REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

W jaki sposób wyrażać swoje uczucia, szanując prawa i uczucia innych

Maria Wawrzyniak

REKLAMA

W firmie, z którą współpracuję, ostatnio wybuchł konflikt między asystentkami, gdyż jedna z nich odmówiła pomocy drugiej, gdy ta, dość nachalnie i bezpośrednio, zażądała pomocy przy wykonaniu zleconego jej zadania. Jak się okazało, sytuacja ta powtarzała się co jakiś czas. Jednak nikt nie potrafił pomóc dziewczynom, a i one nie wiedziały, jak problem rozwiązać. Co robić i jak, by umiejętnie odmówić i nikogo przy tym nie urazić? Jak reagować, co mówić, by wyznaczać i egzekwować swoje granice?

Asertywne zachowanie to taki sposób postępowania, który pozwala na wyrażenie swoich uczuć, opinii, życzeń, a także praw – bezpośrednio, uczciwie i stanowczo, z jednoczesnym poszanowaniem praw i uczuć innych. Należy jednak zaznaczyć, że nie jest to ani zachowanie agresywne, ani uległe. Ludzie potrafiący zachowywać się asertywnie są dobrymi, uważnymi i zainteresowanymi rozmówcami, potrafią słuchać, interesują się uczuciami i myślami innych. Posiadają szerokie kompetencje społeczne i komunikacyjne, a interakcje międzyludzkie traktują jako możliwość samorozwoju. Zadania, jakie stawiają sobie i innym, są realistyczne i wykonalne, gdyż mają oni dużą świadomość swoich mocnych i słabych stron. Dominującymi uczuciami w asertywnych zachowaniach są zadowolenie i radość.

Najważniejszym elementem w asertywnym zachowaniu jest asertywna komunikacja, tzn. szczere i otwarte porozumiewanie się z innymi osobami. Najważniejszym jej założeniem jest fakt, że potrafimy i chcemy w sposób jasny, konkretny i bezpośredni mówić o swoich emocjach, potrzebach i granicach. Najważniejsze w asertywności jest: prawo do odmawiania, komunikowania uczuć oraz obrona swoich praw. Jednak najważniejszą zasadą komunikacji asertywnej jest to, że komunikaty i zachowania asertywne nie mogą naruszać praw innych osób.

Komunikat – JA

Istotnym aspektem asertywności jest odnoszenie się w procesie komunikacji do swojego JA jako podstawy komunikacji, co pozwoli na uniknięcie przytaczania cudzych myśli i opinii, stereotypowych poglądów. Komunikacja oparta na komunikacie typu JA odnosi się do naszych zasobów, uczuć i przemyśleń. Pomimo silnych emocji pozwala na prowadzenie rozmowy w sposób satysfakcjonujący i konstruktywny. Przykładem wypowiedzi typu JA jest – „Czuję się nieswojo w tej sytuacji. Nie chcę w dalszym ciągu brać w tym udziału”. Komunikacja taka pozwala na zachowanie równowagi między egzekwowaniem swoich praw a prawami innych ludzi. Stosując ją, nie oceniamy, nie oskarżamy, nie odrzucamy, nie kontrolujemy, nie karzemy, nie obarczamy, nie próbujemy zmieniać innych.

Komunikat – TY

Stosowanie komunikatu typu TY jest bardzo ryzykowne, gdyż powoduje dużą szansę wejścia w spór z partnerem. Dzieje się tak dlatego, że komunikaty te zwykle wypowiadane są w chwilach, którym towarzyszą silne emocje. Przykładami takich komunikatów są: „Wkurzasz mnie!”, „Jesteś beznadziejny!”. Nie potrafiąc opanować wzburzenia, odbierani jesteśmy jako konfliktowi i irytujący. Komunikat TY to wskazywanie palcem i oskarżanie, a celem jest pognębienie przeciwnika. Gdy kontrolę nad umysłem przejmują emocje, nie ma możliwości, by opanować eskalację konfliktu.

Strategie asertywnej komunikacji

Jest wiele strategii asertywnego działania, które pomogą nam w reagowaniu w różnych sytuacjach, w komunikacji, obronie uczuć i granic. Pierwszą z nich i najczęściej stosowaną jest kompromis, gdzie obopólne ustępstwa umożliwiają wypracowanie porozumienia między stronami, a przez to zmniejszenie eskalacji konfliktu. Przekazywanie i poszukiwanie krytyki to kolejne asertywne strategie. Jeżeli jest realny powód do tego, by przekazać krytyczną opinię, należy to zrobić bez zbędnej zwłoki i najlepiej w cztery oczy. Krytyczna wypowiedź musi dotyczyć konkretnej sytuacji i sprawy, zrozumiała dla odbiorcy, bez podtekstów personalnych – ma dotyczyć problemu, nie osoby („Widzę, że złościsz się na mnie, czy możesz mi podać powód swojego gniewu?”).


Gdy postępujemy nieprawidłowo, uzyskanie konstruktywnej krytyki pozwala na korygowanie niewłaściwego postępowania, umożliwia zadawanie pytań i poszukiwanie wskazówek na przyszłość, demaskowanie. Jednak nie możemy pozwolić na to, by stosowano wobec nas ukrytą krytykę w formie aluzji i sugestii. W takim wypadku musimy zastosować tzw. klaryfikację, gdyż mamy prawo wiedzieć, czy odnosi się ona do nas, czy do kogoś innego oraz mamy prawo mieć swoją opinię na dany temat.

Kiedy konwersacja przeradza się już w niemerytoryczną kłótnię dotyczącą osób, a nie problemu, należy wtedy zastosować strategię przejścia z treści na relacje między rozmówcami („Widzę, że zboczyliśmy z tematu i zaczynamy do siebie krzyczeć”). Zwrot taki pozwala na zatrzymanie eskalacji konfliktu, jednak należy zwrócić uwagę na to, by rozmówca nie poczuł się atakowany i cenzurowany.

Kolejną strategią jest akceptacja absurdu, polegająca na tym, że w trakcie ataku nie wolno wchodzić w konflikt, lecz odwrotnie, akceptować argumenty oponenta, które następnie wykorzystuje się w podsumowaniu jego wypowiedzi kumulując je, a przez to ujawniając absurdalność jego wypowiedzi („Więc chcesz, bym wykonując to, o co mnie prosisz, złamał przepisy prawa?”). Natomiast stosując chwilę na oddech, gdy rozmowa przeradza się w kłótnię, można uzyskać dodatkowy czasu na przemyślenia, podsumowanie i zebranie dodatkowych argumentów do dalszej dyskusji („To zbyt ważna dla nas sprawa. Przyda się nam chwila do namysłu, odłóżmy dalszą rozmowę do jutra”). Wyjściem z trudnej konfliktowej sytuacji jest też zastosowanie strategii częściowej zgody, która polega na parafrazowaniu krytycznej wypowiedzi oponenta, a przez to jej osłabieniu („Tak, w kwestii pisma się z Tobą zgadzam, jednak pozostała Twoja wypowiedź jest fałszywa”).

Jedną z najpopularniejszych strategii asertywnej komunikacji jest technika zdartej płyty. Polega na uporczywym i konsekwentnym powtarzaniu kwestii, która prezentuje oponentowi naszą postawę i opinię wobec spornej sytuacji. Najważniejsze jest, by dokonać tego w sposób spokojny i stanowczy, tak długo, aż nasza sprawa zostanie zrozumiana i zaakceptowana. Nie wolno w żaden sposób modyfikować i osłabiać wypowiedzi, gdyż ma ona podkreślać naszą determinację i nieustępliwość.

Asertywny przełożony

Zasady asertywnego zachowania mają zastosowanie na każdym stanowisku, także kierowniczym. Każdy, kto jest przełożonym, powinien pamiętać, że będzie pracował efektywniej i z większą przyjemnością, gdy stosunki w pracy oprze na zasadach szczerości, odpowiedzialności, współpracy i wzajemnym szacunku. Warto słuchać tego, co ludzie mówią do Ciebie jako szefa. W kontaktach międzyludzkich pamiętaj o zasadzie równości, wydawaj jasne i bezpośrednie polecenia, stosuj konstruktywną krytykę, ale nie zapominaj też o częstych pochwałach. Kieruj i bądź wsparciem dla swojego zespołu, motywuj go. Pamiętaj także o zasadach komunikacji społecznej i stosuj strategie asertywności.

Asertywność wobec siebie

Asertywnym należy być także wobec siebie, co oznacza, że cele i osobiste priorytety, jakie sobie stawiamy, muszą być racjonalne. Powinniśmy sobie zdawać sprawę z tego, że nie jesteśmy w stanie zrobić wszystkiego, tym bardziej gdy chcemy robić to bez przerwy. Asertywność wobec siebie to także dokonywanie właściwych wyborów i umiejętność mówienia „nie”, kiedy przekraczamy swoje granice.

Asertywność w praktyce

W zastosowaniu wyżej wymienionych strategii może pomóc kilka poniższych zasad:

  • usprawnij swoje gospodarowanie czasem i nie odkładaj niczego na później,
  • bądź wytrwały i cierpliwy,
  • udoskonal umiejętności podejmowania decyzji i negocjacji,
  • stawiaj sobie realistyczne cele i osiągaj je,
  • naucz się mówić rzeczowe „nie”, a nie staniesz się kozłem ofiarnym.

W relacjach ze współpracownikami postaraj się:

  • być szczerym,
  • unikać gierek,
  • zastanowić, zanim wybuchniesz złością,
  • wysłuchać, co ma do powiedzenia oponent,
  • być empatyczny,
  • wyrażać swoje opinie, ale też pamiętać o opiniach innych,
  • zastanowić, jakie w pracy masz priorytety,
  • być odpowiedzialny i konstruktywny,
  • stosować asertywną komunikację, ale pamiętać o emocjach i potrzebach innych.

W relacjach z przełożonym:


  • nie wpadaj w panikę, gdy masz przedstawić swój pomysł czy rozwiązanie,
  • nie poniżaj siebie i swoich zasług,
  • proś o konstruktywną krytykę, pozwoli Ci ona na ciągłe doskonalenie i podnoszenie kwalifikacji i zachowanie dobrej atmosfery w pracy,
  • asertywnie wyjaśniaj oczekiwania i krytykę przełożonego wobec Ciebie, nie zachowuj się jak „ofiara” – takie postępowanie pozwoli Ci być bardziej skutecznym pracownikiem,
  • wypracuj u siebie wyczucie czasu – szczególnie wobec przełożonego.

Treść jest dostępna bezpłatnie,
wystarczy zarejestrować się w serwisie

Załóż konto aby otrzymać dostęp do pełnej bazy artykułów oraz wszystkich narzędzi

Posiadasz już konto? Zaloguj się.
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Personel i Zarządzanie

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Duże zmiany w składce zdrowotnej. Ten komentarz eksperta nie spodoba się rządzącym

    Fundacja Ośrodek Rozwoju opublikowała niedawno komentarz na temat zmian w składce zdrowotnej. Eksperci FOR podkreślają, że te zmiany mogą mieć znaczący wpływ na zdrowie finansów publicznych.

    Zmiana umowy o zarządzanie PPK a uzgodnienie ze stroną społeczną

    Nie zawsze zmiana umowy o zarządzanie PPK powinna być uzgodniona ze stroną społeczną. Kiedy można od tego odstąpić? Poznaj wyjątki.

    Umowy pracowników będą rejestrowane. A co z prawem do prywatności i ochroną danych?

    Umowy pracowników będą rejestrowane w CRU, a co z prawem do prywatności, co z prawem do ochrony danych osobowych, co z prawem do godności pracowników? W opozycji do tego stoją przepisy dot. prawa dostępu do informacji publicznej w zakresie sektora finansów publicznych. Ważniejsze jest dobro ogółu czy jednostki?

    Co z rentą socjalną w 2024? Czy będzie 4242 zł a od 1 lipca 4300 zł?

    Projekt ustawy o zmianie renty socjalnej ma tylko dwa artykuły a wciąż nie został uchwalony. Premier zapowiadał pilne prace, a nawet nie było jeszcze drugiego czytania. Osoby z niepełnosprawnościami i ich opiekunowie czekają na podwyżkę świadczenia. Renta socjalna - czy będzie podniesiona do kwoty minimalnego wynagrodzenia? Co to jest renta socjalna? Komu przysługuje prawo do renty socjalnej? 

    REKLAMA

    Przetwarzanie danych osobowych dotyczących zdrowia [45 tys. kary dla Kancelarii]

    45 tys. zł kary dla spółki, która docierała do osób poszkodowanych głównie w wypadkach komunikacyjnych, by nawiązać z nimi współpracę w zakresie reprezentowania ich m.in. przed towarzystwami ubezpieczeniowymi, w sprawach sądowych  w celu uzyskania na ich rzecz odszkodowań, zadośćuczynienia i rent, a także zwrotu kosztów leczenia i rehabilitacji. Informacje o potencjalnych klientach uzyskiwała na podstawie m.in. wiadomości prasowych, publikacji internetowych, w tym treści dostępnych w mediach społecznościowych, a także informacji przekazywanych lub rozpowszechnianych przez organizacje zajmujące się działalnością dobroczynną. Podczas spotkania przedstawiciel Kancelarii PIONIER odbierał ustną zgodę na przetwarzanie danych osobowych do czasu ewentualnego zawarcia umowy z tymi osobami o świadczenie usług. Sprawa trafiła do WSA, ale ten oddalił skargę Kancelarii na deczję PUODO.

    Rozwiązanie umowy o pracę: Obowiązek pracodawcy konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę. Wzór zawiadomienia organizacji związkowej

    Pracodawca musi zawiadomić reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia mu umowy o pracę. Zawiadomienie składa się na piśmie, podając w nim przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy.

    Nowelizacja kodeksu pracy: W 2025 r. pracodawcy będą prowadzili nowy rejestr prac i pracowników je wykonujących [Dyrektywa z 2022 r.]

    Nowelizacja Kodeksu pracy: zmiana artykułu 222 o ochronie pracowników przed szkodliwymi czynnikami. 

    Uprawnienia rodzicielskie: Przerwy na karmienie dziecka piersią - jak długo pracownica może korzystać z przerw na karmienie, wzór wniosku o przerwę

    Przerwy na karmienie piersią są zwolnieniem od pracy. Przerwy wliczane są do czasu pracy - pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia. 

    REKLAMA

    Komunikaty ZUS: Ograniczenia w dostępie do aplikacji mobilnych mZUS. Niedostępne wnioski w PUE ZUS

    ZUS informuje o ograniczeniach w dostępie do aplikacji mobilnych mZUS. W PUE ZUS będą niedostępne niektóre wnioski.

    W którym miesiącu najkorzystniej przejść na emeryturę w 2024 r.? Zbliża się ten termin

    Złożenie wniosku o emeryturę jest możliwe w razie osiągnięciu wieku emerytalnego - 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Przed złożeniem takiego wniosku warto jednak zastanowić się, czy to jest właściwy moment. Jest bowiem kilka czynników, które decydują o wysokości świadczenia.

    REKLAMA