Kategorie

Powrót z macierzyńskiego a ochrona przed zwolnieniem

Donata Hermann-Marciniak
Specjalistka z zakresu Prawa Pracy. Absolwentka Studiów Podyplomowych Kadry i Płace na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.
Powrót z macierzyńskiego a ochrona przed zwolnieniem/ fot. Fotolia
Powrót z macierzyńskiego a ochrona przed zwolnieniem/ fot. Fotolia
Kobieta w ciąży oraz w trakcie korzystania przez nią z urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu adopcyjnego jest chroniona przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. Wyjątkiem od tej zasady jest upadłość lub likwidacja pracodawcy lub wystąpienie okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownicy. Okres ochronny kończy się jednak wraz z zakończeniem urlopów związanych z macierzyństwem. Czy pracodawca może zwolnić pracownicę po zakończonym urlopie macierzyńskim?

Brak ochrony

W związku z zakończeniem okresu ochronnego kobiety, która powraca do pracy po wykorzystanym urlopie macierzyńskim, dodatkowym urlopie macierzyńskim, urlopie rodzicielskim lub urlopie adopcyjnym pracodawca teoretycznie ma prawo wypowiedzenia pracownicy umowy o pracę.

W praktyce, wypowiedzenie umowy o pracę takiej pracownicy może być uznane przez Sąd pracy jako działanie dyskryminacyjne.

Reklama

Jeśli kobieta złoży pozew do Sądu pracy, to po stronie pracodawcy będzie leżał obowiązek udowodnienia, że wypowiedzenie pracownicy umowy o pracę było uzasadnione i nie miało związku z jej uprawnieniem jako kobiety do skorzystania z uprawnień rodzicielskich związanych z macierzyństwem.

W przypadku wypowiedzenia umowy o pracę zawartej z pracownicą na czas nieokreślony, pracodawca jest zobowiązany wskazać konkretną, prawdziwą, rzeczywistą przyczynę wypowiedzenia umowy o pracy. W związku z długotrwałą nieobecnością pracownicy, trudno jest powołać się na jakąkolwiek przyczynę, która mogła wystąpić w trakcie nieobecności pracownicy lub też krótko po jej powrocie do pracy, chyba, że wystąpi przyczyna uzasadniająca rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownicy, np. w przypadku ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków.

Redakcja poleca: Komplet – Prawo Pracy i ZUS

Wskazanie likwidacji stanowiska pracy jako przyczyny wypowiedzenia może okazać się niewystarczające jeśli pracodawca zatrudni w to miejsce nowego pracownika.

Obowiązek dopuszczenia do pracy

Pracodawca jest zobowiązany dopuścić kobietę powracającą do pracy po okresie macierzyństwa do tej samej pracy, a jeśli nie jest to możliwe ma obowiązek dopuszczenia jej do pracy na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu lub na innym odpowiadającym jej kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem za pracę, jakie otrzymywałaby, gdyby nie korzystała z urlopu.

Tym samym ustawodawca nakłada na pracodawcę obowiązek umożliwienia pracownicy powrotu do pracy nie tylko na to samo stanowisko (lub równorzędne) ale zagwarantowania jej wynagrodzenia w takiej samej wysokości jak sprzed okresu nieobecności w pracy.

Zmniejszenie wymiaru etatu

Pracownica, która jest uprawniona do skorzystania z urlopu wychowawczego czyli kobieta, która sprawuje opiekę na dzieckiem w wieku do lat 5, jest chroniona przed zwolnieniem z pracy jeśli złoży do pracodawcy wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy, jednak wymiar ten nie może być niższy niż ½ wymiaru etatu.

Zobacz: Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim i wychowawczym a zmiana stanowiska pracy

Wystarczające zatem jest zawnioskowanie o zmniejszenie wymiaru czasu pracy jedynie do 0,9 wymiaru etatu aby skorzystać z ochrony przed zwolnieniem lub rozwiązaniem.

Należy pamiętać, że wspomniana ochrona przed zwolnieniem może trwać maksymalnie przez okres 12 miesięcy od dnia złożenia przez pracownicę stosownego wniosku.

Wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy powinien być złożony do pracodawcy na dwa tygodnie przed rozpoczęciem wykonywania pracy w obniżonym wymiarze. Pracodawca jest zobowiązany uwzględnić wniosek pracownicy.

Oczywiście taka sama ochrona dotyczy pracownika – ojca wychowującego dziecko, który po urlopie macierzyńskim, tzw. tacierzyńskim (w przepisach Kodeksu pracy nie funkcjonuje pojęcie urlopu tacierzyńskiego) złoży do pracodawcy wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy.

Zobacz również: Nowe zasady liczenia macierzyńskiego przedsiębiorczych matek od 2016 r.

Kobieta, która przed rozpoczęciem urlopu macierzyńskiego była zatrudniona w wymiarze ½ etatu nie ma możliwości obniżenia wymiaru etatu, co uniemożliwia jej skorzystanie ochrony przed zwolnieniem.

Pracownica również nie będzie mogła skorzystać z ochrony przed zwolnieniem, jeśli to pracodawca uprzedzi pracownicę i wręczy jej wypowiedzenie zmieniające dotyczące wymiaru czasu pracy i obniży je do połowy pełnego wymiaru czasu pracy.

Wniosek o urlop wychowawczy

Pracownica legitymująca się co najmniej 6 miesięcznym stażem pracy, ma prawo do skorzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad dzieckiem. W takiej sytuacji pracownica również znajduje się w okresie ochronnym, pracodawca bowiem nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę z pracownicą wnioskującą o udzielenie urlopu wychowawczego od momentu złożenia przez nią wniosku aż do zakończenia tego urlopu.

Zobacz: Urlop wychowawczy a ochrona trwałości stosunku pracy

Przepis ten dotyczy również pracownika – ojca dziecka sprawującego osobistą opiekę nad dzieckiem.

Jedynie likwidacja lub upadłość pracodawcy a także wystąpienie okoliczności uprawniających pracodawcę do zastosowania tzw. zwolnienia dyscyplinarnego pozbawiają pracownika przebywającego na urlopie wychowawczym przywileju przebywania w okresie ochronnym.

Zadaj pytanie na FORUM

Podstawa prawna:

- art. 1832, art. 1861, art. 1867, art. 1868 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.2014.1502 j.t.)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.