Kategorie

Zmiany w rozliczaniu czasu pracy – ustawa antykryzysowa

Monika Wacikowska
Pracodawcy dotknięci kryzysem ekonomicznym mogą obniżać koszty zatrudnienia, korzystając z rozwiązań proponowanych przez tzw. ustawę antykryzysową. Mają oni m.in. możliwość uelastycznienia planowania i rozliczania czasu pracy zatrudnionych u siebie pracowników.

Ustawa antykryzysowa w części dotyczącej uelastyczniania przepisów z zakresu czasu pracy kierowana jest co do zasady do wszystkich przedsiębiorców. Mogą z niej skorzystać w tej części wszyscy pracodawcy, zarówno ci, którzy odczuli ujemne skutki kryzysu ekonomicznego, jak i ci, których sytuacja wcale nie uległa znacznemu pogorszeniu.

Dzięki zapisom ustawy antykryzysowej pracodawcy mogą skorzystać z następujących rozwiązań w zakresie czasu pracy:

  • wydłużenia okresu rozliczeniowego czasu pracy do 12 miesięcy,
  • planowania pracy w tej samej dobie pracowniczej, bez narażenia się na konsekwencje w postaci konieczności wypłacania dodatku za pracę nadliczbową.

Pracodawcy znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej mają możliwość obniżenia pracownikom wymiaru czasu pracy bez konieczności dokonywania wypowiedzeń zmieniających treść umów o pracę.

Wydłużenie okresu rozliczeniowego

Jeżeli jest to uzasadnione przyczynami obiektywnymi lub technologicznymi, lub dotyczącymi organizacji czasu pracy, pracodawca może wydłużyć obowiązujący w jego zakładzie pracy okres rozliczeniowy do 12 miesięcy. Możliwość ta dotyczy wszystkich systemów czasu pracy (art. 9 ust. 1 ustawy z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców – zwanej dalej ustawą antykryzysową).

Czy czas dojazdu pracownika do pracy może być wliczany do jego czasu pracy>>

Wydłużony okres rozliczeniowy w odróżnieniu od krótkich, np. miesięcznych okresów, daje pracodawcy możliwość elastycznego planowania czasu pracy pracowników, z uwzględnieniem zapotrzebowania na pracę w poszczególnych miesiącach. Stosując taki okres, pracodawca nie musi przestrzegać wymiaru czasu pracy w poszczególnych miesiącach, lecz ogólnie – w pełnym okresie rozliczeniowym. Dzięki temu w miesiącach, w których jest dużo pracy, pracodawca może planować czas pracy w większym wymiarze. Natomiast w innych miesiącach, w których jest mniej pracy lub w ogóle jej brak – może planować prace w bardzo małym wymiarze lub wcale.

W takim przypadku praca w podwyższonym wymiarze w niektórych miesiącach nie będzie stanowiła pracy w godzinach nadliczbowych (art. 9 ust. 2 ustawy antykryzysowej).


Przykład

Pracodawca zatrudniający pracowników budowlanych, w związku z małą liczbą zamówień postanowił o wydłużeniu okresu rozliczeniowego do 12 miesięcy, poczynając od września 2009 r. Obecnie może zapewnić pracownikom pracę w minimalnym wymiarze. Spodziewa się jednak, że od marca przyszłego roku będzie miał większą liczbę zleceń. W początkowych miesiącach okresu rozliczeniowego pracodawca zamierza planować czas pracy pracowników w bardzo małym wymiarze, a od marca 2010 r. – w wymiarze odpowiednio wyższym. Musi jednak pamiętać o tym, że w tych 12 miesiącach przypadających od września 2009 r. do sierpnia 2010 r. łączna liczba godzin pracy nie może przekraczać 2024. Taki jest bowiem wymiar czasu pracy na ten okres.

Stosując przedłużony do 12 miesięcy okres rozliczeniowy, pracodawca musi pamiętać o kilku ważnych zasadach:

  • planowanie pracy nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku dobowego i tygodniowego,
  • w każdym miesiącu stosowania przedłużonego okresu rozliczeniowego czasu pracy wynagrodzenie pracownika nie może być niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2009 r. jest to kwota 1276 zł),
  • harmonogram czasu pracy określający indywidualny rozkład czasu pracy pracownika może być sporządzany na okres krótszy niż okres rozliczeniowy, obejmujący jednak co najmniej 2 miesiące (art. 9 ust. 3–4 ustawy antykryzysowej).

Naruszenie doby pracowniczej bez wypłaty za nadgodziny

Dzięki ustawie antykryzysowej harmonogramy czasu pracy pracowników mogą być planowane nieco inaczej. Możliwe jest ponowne rozpoczęcie pracy w tej samej dobie, bez konieczności wypłacania powstałych na skutek tego godzin nadliczbowych (art. 10 ust. 1 ustawy antykryzysowej).

Jak rozliczać dobę pracowniczą>>

Przykład

Pracownik ma w poniedziałek zaplanowaną pracę w godzinach od 8.00 do 16.00. We wtorek pracodawca zaplanował mu dzień pracy od 6.00 do 14.00. Taki plan pracy spowodował pracę nadliczbową w poniedziałkowej dobie pracowniczej. W okresie obowiązywania ustawy antykryzysowej pracodawca nie musi się jednak martwić takimi przekroczeniami. Po pierwsze, może je planować, po drugie – za powyższe godziny nadliczbowe nie musi płacić dodatków z tytułu pracy nadliczbowej.


WAŻNE!

Według nowych zasad pracodawca może planować rozpoczęcie pracy w tej samej dobie i nie musi płacić dodatków za powstałe w ten sposób nadgodziny. Powinien jednak pamiętać o obowiązku zapewnienia pracownikowi 11-godzinnego nieprzerwanego odpoczynku dobowego (art. 10 ust. 2 ustawy antykryzysowej).

Przykład

Pracownik w poniedziałek ma zaplanowaną pracę w godzinach od 14.00 do 22.00. W związku z zapisami ustawy antykryzysowej pracodawca planuje pracownikowi pracę we wtorek w godzinach od 6.00 do 14.00. Takie zaplanowanie czasu pracy jest nieprawidłowe. Pracownik nie ma bowiem zapewnionego odpoczynku dobowego. We wtorek pracownik powinien rozpocząć pracę nie wcześniej niż o godzinie 9.00.

Obniżony wymiar czasu pracy

Pracodawca, który ma przejściowe kłopoty finansowe, na mocy postanowień ustawy antykryzysowej może wprowadzić obniżony wymiar czasu pracy swoich pracowników. Jednocześnie może obniżyć im wynagrodzenia proporcjonalnie do zmiany wymiaru czasu pracy. Obniżony wymiar nie może jednak obowiązywać dłużej niż przez okres 6 miesięcy, a zatrudnienie w jego ramach nie może być niższe niż połowa etatu. Obniżenie takie nie wymaga wręczania pracownikom wypowiedzeń zmieniających warunki pracy (art. 12 ust. 1 ustawy antykryzysowej).

Czas pracy wyznaczony zadaniami>>

Wszystkie ww. zmiany wprowadza się przez:

  • zapisy w układzie zbiorowym pracy,
  • porozumienie z zakładowymi organizacjami związkowymi bądź z organizacjami reprezentatywnymi,
  • porozumienie z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u tego przedsiębiorcy – w razie braku w zakładzie pracy związków zawodowych.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?