnych form współpracy. Jednak podobne regulacje funkcjonują już w innych obszarach prawa, np. wliczanie okresu pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracy. - dodaje ekspertka BCC.