Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

W jaki sposób wyrażać swoje uczucia, szanując prawa i uczucia innych

Maria Wawrzyniak
W firmie, z którą współpracuję, ostatnio wybuchł konflikt między asystentkami, gdyż jedna z nich odmówiła pomocy drugiej, gdy ta, dość nachalnie i bezpośrednio, zażądała pomocy przy wykonaniu zleconego jej zadania. Jak się okazało, sytuacja ta powtarzała się co jakiś czas. Jednak nikt nie potrafił pomóc dziewczynom, a i one nie wiedziały, jak problem rozwiązać. Co robić i jak, by umiejętnie odmówić i nikogo przy tym nie urazić? Jak reagować, co mówić, by wyznaczać i egzekwować swoje granice?

Asertywne zachowanie to taki sposób postępowania, który pozwala na wyrażenie swoich uczuć, opinii, życzeń, a także praw – bezpośrednio, uczciwie i stanowczo, z jednoczesnym poszanowaniem praw i uczuć innych. Należy jednak zaznaczyć, że nie jest to ani zachowanie agresywne, ani uległe. Ludzie potrafiący zachowywać się asertywnie są dobrymi, uważnymi i zainteresowanymi rozmówcami, potrafią słuchać, interesują się uczuciami i myślami innych. Posiadają szerokie kompetencje społeczne i komunikacyjne, a interakcje międzyludzkie traktują jako możliwość samorozwoju. Zadania, jakie stawiają sobie i innym, są realistyczne i wykonalne, gdyż mają oni dużą świadomość swoich mocnych i słabych stron. Dominującymi uczuciami w asertywnych zachowaniach są zadowolenie i radość.

Najważniejszym elementem w asertywnym zachowaniu jest asertywna komunikacja, tzn. szczere i otwarte porozumiewanie się z innymi osobami. Najważniejszym jej założeniem jest fakt, że potrafimy i chcemy w sposób jasny, konkretny i bezpośredni mówić o swoich emocjach, potrzebach i granicach. Najważniejsze w asertywności jest: prawo do odmawiania, komunikowania uczuć oraz obrona swoich praw. Jednak najważniejszą zasadą komunikacji asertywnej jest to, że komunikaty i zachowania asertywne nie mogą naruszać praw innych osób.

Komunikat – JA

Istotnym aspektem asertywności jest odnoszenie się w procesie komunikacji do swojego JA jako podstawy komunikacji, co pozwoli na uniknięcie przytaczania cudzych myśli i opinii, stereotypowych poglądów. Komunikacja oparta na komunikacie typu JA odnosi się do naszych zasobów, uczuć i przemyśleń. Pomimo silnych emocji pozwala na prowadzenie rozmowy w sposób satysfakcjonujący i konstruktywny. Przykładem wypowiedzi typu JA jest – „Czuję się nieswojo w tej sytuacji. Nie chcę w dalszym ciągu brać w tym udziału”. Komunikacja taka pozwala na zachowanie równowagi między egzekwowaniem swoich praw a prawami innych ludzi. Stosując ją, nie oceniamy, nie oskarżamy, nie odrzucamy, nie kontrolujemy, nie karzemy, nie obarczamy, nie próbujemy zmieniać innych.

Komunikat – TY

Stosowanie komunikatu typu TY jest bardzo ryzykowne, gdyż powoduje dużą szansę wejścia w spór z partnerem. Dzieje się tak dlatego, że komunikaty te zwykle wypowiadane są w chwilach, którym towarzyszą silne emocje. Przykładami takich komunikatów są: „Wkurzasz mnie!”, „Jesteś beznadziejny!”. Nie potrafiąc opanować wzburzenia, odbierani jesteśmy jako konfliktowi i irytujący. Komunikat TY to wskazywanie palcem i oskarżanie, a celem jest pognębienie przeciwnika. Gdy kontrolę nad umysłem przejmują emocje, nie ma możliwości, by opanować eskalację konfliktu.

Strategie asertywnej komunikacji

Jest wiele strategii asertywnego działania, które pomogą nam w reagowaniu w różnych sytuacjach, w komunikacji, obronie uczuć i granic. Pierwszą z nich i najczęściej stosowaną jest kompromis, gdzie obopólne ustępstwa umożliwiają wypracowanie porozumienia między stronami, a przez to zmniejszenie eskalacji konfliktu. Przekazywanie i poszukiwanie krytyki to kolejne asertywne strategie. Jeżeli jest realny powód do tego, by przekazać krytyczną opinię, należy to zrobić bez zbędnej zwłoki i najlepiej w cztery oczy. Krytyczna wypowiedź musi dotyczyć konkretnej sytuacji i sprawy, zrozumiała dla odbiorcy, bez podtekstów personalnych – ma dotyczyć problemu, nie osoby („Widzę, że złościsz się na mnie, czy możesz mi podać powód swojego gniewu?”).


Gdy postępujemy nieprawidłowo, uzyskanie konstruktywnej krytyki pozwala na korygowanie niewłaściwego postępowania, umożliwia zadawanie pytań i poszukiwanie wskazówek na przyszłość, demaskowanie. Jednak nie możemy pozwolić na to, by stosowano wobec nas ukrytą krytykę w formie aluzji i sugestii. W takim wypadku musimy zastosować tzw. klaryfikację, gdyż mamy prawo wiedzieć, czy odnosi się ona do nas, czy do kogoś innego oraz mamy prawo mieć swoją opinię na dany temat.

Kiedy konwersacja przeradza się już w niemerytoryczną kłótnię dotyczącą osób, a nie problemu, należy wtedy zastosować strategię przejścia z treści na relacje między rozmówcami („Widzę, że zboczyliśmy z tematu i zaczynamy do siebie krzyczeć”). Zwrot taki pozwala na zatrzymanie eskalacji konfliktu, jednak należy zwrócić uwagę na to, by rozmówca nie poczuł się atakowany i cenzurowany.

Kolejną strategią jest akceptacja absurdu, polegająca na tym, że w trakcie ataku nie wolno wchodzić w konflikt, lecz odwrotnie, akceptować argumenty oponenta, które następnie wykorzystuje się w podsumowaniu jego wypowiedzi kumulując je, a przez to ujawniając absurdalność jego wypowiedzi („Więc chcesz, bym wykonując to, o co mnie prosisz, złamał przepisy prawa?”). Natomiast stosując chwilę na oddech, gdy rozmowa przeradza się w kłótnię, można uzyskać dodatkowy czasu na przemyślenia, podsumowanie i zebranie dodatkowych argumentów do dalszej dyskusji („To zbyt ważna dla nas sprawa. Przyda się nam chwila do namysłu, odłóżmy dalszą rozmowę do jutra”). Wyjściem z trudnej konfliktowej sytuacji jest też zastosowanie strategii częściowej zgody, która polega na parafrazowaniu krytycznej wypowiedzi oponenta, a przez to jej osłabieniu („Tak, w kwestii pisma się z Tobą zgadzam, jednak pozostała Twoja wypowiedź jest fałszywa”).

Jedną z najpopularniejszych strategii asertywnej komunikacji jest technika zdartej płyty. Polega na uporczywym i konsekwentnym powtarzaniu kwestii, która prezentuje oponentowi naszą postawę i opinię wobec spornej sytuacji. Najważniejsze jest, by dokonać tego w sposób spokojny i stanowczy, tak długo, aż nasza sprawa zostanie zrozumiana i zaakceptowana. Nie wolno w żaden sposób modyfikować i osłabiać wypowiedzi, gdyż ma ona podkreślać naszą determinację i nieustępliwość.

Asertywny przełożony

Zasady asertywnego zachowania mają zastosowanie na każdym stanowisku, także kierowniczym. Każdy, kto jest przełożonym, powinien pamiętać, że będzie pracował efektywniej i z większą przyjemnością, gdy stosunki w pracy oprze na zasadach szczerości, odpowiedzialności, współpracy i wzajemnym szacunku. Warto słuchać tego, co ludzie mówią do Ciebie jako szefa. W kontaktach międzyludzkich pamiętaj o zasadzie równości, wydawaj jasne i bezpośrednie polecenia, stosuj konstruktywną krytykę, ale nie zapominaj też o częstych pochwałach. Kieruj i bądź wsparciem dla swojego zespołu, motywuj go. Pamiętaj także o zasadach komunikacji społecznej i stosuj strategie asertywności.

Asertywność wobec siebie

Asertywnym należy być także wobec siebie, co oznacza, że cele i osobiste priorytety, jakie sobie stawiamy, muszą być racjonalne. Powinniśmy sobie zdawać sprawę z tego, że nie jesteśmy w stanie zrobić wszystkiego, tym bardziej gdy chcemy robić to bez przerwy. Asertywność wobec siebie to także dokonywanie właściwych wyborów i umiejętność mówienia „nie”, kiedy przekraczamy swoje granice.

Asertywność w praktyce

W zastosowaniu wyżej wymienionych strategii może pomóc kilka poniższych zasad:

  • usprawnij swoje gospodarowanie czasem i nie odkładaj niczego na później,
  • bądź wytrwały i cierpliwy,
  • udoskonal umiejętności podejmowania decyzji i negocjacji,
  • stawiaj sobie realistyczne cele i osiągaj je,
  • naucz się mówić rzeczowe „nie”, a nie staniesz się kozłem ofiarnym.

W relacjach ze współpracownikami postaraj się:

  • być szczerym,
  • unikać gierek,
  • zastanowić, zanim wybuchniesz złością,
  • wysłuchać, co ma do powiedzenia oponent,
  • być empatyczny,
  • wyrażać swoje opinie, ale też pamiętać o opiniach innych,
  • zastanowić, jakie w pracy masz priorytety,
  • być odpowiedzialny i konstruktywny,
  • stosować asertywną komunikację, ale pamiętać o emocjach i potrzebach innych.

W relacjach z przełożonym:


  • nie wpadaj w panikę, gdy masz przedstawić swój pomysł czy rozwiązanie,
  • nie poniżaj siebie i swoich zasług,
  • proś o konstruktywną krytykę, pozwoli Ci ona na ciągłe doskonalenie i podnoszenie kwalifikacji i zachowanie dobrej atmosfery w pracy,
  • asertywnie wyjaśniaj oczekiwania i krytykę przełożonego wobec Ciebie, nie zachowuj się jak „ofiara” – takie postępowanie pozwoli Ci być bardziej skutecznym pracownikiem,
  • wypracuj u siebie wyczucie czasu – szczególnie wobec przełożonego.

Treść jest dostępna bezpłatnie,
wystarczy zarejestrować się w serwisie

Załóż konto aby otrzymać dostęp do pełnej bazy artykułów oraz wszystkich narzędzi

Posiadasz już konto? Zaloguj się.
Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Nowe zasady tworzenia i funkcjonowania kas zapomogowo-pożyczkowych w zakładach pracy (PDF)
Nowe zasady tworzenia i funkcjonowania kas zapomogowo-pożyczkowych w zakładach pracy (PDF)
Tylko teraz
Źródło: Personel i Zarządzanie
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Świadczenia emerytalno-rentowe
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia:
    1 stycznia
    1 marca
    1 czerwca
    1 września
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Praca dla niepełnosprawnych - jakie projekty?
    Jednym z głównych funduszy UE jest Europejski Fundusz Społeczny (EFS). W ramach niego kraje członkowskie UE otrzymują wsparcie finansowe na rozwój społeczno-gospodarczy. Właśnie m.in. z EFS przeznaczono 170 mln zł na Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój. Program ma na celu na aktywizację zawodową i społeczną osób z niepełnosprawnościami i osób biernych zawodowo z powodu choroby. Kto może skorzystać z projektu i co może zyskać?
    Czy wystawienie faktury podczas L4 prowadzi do zwrotu zasiłku?
    Wystawienie faktury przez przedsiębiorcę podczas zwolnienia lekarskiego, nie stanowi pracy zarobkowej i nie powoduje konieczności zwrotu do ZUS-u pobranego już zasiłku chorobowego.
    Czy to koniec epoki "Great Resignation" w Polsce?
    Z badania firmy doradczej Kincentric wynika, że mamy do czynienia z sygnałami odwrócenia trendu na rynku pracy. W porównaniu do ubiegłego roku Polacy rzadziej chcą odchodzić z pracy, a poziom lojalności względem swoich pracodawców wzrósł do poziomu obserwowanego ostatnio w trakcie pandemii Covid-19 w 2020 r. Tymczasem, w Europie lojalność pracowników wciąż spada.
    Wniosek o świadczenie postojowe do 16 sierpnia 2022 r.
    16 sierpnia 2022 r. to ostatni dzień na składanie wniosków o świadczenie postojowe. Jak można ubiegać się o wsparcie?
    Pracodawcy będą wiedzieć od kiedy nie powinni naliczać już wpłat do PPK
    Po rozpoczęciu przez uczestnika PPK wypłaty oszczędności PPK po osiągnięciu przez niego 60. roku życia, wpłaty do PPK za tego uczestnika nie mogą być już dokonywane. Od 21 listopada br. PFR - za pośrednictwem instytucji finansowych - będzie informował pracodawców o rozpoczęciu takich wypłat.
    Przedsiębiorcy z obawą patrzą w przyszłość
    86% pracodawców spodziewa się kilkuletniego, poważnego kryzysu gospodarczego w Polsce. To przekonanie podzielają przedstawiciele wszystkich firm, niezależnie od wielkości.
    Polski pracownik - jest w złej kondycji psychicznej?
    Polscy pracownicy mają poważne problemy ze zdrowiem psychicznym – wynika z raportu przygotowanego przez Konfederację Lewiatan. Problem jest na tyle poważny, że nie uda się go rozwiązać bez zmian systemowych.
    Rekordowa inflacja, a tempo wzrostu cen spada
    W lipcu wskaźnik inflacji wyniósł 15,6 proc. rok do roku — podał Główny Urząd Statystyczny. Mamy kolejny rekordowo wysoki odczyt wskaźnika inflacji, jednak tempo wzrostu cen wyraźnie spadło (0,1 p.p. m/m) – komentuje ekspert.
    Zawarcie umowy dla pozoru a ciąża
    Czy zawarcie umowy o pracę w ciąży jest zgodne z prawem? Czy krótko po zawarciu umowy można przejść na zwolnienie lekarskie? Czy ZUS może uznać taką umowę zawartą dla pozoru i żądać zwrotu pobranego zasiłku macierzyńskiego? Podobną sprawą zajął się ostatnio Sąd Okręgowy w Kaliszu.
    Jakie jest w Polsce bezrobocie?
    Kim jest bezrobotny? Jakie są rodzaje bezrobocia? Jaka jest stopa bezrobocia w Polsce w porównaniu z innymi krajami UE? Co robi Polska, aby dążyć do pełnego produktywnego zatrudnienia? Poniżej najważniejsze dane i informacje.
    Co Państwowa Inspekcja Pracy zrobiła w 2021?
    W czerwcu 2022 r. odbyło się posiedzenie Rady Ochrony Pracy, która jest organem sprawującym nadzór nad Państwową Inspekcją Pracy (PIP) jak i warunkami pracy, działającym przy Sejmie RP. Co roku, Główny Inspektor PIP składa Radzie Ochrony Pracy sprawozdanie ze swojej działalności.
    Stabilizacja na rynku pracy – aktualne trendy i wyniki badań w zakresie kompetencji i rynku pracy
    Badania przeprowadzone wśród pracodawców i pracowników pokazują stabilizację na rynku pracy. W czerwcu 2022 r. stopa bezrobocia była niższa niż w maju, a w urzędach pracy było zarejestrowanych mniej bezrobotnych w stosunku do poprzedniego miesiąca.
    Zatrudnianie cudzoziemców - jakie nieprawidłowości?
    W Polsce legalnie pracuje ponad milion cudzoziemców. Czy kontrole Państwowej Inspekcji Pracy wykazują nieprawidłowości?
    2/3 pracowników ma symptomy wypalenia zawodowego
    W ciągu ostatniego roku objawy wypalenia zawodowego zauważyło u siebie dwie trzecie pracowników - wynika z badania Nationale-Nederlanden. Zjawisko to dotyczy coraz częściej także młodszych pracowników - wskazano.
    Brak kompetencji blokuje innowacyjność firm
    Przełomowe pomysły to tylko jeden z czynników innowacyjności w firmach. Drugim, równie istotnym, jest odpowiednie zarządzanie tymi pomysłami i ich wdrażanie. Do tego jednak potrzebny jest szereg kompetencji, których dziś w firmach brakuje i same to przyznają. Dwie na trzy twierdzą, że przeszkodą w podejmowaniu przez nie innowacji jest problem z pozyskaniem odpowiednich pracowników. Akademia Menadżera Innowacji – prowadzona przez PARP – ma tę lukę kompetencyjną zasypywać. Uczestniczący w niej menadżerowie przechodzą szereg szkoleń podnoszących ich umiejętności zarządzania w tym obszarze, ale także pracują z doradcami, którzy od lat zajmują się wdrażaniem innowacji.
    Prawie połowa Polaków jest skłonna usprawiedliwić pracę na czarno
    Od czterech lat obserwowany jest wysoki poziom akceptacji nieetycznych zachowań i nadużyć finansowych – pokazują badania Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce. Dziś takie praktyki jest skłonna usprawiedliwić prawie połowa Polaków. Najczęściej przymykają oko na pracę na czarno w celu unikania ściągania długów z pensji. Zrozumienie dla takich praktyk deklaruje ponad 61 proc. społeczeństwa. Z kolei najbardziej rygorystycznie Polacy odnoszą się do wyłudzania pieniędzy z wykorzystaniem cudzych lub fałszywych dokumentów.
    Profil zaufany - jak go założyć?
    Profil zaufany powstał po to, aby umożliwić załatwienie spraw urzędowych bez wychodzenia z domu. Dla przedsiębiorców, jak i osób prywatnych, które często kontaktują się z instytucjami publicznymi, profil zaufany to idealne narzędzie. W jaki sposób się go zakłada? Jak długo jest ważny? Podpowiadamy.
    Praca przy komputerze. Jak zadbać o zdrowie?
    Wielogodzinna praca przed komputerem może negatywnie odbijać się na naszym zdrowiu fizycznym. Ból ramion, nadgarstków, ud i pleców są częstymi dolegliwościami pracowników biurowych. Dlatego tak ważne są przerwy od pracy. Podpowiadamy, w jaki sposób można je efektywnie wykorzystać, wykonując kilka prostych ćwiczeń korzystnych dla naszego ciała.
    Szukasz pracownika? Samo ogłoszenie to nie wszystko!
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Ale czy rola dobrego jobboardu ogranicza się tylko do publikowania ogłoszeń? Zadbanie o atrakcyjność oferty to jedno, sztuką jest także dotarcie do właściwego odbiorcy. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Praca zdalna wymaga doprecyzowania
    Praca zdalna zostanie uregulowana w kodeksie pracy. Wątpliwości może wywoływać m.in. forma, w jakiej ustala się miejsce świadczenia pracy poza siedzibą zatrudniającego. Niektóre przepisy może poprawić jeszcze Sejm, który nie spieszy się z uchwaleniem nowelizacji kodeksu pracy.
    Rekrutacja od strony pracodawcy – jak zwiększyć szanse na sukces
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Ostatnie dni rekrutacji w szkołach. Dla nauczycieli ofert na pęczki
    Napływ uchodźców z Ukrainy to wielkie wyzwanie przed polskimi szkołami. Niestety wygląda na to, że powstanie sporo wakatów, a kuratorzy oświaty pozostaną z trudnymi zadaniami.
    Odzież ochronna i robocza chroniąca przed promieniowaniem UV
    Stale rośnie liczba dni, w których temperatury osiągają wysokie wartości, a promieniowanie UV jest niebezpieczne – szczególnie dla tych, którzy swoją pracę wykonują na świeżym powietrzu. Ochrona przed skutkami promieniowania to nie tylko filtry UV czy przebywanie w cieniu. To także kwestia odzieży ochronnej – w której funkcjonalności nastąpił duży postęp.
    Połowa Polaków ocenia polskich szefów gorzej niż zagranicznych, a 28% potwierdza, że ich przełożony krzyczy na pracowników
    Badanie przeprowadzone przez serwis InterviewMe wykazało, że 73% Polaków ma szacunek dla swojego przełożonego, chociaż aż 28% przyznało, że szef krzyczy, a 21%, że źle traktuje swoich pracowników
    Prawie 6 godzin tygodniowo darmowych nadgodzin. 12 sierpnia Światowy Dzień Pracoholików
    Polacy coraz częściej zostają w pracy po godzinach; badania wykazują, że pracownicy tygodniowo wykonują średnio 5 h 48 minut dodatkowej pracy za darmo - wynika z najnowszego raportu ADP „People at Work 2022: A Global Workforce View”.