Kategorie

Ochrona przed wypowiedzeniem

Ryszard Sadlik
Ryszard Sadlik
Prezes spółki w wieku przedemerytalnym korzysta ze szczególnej ochrony polegającej m.in. na zakazie wypowiadania mu umowy o pracę. Nie można także przenieść go na inne stanowisko ani obniżyć mu wynagrodzenia, chyba że wyrazi na to zgodę.

Kodeks pracy przewiduje szczególną ochronę pracowników w wieku przedemerytalnym. Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku (art. 39 k.p.). Przepis ten odwołuje się więc do uzyskania wieku emerytalnego, przez który należy rozumieć wiek uprawniający do przejścia na emeryturę na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS (DzU z 2009 r. nr 153, poz. 1227). Ochrona ta dotyczy także członków zarządu. A zatem pracodawca nie może wypowiedzieć im umowy o pracę niezależnie od faktu odwołania z zajmowanego stanowiska, w tym przypadku ze składu zarządu spółki.

Czy przysługuje ochrona przedemerytalna pracownikowi, który pracował w dwóch różnych zawodach uprawniających do wcześniejszej emerytury >>

Kwestia odwołania z zajmowanego stanowiska dotyczy jedynie stosunku organizacyjnego spółki z o.o., a nie stosunku pracy członka zarządu, który regulują przepisy Kodeksu pracy. Nie ma to więc znaczenia dla szczególnej ochrony zatrudnienia osób w wieku przedemerytalnym.

Sytuacje dopuszczające wypowiedzenie

Wypowiedzenie umowy o pracę członkowi zarządu w wieku przedemerytalnym byłoby dopuszczalne w razie likwidacji spółki lub ogłoszenia jej upadłości (art. 411 § 1 k.p.). W powyższym przypadku pracodawca może wypowiedzieć umowę o pracę pracownikowi w takim wieku. Ponadto ochrona pracowników w wieku przedemerytalnym zostaje nieco ograniczona na podstawie przepisów ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Należy jednak pamiętać, że ww. ustawa dotyczy tylko pracodawców zatrudniających przynajmniej 20 pracowników.

Związki zawodowe w firmie >>

Pracodawca, korzystając z przepisów tej ustawy, może wypowiedzieć pracownikowi w wieku przedemerytalnym warunki pracy lub płacy w razie zwolnienia grupowego (art. 42 k.p. i art. 5 ust. 5 pkt 1 ww. ustawy). Natomiast w razie zwolnienia indywidualnego (art. 10 ww. ustawy) pracodawca może złożyć wypowiedzenie zmieniające warunki pracy lub płacy.


WAŻNE!

W sytuacji zwolnienia indywidualnego wypowiedzenie zmieniające jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy przyczyny niedotyczące pracownika (np. zła sytuacja ekonomiczna firmy) stanowią wyłączny powód wypowiedzenia warunków pracy lub płacy.

W obu tych sytuacjach pracownik ma prawo do dodatku wyrównawczego, jeżeli wypowiedzenie warunków pracy i płacy spowoduje obniżenie jego wynagrodzenia. Dodatek ten przysługuje do końca okresu, w którym pracownik korzystałby ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy (art. 5 ust. 6 ww. ustawy).

Przywrócenie do pracy

W praktyce wątpliwości budzi możliwość żądania przez zwolnionego członka zarządu spółki z o.o. przywrócenia do pracy na dotychczas zajmowane stanowisko.

Kiedy należy dopuścić pracownika do pracy po wydaniu przez sąd wyroku przywracającego go do pracy >>

Pracownik, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony za wypowiedzeniem, zasadniczo może żądać:

  • uznania wypowiedzenia za bezskuteczne,
  • przywrócenia do pracy,
  • zasądzenia odszkodowania.

Wybór między tymi roszczeniami należy właściwie do pracownika. Sąd pracy może jednak nie uwzględnić żądania pracownika dotyczącego przywrócenia do pracy, jeśli ustali, że uwzględnienie tego roszczenia jest niemożliwe lub niecelowe, i wówczas orzeka o odszkodowaniu (art. 45 § 2 k.p.). Nie dotyczy to jednak pracowników w wieku przedemerytalnym, chyba że przywrócenie do pracy jest niemożliwe z powodu upadłości lub likwidacji pracodawcy. W przypadku więc pracowników w wieku przedemerytalnym sąd jest w zasadzie związany żądaniem zawartym w pozwie pracownika i może zasądzić odszkodowanie zamiast przywrócenia do pracy, ale tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.

Wynagrodzenie pracownika przywróconego do pracy >>

Jednak gdy chodzi o członków zarządu spółki z o.o., to w orzecznictwie sądowym dominuje pogląd wyłączający możliwość żądania przywrócenia do pracy przez odwołanego członka zarządu. W wyroku z 17 sierpnia 2006 r. (III PK 53/06) stwierdzono kategorycznie, że „odwołanemu członkowi zarządu spółki kapitałowej, zatrudnionemu na tym stanowisku na podstawie umowy o pracę, którą rozwiązano sprzecznie z prawem, nie przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy. Jeżeli podlegał on szczególnej ochronie, to ma prawo do odszkodowania w wysokości równej wynagrodzeniu za czas pozostawania bez pracy w razie przywrócenia do pracy, lecz nie niższego niż określone w art. 471 k.p. (art. 203 § 1 k.s.h., art. 45 § 1 i art. 47 k.p.)”.


W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Najwyższy przyjął, że art. 203 § 1 k.s.h. przesądza o tym, że odwołany członek zarządu nie ma prawa do przywrócenia do pracy. Uznał, że przepis ten sprzeciwia się przywróceniu go do pracy w sytuacji, gdy i tak nie mogłoby dojść do ponownego umocowania do zarządzania spółką i jej reprezentowania. Taka sytuacja byłaby możliwa jedynie na skutek podważenia uchwały odwołującej zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych i ponownego wejścia w stosunek organizacyjny członkostwa w zarządzie.

Ubezpieczenia członków organów spółek >>

Reklama

Pogląd ten budzi jednak istotne zastrzeżenia i słusznie został skrytykowany w piśmiennictwie. Sąd Najwyższy stworzył tu konstrukcję zupełnie nieznaną prawu pracy. Ponadto bezzasadnie przyjął, że przepis art. 203 § 1 k.s.h. jest przepisem szczególnym, który wyłączałby możliwość orzekania przez sąd o przywróceniu do pracy. Natomiast przepis ten w ogóle nie odnosi się do stosunku pracy łączącego członka zarządu i spółkę, pozostawiając to prawu pracy. Dopuszcza tylko odwołanie członka zarządu z zajmowanej funkcji w zarządzie spółki, czyli odnosi się do stosunku organizacyjnego łączącego osobę wybraną do zarządu ze spółką.

Stanowisko Sądu Najwyższego jest jednak konsekwentne. Także w wyroku z 6 maja 2009 r. (II PK 285/08) stwierdzono, że „w przypadku odwołania członka zarządu z funkcji, które miało być równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę, osoba zwolniona nie może domagać się przywrócenia do pracy, nawet jeśli to zwolnienie było bezprawne. Jedynym roszczeniem przysługującym tej osobie będzie odszkodowanie za cały czas pozostawania bez pracy. Nie ma również znaczenia, że zwolniony członek zarządu jest chroniony przed zwolnieniem jako osoba w wieku przedemerytalnym”.

Podstawa prawna:

  • wyroki Sądu Najwyższego:

– z 17 sierpnia 2006 r. (III PK 53/06, OSNP 2007/17–18/245),

– z 6 maja 2009 r. (II PK 285/08, niepubl.).

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?