Kategorie

Ustalanie reprezentatywności organizacji związkowych

Anna Czajkowska
O reprezentatywności zakładowej organizacji związkowej decyduje sąd rejonowy. Zastrzeżenia co do reprezentatywności tej organizacji mogą zgłaszać m.in. inne zakładowe organizacje związkowe, które uczestniczą w rokowaniach dotyczących zawarcia układu zakładowego.

Reprezentatywność jest cechą rozstrzygającą o prawie organizacji związkowych do reprezentowania praw i interesów pracowniczych, która opiera się na kryterium ilościowym. Przymiot reprezentatywności nie ma charakteru trwałego ze względu na zmiany, jakie zachodzą w składzie osobowym organizacji związkowych. Pojęcie reprezentatywności organizacji związkowych jest wykorzystywane przez ustawodawcę na potrzeby różnych instytucji prawa pracy.

Ustawa o Trójstronnej Komisji

Definicję pojęcia reprezentatywności o charakterze ogólnym, do której odwołania można znaleźć w wielu różnych przepisach, zawiera ustawa o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (zwana dalej ustawą).

W Komisji (a także w wojewódzkich komisjach dialogu społecznego) stronę pracowników reprezentować mogą tylko przedstawiciele reprezentatywnych organizacji związkowych. Istnienie przymiotu reprezentatywności stwierdza Sąd Okręgowy w Warszawie na wniosek zainteresowanej organizacji.

Tworzenie związku zawodowego przez pracowników - obowiązki pracodawców >>

Za reprezentatywne organizacje związkowe uznaje się ogólnokrajowe związki zawodowe, ogólnokrajowe zrzeszenia (federacje) związków zawodowych i ogólnokrajowe organizacje międzyzwiązkowe (konfederacje), które spełniają łącznie następujące kryteria:

  • zrzeszają więcej niż 300 000 członków będących pracownikami (z zastrzeżeniem ust. 3 ustawy),
  • działają w podmiotach gospodarki narodowej, których podstawowy rodzaj działalności jest określony w więcej niż w połowie sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), o której mowa w przepisach o statystyce publicznej (art. 6 ust. 2 ustawy).

Przy ustalaniu kryterium liczebności uwzględnia się nie więcej niż po 100 000 członków organizacji związkowej będących pracownikami zatrudnionymi w podmiotach gospodarki narodowej, których podstawowy rodzaj działalności jest określony w jednej sekcji PKD. Organizacja związkowa ubiegająca się o uznanie jej za reprezentatywną przy ustalaniu liczby pracowników nie uwzględnia pracowników zrzeszonych w tych spośród jej organizacji członkowskich, które są lub w okresie roku przed złożeniem wniosku o stwierdzenie reprezentatywności były zrzeszone w reprezentatywnej organizacji związkowej mającej przedstawicieli w składzie Komisji (art. 6 ust. 3 ustawy).


Odwołania do ustawy o Trójstronnej Komisji

Do kryterium reprezentatywności określanego zgodnie z ustawą odwołują się także inne ustawy.

Reprezentatywne organizacje związkowe są uprawnione m.in. do:

  • przedstawiania kandydatów do Rady Ochrony Pracy, pełniącej zadania określone w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy (art. 7 ust. 4 ustawy o PIP),
  • opiniowania założeń i projektów aktów prawnych oraz dokumentów konsultacyjnych i projektów aktów prawnych Unii Europejskiej, a ponadto do występowania z wnioskami o wydanie lub zmianę ustawy albo innego aktu prawnego w zakresie spraw objętych zadaniami związku zawodowego,
  • wskazywania przedstawicieli do Naczelnej Rady Zatrudnienia oraz wojewódzkich i powiatowych rad zatrudnienia, pełniących zadania określone w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,
  • wskazywania przedstawicieli do Rady Statystyki, pełniącej zadania określone w ustawie o statystyce publicznej,
  • wskazywania przedstawicieli do Rady Nadzorczej PFRON, a ponadto do Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych, pełniącej zadania określone w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
  • wskazywania przedstawicieli do Rady Nadzorczej ZUS, zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych.

Reprezentatywność w prawie układowym

Kryteria reprezentatywności na potrzeby ustalenia uprawnienia do negocjowania i zawierania zakładowego i ponadzakadowego układu zbiorowego pracy zawiera także Kodeks pracy.

Wystąpienie pracodawcy o udostępnienie imiennej listy związkowców >>

W rokowaniach w sprawie zawarcia układu zbiorowego pracy musi uczestniczyć co najmniej jedna reprezentatywna organizacja związkowa, wówczas gdy do rokowań przystąpiły tylko niektóre z organizacji związkowych uprawnionych do reprezentowania pracowników, dla których układ ma być zawarty.

Reprezentatywną organizacją związkową jest ponadzakładowa organizacja związkowa:

  • reprezentatywna w rozumieniu ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych,
  • zrzeszająca co najmniej 10% ogółu pracowników objętych zakresem działania statutu, nie mniej jednak niż 10 000 pracowników,
  • zrzeszająca największą liczbę pracowników, dla których ma być zawarty określony układ ponadzakładowy.

Z mocy prawa reprezentatywne stają się także ogólnokrajowe związki zawodowe i zrzeszenia (federacje) związków zawodowych, jeśli wchodzą w skład reprezentatywnej ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej (konfederacji). Reprezentatywność uzyskaną dzięki przynależności do większych struktur można utracić w sytuacji opisanej w art. 24114a § 2 k.p.


Reprezentatywną zakładową organizacją związkową jest organizacja związkowa:

  • będąca jednostką organizacyjną albo organizacją członkowską ponadzakładowej organizacji związkowej uznanej za reprezentatywną na podstawie art. 24117 § 1 pkt 1 k.p., pod warunkiem że zrzesza ona co najmniej 7% pracowników zatrudnionych u pracodawcy,
  • zrzeszająca co najmniej 10% pracowników zatrudnionych u pracodawcy.

Jeżeli żadna z zakładowych organizacji związkowych nie spełnia powyższych wymogów, reprezentatywna jest organizacja zrzeszająca największą liczbę pracowników. Przy ustalaniu liczby zrzeszonych pracowników uwzględnia się wyłącznie pracowników należących do danej organizacji przez okres co najmniej 6 miesięcy przed przystąpieniem do rokowań. W razie gdy pracownik należy do kilku organizacji, uwzględniony może być tylko jako członek jednej wskazanej przez niego organizacji związkowej.

Odmowa przywrócenia do pracy związkowca >>

Stwierdzenia reprezentatywności ponadzakładowej organizacji związkowej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie. O stwierdzenie reprezentatywności zakładowej organizacji związkowej występuje się do sądu rejonowego – sądu pracy właściwego dla siedziby pracodawcy.

Podstawa prawna:

  • art. 24114a, 24117, 24125a, 24130 Kodeksu pracy,
  • art. 6 ustawy z 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (DzU nr 100, poz. 1080 ze zm.).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
SLIM VAT 2. Zmiany od 1 października 2021 r.
SLIM VAT 2. Zmiany od 1 października 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.