Kategorie

Czas pracy wyznaczony zadaniami

Ewa Przedwojska
Ewa Przedwojska
Zadaniowy czas pracy jest szczególnym systemem czasu pracy. Nie obowiązuje w nim ani rozkład, ani ewidencja czasu pracy. Miernikiem wykonywanej pracy nie jest czas, ale faktycznie wykonane zadanie.

Pracodawca może wprowadzić zadaniowy czas pracy w przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy lub jej organizacją albo miejscem wykonywania pracy (art. 140 k.p.).

W doktrynie przyjmuje się, że pracodawcy mogą stosować zadaniowy czas pracy, gdy:

praca może być wykonywana w dowolnym miejscu i czasie,

praca może być wykonywana poza normalnym rytmem funkcjonowania zakładu pracy i nie jest ściśle związana z pracą innych pracowników,

kontrola czasu poświęconego wykonywaniu pracy jest utrudniona bądź niemożliwa,

praca polega na osiągnięciu konkretnych, wymiernych rezultatów,

określenie momentu rozpoczynania i zakończenia pracy jest utrudnione lub niemożliwe,

wykonanie pracy zależy od trudnych do przewidzenia okoliczności i uwarunkowań,

zapotrzebowanie na daną pracę jest zmienne.

Takie warunki spełniają najczęściej wszelkiego rodzaju prace twórcze, wytwórcze, konstrukcyjne bądź wykonywane na stanowiskach samodzielnych (często w systemie zadaniowym pracują np. handlowcy).

Kto ustala czas pracy

Z kodeksowej definicji wynika, że czas pracy pracownika zatrudnionego w tym systemie nie jest określony godzinowo, a tylko wymiarem zadań należących do jego obowiązków. Pracownik ma zatem pełną swobodę ustalania godzin, w jakich będzie pracował, a pracodawca wskazuje jedynie, jakie zadania powinien wykonać w ustalonym wymiarze czasu pracy.

Należy jednak pamiętać, że w zadaniowym czasie pracy nie chodzi o wyznaczanie pracownikowi zadań na bieżąco, np. na poszczególne dni pracy. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego konieczne jest określenie zakresu tych zadań w akcie kreującym treść stosunku pracy, najczęściej w umowie o pracę lub w zakresie czynności danego pracownika.

Wykonywanie codziennie poleceń przełożonego w określonym przez pracodawcę czasie uniemożliwia przyjęcie, że czas pracy pracownika określają zadania (wyrok SN z 4 sierpnia 1999 r., I PKN 181/99, OSNP 2000/22/810). W takim przypadku nie jest on bowiem faktycznie zatrudniony w zadaniowym systemie czasu pracy. Również samo określenie przez strony czasu pracy jako zadaniowego nie jest podstawą do stosowania omawianego przepisu (art. 140 k.p.), jeżeli nie jest to uzasadnione rodzajem pracy i jej organizacją.

Jak wprowadzić zadaniowy czas pracy

Ustawodawca nie określa wprost zasad wprowadzania zadaniowego czasu pracy. Dlatego należy stosować w tym względzie art. 150 k.p. Zgodnie z tym przepisem zadaniowy czas pracy powinien być wprowadzony w układzie zbiorowym pracy, w regulaminie pracy lub w obwieszczeniu pracodawcy, jeżeli nie jest on objęty układem pracy lub nie jest zobowiązany do wydania regulaminu pracy. Może też być wprowadzony w umowie o pracę z konkretnym pracownikiem. W tym wypadku pracodawca musi określić wymiar czasu pracy, w jakim pracownik będzie zatrudniony.

Należy pamiętać, że przed podjęciem decyzji o wprowadzeniu zadaniowego czasu pracy pracodawca powinien porozumieć się z pracownikiem w kwestii dotyczącej ustalenia czasu pracy niezbędnego do wykonywania powierzonych mu zadań, uwzględniając obowiązujący go wymiar czasu pracy art. 140 k.p. zd. drugie). Treść tych uzgodnień powinna się potem znaleźć w umowie o pracę podpisanej z tym pracownikiem.


Wymiar czasu pracy

Zgodnie z art. 140 k.p. przy ustalaniu czasu na wykonanie zadania pracodawca ma „uwzględnić wymiar czasu pracy wynikający z norm określonych w art. 129 k.p.”, a więc 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Przepis ten nakłada na pracodawcę obowiązek ustalenia zakresu obowiązków konkretnego pracownika w taki sposób, aby pracownik obiektywnie, przy dołożeniu należytej staranności i sumienności był w stanie wykonać je w ramach wskazanych wyżej norm czasu pracy. Oceny, czy rozmiar zadań jest adekwatny do wymiaru czasu (możliwy do wykonania w ramach norm czasu pracy), należy dokonywać, mając na względzie przeciętną dobrą wydajność pracy (wyrok SN z 17 lutego 2004 r., I PK 377/03, OSNP 2004/24/422).

Oczywiście normy czasu pracy wynikające z art. 129 k.p. nie przesądzają, że pracownik musi się ich ściśle trzymać.

Ważne!

Istotą zadaniowego czasu pracy jest swoboda w wykonywaniu pracy, która zakłada, że pracownik sam decyduje, kiedy i jak długo ją wykonuje. Zadania te mają być jednak wykonane prawidłowo i w terminie.

Odniesienie do norm czasu pracy przewidzianych w art. 129 k.p. ma na celu ochronę pracownika przed nakładaniem na niego zadań, których nie będzie w stanie wykonać we wskazanych tym przepisem normach. Ustalenie przez pracodawcę większego zakresu obowiązków, którego obiektywnie nie da się wykonać w tych normach, stanowi naruszenie przepisów o czasie pracy.

Przykład

W umowie o pracę ustalono, że pracownik będzie wykonywał u klienta 9 prezentacji produktu dziennie. Każda prezentacja zajmuje około 1 godziny. A zatem tak ustalony wymiar zadań będzie nieprawidłowy, ponieważ będzie naruszał ustawowe normy czasu pracy (8 godzin pracy i 40 na tydzień).

Nadgodziny

Zgodnie z orzecznictwem zlecanie pracownikowi zadań, których wykonanie w ramach normalnych norm czasu pracy jest niemożliwe, trzeba kwalifikować jako równoznaczne z poleceniem świadczenia pracy w czasie przekraczającym normy czasu pracy, czyli pracy nadliczbowej (wyrok SN z 10 września 1998 r., I PKN 301/98, niepubl.). Również samo nazwanie czasu pracy zadaniowym nie wyłącza stosowania przepisów o wynagrodzeniu za pracę w godzinach nadliczbowych (wyrok SN z 4 sierpnia 1999 r., I PKN 181/99, OSNP 2000/22/810). Jeżeli dojdzie do przekroczenia norm przewidzianych w art. 129 k.p., pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę ponadnormatywną obliczone według zasad wynikających z art. 1511 i nast. k.p.

Zadaniowy na pół etatu

W zadaniowym systemie czasu pracy można zatrudniać pracowników na część etatu. Artykuł 140 k.p. nie uzależnia bowiem wprowadzenia tego systemu od wymiaru czasu pracy, w jakim ma być zatrudniony pracownik, lecz od rodzaju lub organizacji pracy, względnie miejsca jej wykonywania.

Ważne jest więc, aby pracodawca odpowiednio zmniejszył wymiar zadań wyznaczonych pracownikowi zatrudnionemu w niepełnym wymiarze czasu pracy, tj. proporcjonalnie do rozmiaru etatu (np. 1/4, 1/2 czy 3/4).

Ewa Przedwojska

asystent sędziego Sądu Najwyższego

w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.

    Jak można podzielić urlop ojcowski?

    Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 2 tygodni. Jak można go podzielić? Do kiedy należy go wykorzystać?

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy - czy jest możliwe? Co na to prawo? Jakie świadczenia przysługują za czas izolacji?

    Składki KRUS - IV kwartał 2021 r.

    Składki KRUS w IV kwartale 2021 r. - ile wynosi miesięczna składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Dyscyplinarka za brak szkolenia BHP

    Czy brak szkolenia BHP może być podstawą dyscyplinarki? Czy można uznać to za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika?

    Dzień Pracownika Służby BHP

    Dzień Pracownika Służby BHP przypada na 19 września każdego roku. Z tej okazji Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotowała list z podziękowaniami i życzeniami dla pracowników służb BHP.

    Dobre i złe nawyki pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna pomaga łączyć pracę z życiem prywatnym. Jakie są dobre i złe nawyki zdalnych pracowników? Oto wyniki badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech.

    Płaca minimalna a gospodarka - podcast premiera

    Jaki wpływ na gospodarkę ma płaca minimalna? Czym skutkuje brak godziwego wynagrodzenia? Premier wystartował z autorskim podcastem.

    Składka zdrowotna 9% średniej płacy krajowej

    Składka zdrowotna liczona od średniej płacy krajowej to propozycja Rzecznika MŚP. Czy 9% przeciętnej płacy w gospodarce przy podatku liniowym to dobre rozwiązanie? Ile wyniosłaby w 2022 r.?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.