Świadczenie rzeczowe dla pracownika

W wynagrodzeniach

Pracodawca, który zdecyduje o przyznaniu pracowni­kom świadczeń rzeczowych, powinien postanowienia w tym zakresie zawrzeć w przepisach wewnątrzzakła­dowych, np. w układzie zbiorowym pracy lub w regu­laminie wynagradzania. W przypadku gdy zatrudniają­cy nie jest zobowiązany do tworzenia tych dokumen­tów, informacje o przyznaniu benefitów rzeczowych zamieszcza w umowie o pracę lub w innym akcie, na mocy którego nawiązano stosunek pracy. Niektóre świadczenia rzeczowe pracodawcy mogą przyznawać w ramach prowadzonej działalności socjalnej, ale z uwzględnieniem sytuacji mate­rialnej, życiowej i rodzinnej osoby uprawnionej. W pozostałych przypadkach zatrudniający finansu­je świadczenia rzeczowe ze środków obrotowych.

W podatkach dochodowych

Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosun­ku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pie­niężne oraz wartość pieniężną świadczeń w natu­rze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szcze­gólności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagro­dzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świad­czeń lub świadczeń częściowo odpłatnych (art. 12 ust. 1 updof).

Wartość pieniężną świadczeń w naturze przysługują­cych pracownikom na podstawie odrębnych przepi­sów ustala się według przeciętnych cen stosowanych wobec innych odbiorców - jeżeli przedmiotem świad­czenia są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres dzia­łalności pracodawcy (art. 12 ust. 2 updof). Wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrze­żeniem art. 12 ust. 2 updof, określa się na podsta­wie cen rynkowych stosowanych w obrocie rze­czami lub prawami tego samego rodzaju i gatun­ku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania (art. 11 ust. 2 updof).

Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

• jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wcho­dzące w zakres działalności gospodarczej doko­nującego świadczenia - według cen stosowa­nych wobec innych odbiorców,
• jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupio­ne - według cen zakupu,
• jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnie­nie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku,
• w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadcze­niu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnie­niem w szczególności ich stanu i stopnia zuży­cia oraz czasu i miejsca udostępnienia (art. 11 ust. 2a updof).

Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przy­chodem podatnika jest różnica pomiędzy wartoś­cią tych świadczeń, ustaloną według zasad określo­nych w art. 11 ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszo­ną przez podatnika (art. 11 ust. 2b updof). Zwolniona z podatku dochodowego od osób fizycz­nych jest wartość otrzymanych przez pracownika w związku z finansowaniem działalności socjalnej, o której mowa w przepisach o zakładowym fun­duszu świadczeń socjalnych, rzeczowych świad­czeń oraz otrzymanych przez niego w tym zakre­sie świadczeń pieniężnych, sfinansowanych w cało­ści ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych, łącznie do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 380 zł; rzeczowymi świadcze­niami nie są bony, talony i inne znaki, uprawniające do ich wymiany na towary lub usługi (art. 21 ust. 1 pkt 67 updof).

W przypadku powstania przychodu w postaci nie­odpłatnych świadczeń czy świadczeń częściowo odpłatnych, w sytuacji gdy płatnik oprócz wskaza­nego świadczenia nie przekazuje dochodu w for­mie pieniężnej - będzie on zobowiązany wyka­zać w rocznej informacji PIT-11 jedynie wartość przychodu, a były pracownik będzie zobowiąza­ny uwzględnić go w rocznym zeznaniu podatko­wym składanym do urzędu skarbowego i od sumy uzyskanych w danym roku podatkowym docho­dów zapłacić należny podatek. W takiej sytuacji płatnik nie będzie zobowiązany do odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycz­nych, gdyż nie ma możliwości pobrania tej zaliczki.

W ubezpieczeniach

Pracodawca, oprócz wypłat pieniężnych (wynagro­dzenia w gotówce), może przekazywać swoim pra­cownikom i zleceniobiorcom świadczenia w natu­rze. Ich wartość z zasady stanowi podstawę wymia­ru składek. Wyjątkiem są świadczenia zwolnione ze składek na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podsta­wy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, m.in. świadczenia rzeczowe wynikają­ce z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy czy świadczenie rzeczowe w postaci działki gruntu. Wartość przyznanego pracownikowi lub zlece­niobiorcy świadczenia w naturze, które trzeba uwzględnić w podstawie wymiaru składek, nale­ży ustalać w wysokości ekwiwalentu pieniężnego określonego w obowiązujących w firmie przepi­sach o wynagradzaniu. Jeśli wewnętrzne prze­pisy obowiązujące w danej firmie nie określają pieniężnej wartości poszczególnych rodzajów świadczeń w naturze, należy stosować sposób wyceny wynikający z § 3 powyższego rozporzą­dzenia, tj.:

• wartość rzeczy lub usług wchodzących w zakres działalności gospodarczej pracodawcy lub zle­ceniodawcy - wyceniać według cen stosowa­nych wobec innych odbiorców niż pracownicy czy zleceniobiorcy,
• wartość rzeczy lub usług zakupionych przez pra­codawcę lub zleceniodawcę - wyceniać według cen ich zakupu,
• wartość udostępnienia lokalu mieszkalnego - wyceniać według:

- wysokości czynszu obowiązującego dla tego lokalu w danej spółdzielni mieszkaniowej - dla mieszkania spółdzielczego typu lokatorskie­go i własnościowego,

- wysokości czynszu wyznaczonego dla lokalu przez gminę - dla lokali komunalnych,

- wysokości czynszu określonego według zasad i stawek dla mieszkań komunalnych na danym terenie, a w miastach - w danej dziel­nicy - dla lokali własnościowych, z wyłącze­niem wymienionych w pkt a, oraz dla domów stanowiących własność prywatną,

- wysokości kosztu udokumentowanego rachunkami wystawionymi przez hotel - dla lokali w hotelach.

W zasiłkach

Przy ustalaniu świadczeń chorobowych w podsta­wie wymiaru uwzględnia się, oprócz wynagrodze­nia zasadniczego, także inne składniki wynagrodze­nia, od których jest opłacana składka na ubezpie­czenie chorobowe. Warunkiem ich uwzględnienia jest ich oskładkowanie i niewypłacanie za okresy pobierania tych świadczeń. Przy ustalaniu podsta­wy wymiaru świadczeń chorobowych nie uwzględ­nia się składników, które przysługują pracowniko­wi niezależnie od tego, czy świadczy pracę, w tym m.in. świadczeń rzeczowych. Nie ma znaczenia fakt, że ich wartość podlega oskładkowaniu. Składniki wynagrodzenia, do których pracownik zacho­wuje prawo za okresy pobierania świadczeń chorobo­wych przysługujących w czasie trwania zatrudnienia, podlegają uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasił­ku przysługującego po ustaniu zatrudnienia. W związ­ku z tym ich wartość pracodawca powinien wykazy­wać w przekazywanym do ZUS zaświadczeniu płatnika składek - np. na druku ZUS Z-3.

Zostań naszym ekspertem!