Kategorie

Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim i wychowawczym a zmiana stanowiska pracy

Beata Świętochowska-Lewczuk
Młodszy Specjalista ds. Personalnych
Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim i wychowawczym. /Fot. Fotolia
Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim i wychowawczym. /Fot. Fotolia
Kodeks pracy gwarantuje pracownikom powrót do pracy na dotychczasowym stanowisku po urlopie macierzyńskim i wychowawczym. Kiedy pracodawca może skierować pracownika do pracy na innym stanowisku? Czy ma możliwość złożenia wypowiedzenia?

Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim i wychowawczym

Warunki korzystania przez pracowników z urlopu macierzyńskiego i wychowawczego zostały unormowane w sposób szczegółowy przepisami art.176 - 189 (1) Kodeksu Pracy. Regulacje te zawierają nie tylko przesłanki dotyczące nabywania prawa do takich urlopów, ich wymiar, ale także gwarantują pracownikowi powrót do pracy po długotrwałej nieobecności z powodu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Tak długi pobyt w domu może utrudnić powrót do pracy uprawnionego pracownika z powodu zmian organizacyjnych, jakie zajdą w tym czasie w zakładzie pracy. Dlatego powrót rodzica do firmy może nie być łatwy zarówno dla samego pracownika, jak i dla zatrudniającego go pracodawcy.

Długość urlopu macierzyńskiego

Zgodnie z przepisami prawa pracy obecnie pracownikowi przysługuje 20 tygodni urlopu macierzyńskiego w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie. W razie urodzenia większej liczby dzieci przy jednym porodzie wymiar ten ulega odpowiedniemu zwiększeniu (art.180 §1 k.p.). Bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego pracownikowi przysługuje dodatkowy urlop macierzyński, który wraz z nowelizacją Kodeksu pracy od 17 czerwca 2013 r. został odpowiednio wydłużony z 4 tygodni do 6 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie i z 6 tygodni do 8 tygodni w razie urodzenia dwóch i więcej dzieci przy jednym porodzie (art. 182 (1) kp.).  

Polecamy produkt: Kodeks pracy 2019 – Nowe Wydanie. Praktyczny komentarz z przykładami

Urlop rodzicielski

Wprowadzone zostały także przepisy umożliwiające skorzystanie przez pracowników z tzw. urlopu rodzicielskiego udzielanego w wymiarze 26 tygodni bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego. Jego wymiar jest niezależny od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Ustawodawca wydłużył w ten sposób okres sprawowania opieki nad dzieckiem przez rodzica, ale także przyczynił się do jego dłuższej nieobecności w pracy i tym samym ograniczył jego przydatność w zakresie wykonywanych obowiązków służbowych.

Porozmawiaj o tym na FORUM

Powrót do pracy

Prawo jednak zapewnia pracownikowi gwarancje powrotu do pracy, co potwierdza art.183(2) k.p., który stanowi, że pracodawca dopuszcza pracownika po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego do pracy na dotychczasowym stanowisku. Ochrona ta obowiązuje także w sytuacji powrotu do pracy rodzica z urlopu wychowawczego (art.186(4) k.p.), przysługującego mu w wymiarze wynoszącym maksymalnie do 36 miesięcy i do ukończenia przez dziecko 5. roku życia.
Dopuszczenie do pracy pracownika powracającego z urlopu macierzyńskiego lub wychowawczego stanowi bezwzględny obowiązek pracodawcy. Niedopełnienie go może stanowić podstawę do dochodzenia przez pracownika swoich uprawnień na drodze sądowej, ponieważ działanie takie może być uznane za przejaw dyskryminacji pracownika ze względu na płeć i macierzyństwo. Postępowanie takie stanowić może również wykroczenie przeciwko prawom pracownika.

Stanowisko równorzędne

Przepisy wskazują, że jeżeli pracodawca nie ma możliwości zatrudnienia pracownika wracającego z urlopu na dotychczasowym stanowisku, wówczas ma obowiązek zatrudnić taką osobę na stanowisku równorzędnym zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu lub na innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym. Za równorzędne stanowisko jest uznawane takie, które jest podobne rodzajowo do zajmowanego przed urlopem, dające możliwość podobnego awansu zawodowego oraz osiągnięcia pułapu wynagrodzenia nie niższego od poprzednio otrzymywanego. Przez kwalifikacje zawodowe pracownika natomiast należy rozumieć zarówno te posiadane przez niego przed udzieleniem mu urlopu wychowawczego lub macierzyńskiego, jak i te które uzupełnił on w następstwie przyuczenia przez pracodawcę do zawodu na stanowisku zaproponowanym mu po powrocie z urlopu.

Oznacza to, że przepis ten chroni pracownika przed wypowiedzeniem stosunku pracy w razie, gdy zatrudnienie go na dotychczasowym stanowisku nie jest obiektywnie możliwe, np. w skutek dokonanych przez pracodawcę zmian organizacyjnych w okresie korzystania przez pracownika z urlopu i związaną z tym likwidacją stanowiska, które zajmował. Skierowanie pracownika na równorzędne stanowisko lub stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym może nastąpić w drodze polecenia pracodawcy, któremu ten powinien się podporządkować.

Urlop wychowawczy a ochrona trwałości stosunku pracy

Wysokość wynagrodzenia

Oprócz kwestii stanowiska pracy przepisy Kodeksu pracy stanowią, że powracający z urlopu pracownik nie może wykonywać pracy za wynagrodzeniem niższym niż te, które otrzymywał na dotychczasowym stanowisku. Ustalenie wynagrodzenia takiej osoby rozpatrywane jest przez ustawodawcę inaczej w przypadku powrotu pracownika z urlopu macierzyńskiego, a inaczej z urlopu wychowawczego. Mianowicie w przypadku powrotu z urlopu macierzyńskiego pracownikowi przysługuje płaca nie niższa niż ta, którą otrzymywał tak jakby nie przebywał na tym urlopie, natomiast w razie powrotu z urlopu wychowawczego podstawą określenia wysokości wynagrodzenia pracownika powracającego do pracy jest wynagrodzenie przysługujące w dniu podjęcia pracy na stanowisku, które zajmował przed urlopem (wyrok SN z dnia 29 stycznia 2008r., II PK 143/07, OSNP 2009, nr. 5-6, poz. 67).

Jak stwierdził Sąd Najwyższy pracodawca zatrudniający pracownika po urlopie wychowawczym na innym stanowisku równorzędnym lub odpowiadającym kwalifikacjom za wynagrodzeniem nie niższym od pobieranego przed urlopem nie ma obowiązku wręczania mu wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy (wyrok SN z dnia 1 października 1984r, I PRN 129/84 OSNCP 1985, nr. 7, poz. 93). W przypadku natomiast podwyższenia wynagrodzenia po zakończeniu urlopu wychowawczego powracająca do pracy pracownica powinna tak jak pozostali zatrudnieni w firmie otrzymać porozumienie zmieniające do umowy o pracę z uaktualnionym wynagrodzeniem, zbliżonym do tego, jakie otrzymują pracownicy na podobnym stanowisku pracy.

Wypowiedzenie umowy

W przypadku, gdy nie jest możliwe zatrudnienie pracownika na innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom oraz za wynagrodzeniem nie niższym niż dotychczasowe pracodawca może wypowiedzieć stosunek pracy definitywnie lub wręczyć pracownikowi wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy. Podobnie jest w przypadku, gdy w zakładzie pracy w czasie nieobecności pracownika zmieniły się zasady wynagradzania ogółu pracowników, które choćby niekorzystne i związane z obniżeniem płac, obejmą również jego.

W jaki sposób pracodawca udziela urlopów związanych z rodzicielstwem po zmianie przepisów?

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.

    Jak można podzielić urlop ojcowski?

    Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 2 tygodni. Jak można go podzielić? Do kiedy należy go wykorzystać?

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy - czy jest możliwe? Co na to prawo? Jakie świadczenia przysługują za czas izolacji?

    Składki KRUS - IV kwartał 2021 r.

    Składki KRUS w IV kwartale 2021 r. - ile wynosi miesięczna składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Dyscyplinarka za brak szkolenia BHP

    Czy brak szkolenia BHP może być podstawą dyscyplinarki? Czy można uznać to za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika?

    Dzień Pracownika Służby BHP

    Dzień Pracownika Służby BHP przypada na 19 września każdego roku. Z tej okazji Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotowała list z podziękowaniami i życzeniami dla pracowników służb BHP.

    Dobre i złe nawyki pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna pomaga łączyć pracę z życiem prywatnym. Jakie są dobre i złe nawyki zdalnych pracowników? Oto wyniki badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech.

    Płaca minimalna a gospodarka - podcast premiera

    Jaki wpływ na gospodarkę ma płaca minimalna? Czym skutkuje brak godziwego wynagrodzenia? Premier wystartował z autorskim podcastem.

    Składka zdrowotna 9% średniej płacy krajowej

    Składka zdrowotna liczona od średniej płacy krajowej to propozycja Rzecznika MŚP. Czy 9% przeciętnej płacy w gospodarce przy podatku liniowym to dobre rozwiązanie? Ile wyniosłaby w 2022 r.?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.