REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Podstawowe obowiązki pracownika w prawie pracy

Podstawowe obowiązki pracownika w prawie pracy/ Fot. Fotolia
Podstawowe obowiązki pracownika w prawie pracy/ Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Pracownik zawierając umowę o pracę zobowiązuje się do sumiennego i starannego świadczenia pracy, stosowania się do poleceń przełożonych, wykonywa­nia ciążących na nim obowiązków i dbania o dobro zakładu pracy. Podstawowe obowiązki pracownika zostały wskazane w Kodeksie pracy. Za niewypełnianie lub niewłaściwe wypełnianie obowiązków pracownik może ponieść odpowie­dzialność porządkową, a nawet może zostać zwolniony dyscyplinarnie.

Obowiązki pracownika

Podstawowe obowiązki pracownika zostały wskazane w Kodeksie pracy. Są one ogólne i uniwersalne dla wszystkich pracowników. Należy do nich w szczególności przestrzeganie:

REKLAMA

REKLAMA

  • ustalonego czasu pracy,
  • regulaminu pracy i ustalonego porządku,
  • przepisów i zasad bhp oraz przepisów przeciw­pożarowych.

Niektóre grupy zawodowe, np. funkcjonariusze Policji, żołnierze zawodowi, obowiązki mają okre­ślone w odrębnych ustawach (pragmatykach zawodowych), inne - częściowo w pragmatykach, a w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepi­sy Kodeksu pracy. Przepisy zawodowe określają większy zakres obowiązków pracowniczych bądź zaostrzają odpowiedzialność za ich niewykona­nie. Pragmatyki wprowadzają z reguły obowiązek pracy w godzinach nadliczbowych w normalnych dniach pracy w przypadku zaistnienia szczególnych potrzeb pracodawcy bez prawa do rekompensa­ty (dotyczy to np. pracowników samorządowych).

Rekomendowany produkt: Zmiany w prawie pracy + kodeks pracy gratis

W ramach stosunku pracy niektóre obowiązki pra­cownika są wskazywane w „zakresie obowiąz­ków", jeżeli taki zostanie stworzony dla zajmo­wanego przez niego stanowiska. Ponadto mogą wynikać z regulaminu pracy (jeżeli jest utworzo­ny) bądź z innych aktów wewnątrzzakładowych (zarządzeń, obwieszczeń). Podstawą obowiązku pracowniczego mogą być też polecenia praco­dawcy. W stosunkach służbowych formą wprowa­dzenia obowiązku może być rozkaz czy polecenie służbowe. Obowiązek wykonania poleceń pracow­niczych dotyczy poleceń niesprzecznych z prawem i umową o pracę. W przypadku stosunków służbowych powinny być one wykonane po uprzednim zwróceniu na ten fakt uwagi przełożonych. Podwyższone standardy i obowiązki pracownicze ma kadra menedżerska, w tym również w samo­rządzie czy urzędach. Z reguły ma ona obowiązek pracy w nadgodzinach bez możliwości uzyskania rekompensaty.

REKLAMA

Niewypełnianie obowiązków pracowniczych

Za niewypełnianie lub niewłaściwe wypełnianie obowiązków pracownik może ponieść odpowie­dzialność porządkową. W przypadkach nagmin­nie powtarzających się lub zaniedbania podsta­wowych obowiązków pracowniczych pracodawca może wypowiedzieć pracownikowi umowę o pracę. Jeżeli pracownik dopuści się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, praco­dawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypo­wiedzenia, natomiast w przypadku formacji służbo­wych może to być podstawą do wszczęcia postę­powania dyscyplinarnego i zwolnienia ze służby.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Ubezpieczenie

Pracownik ma obowiązek informowania płatnika o wszelkich zmianach dotyczących jego danych osobowych oraz mających wpływ na prawidło­we ustalenie obowiązku podlegania ubezpiecze­niom, w tym na uprawnienia członków rodziny do korzystania z ubezpieczenia zdrowotnego. Jeżeli pracownik jest jednocześnie zatrudniony w kilku zakładach pracy lub posiada różne tytuły do obo­wiązkowych ubezpieczeń, ma obowiązek powiado­mienia każdego płatnika o wysokości rocznej pod­stawy składek na ubezpieczenia emerytalne i rento­we w celu ustalenia przekroczenia limitu. Pracownik odpowiada finansowo za skutki błędnego oświad­czenia dotyczącego rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Jeżeli podstawa zostanie przez pracownika zawy­żona i z tego powodu powstanie niedopłata skła­dek na te ubezpieczenia, będzie on musiał zwrócić płatnikowi powstałą zaległość wraz z odsetkami.

Zadaj pytanie na FORUM

Źródło: Encyklopedia kadrowego

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Polacy po 55. roku życia chcą nadal pracować po przejściu na emeryturę. Podniesienie wieku emerytalnego nie będzie konieczne?

Coraz częściej Polacy po 55. roku życia sami decydują o dalszej pracy po przejściu na emeryturę. Czy to może oznaczać, że kontrowersyjne podniesienie wieku emerytalnego w Polsce nie będzie konieczne?

Ponowny autozapis do PPK dotyczy też mikroprzedsiębiorcy, który nie wdrożył tego programu. 1 marca 2027 r. skuteczność utracą wszystkie deklaracje o rezygnacji

Deklaracje o rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK, złożone do końca lutego 2027 roku, przestaną być skuteczne 1 marca. Dotyczy to także deklaracji o rezygnacji złożonych mikroprzedsiębiorcy, który nie wdrożył tego programu.

Polityka antymobbingowa - zmiany w 2026 i 2027 r. Praktyczne wskazówki dla pracodawców i gotowy wzór regulaminu

Dnia 5 listopada 2026 r. wchodzi w życie tzw. ustawa antymobbingowa czyli nowelizacja Kodeksu pracy dotycząca mobbingu i dyskryminacji. Jej zadaniem jest m.in. doprecyzowanie przepisów w celu usunięcia dotychczasowych wątpliwości interpretacyjnych. Jasno zostały określone liczne obowiązki pracodawcy w obszarze polityki antymobbingowej. Surowe kary mobilizują do podporządkowania się nowym regulacjom. Oto praktyczne wskazówki i gotowe wzory regulaminów.

Dodatek 5,46 zł brutto za godzinę pracy w nocy w październiku i zmiana czasu na zimowy - kilka ryzyk dla pracodawcy

W październiku 2026 r. dodatek za pracę w nocy wynosi 5,46 zł brutto za godzinę pracy. Jak wygląda właściwa wypłata za pracę w noc zmiany czasu na zimowy. Istnieje kilka ryzyk dla pracodawcy.

REKLAMA

Fiskus straci, freelancerzy ucierpią. Ekonomiści policzyli koszty błędu w ustawie platformowej

Rządowy projekt ustawy platformowej popełnia kardynalny błąd pojęciowy, zrównując nadzór nad pracą kurierów i kierowców z oprogramowaniem, które legalnie rozlicza projekty realizowane online, zapewnia bezpieczeństwo escrow freelancerom oraz firmom, a także odprowadza setki milionów złotych podatków do budżetu państwa. Przepisy, które pod pozorem wdrażania unijnej dyrektywy miały cywilizować przewozy, rykoszetem uderzają m.in. w 380 tysięcy polskich wolnych strzelców – z których aż 67% posiada już stały etat i dorabia projektowo do pensji ze względu na rosnące koszty życia. Zignorowanie unijnego wyłączenia dla narzędzi fakturowo-rozliczeniowych (motyw 20 Dyrektywy PWD) oraz groźba natychmiastowo wykonalnych decyzji urzędniczych grożą paraliżem bezpiecznego rozliczania drobnych zleceń i dzieł autorskich. Oznacza to dla polskiej gospodarki stratę 18 mld zł w PKB oraz ucieczkę kolejnych miliardów złotych wpływów podatkowych za granicę i do szarej strefy. Czy „dobra praca” musi oznaczać naruszanie konstytucyjnej swobody zawierania umów i przymusowe narzucanie kolejnych etatów każdemu – nawet tym, którzy już je mają?

Ważny komunikat ZUS: Ograniczenia w dostępie do usług elektronicznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje o ograniczeniach w dostępie do usług elektronicznych. Ograniczenia spowodowane pracami serwisowymi mogą wystąpić w sobotę, 24 października.

Najlepsze oferty pracy: nawet 70 tys. zł a 35 tys. zł miesięcznie to standard: kto może tyle żądać i co trzeba zaoferować w zamian

Wynagrodzenia zasadnicze na najwyższych stanowiskach kierowniczych w Polsce osiągają pułap nawet 70 tys. zł brutto miesięcznie. Choć stawki robią wrażenie, firmy znacznie ostrożniej dysponują budżetami i coraz częściej uzależniają gażę od skali wyzwań. To oznacza, że liczy się nie ilość pracy i wielkość firmy czy zarządzanego zespołu, ale konkretne wyniki.

To już: letni na zimowy - zmiana czasu i zegarki cofamy o godzinę. Kto musi pracować dłużej, komu zapłacą a komu nie

Osoby, które w noc z 24 na 25 października są w pracy, przepracują fizycznie o godzinę więcej niż zwykle: 9 godzin zamiast 8 albo 13 zamiast 12. Według Kodeksu pracy ta dodatkowa godzina to praca w godzinach nadliczbowych przypadająca w porze nocnej. Pracownikowi zatrudnionemu na umowę o pracę przysługują za nią trzy składniki.

REKLAMA

Mediana zarobków w IT to nawet 24 800 zł netto + VAT miesięcznie. W tych obszarach pracodawcy będą zatrudniać

W których sektorach IT pracodawcy będą teraz zwiększać zatrudnienie? Które obszary rozwijają się najprężniej? Tutaj mediana zarobków w formule B2B sięga nawet 24 800 zł netto + VAT miesięcznie.

Dyrektywa UE, którą Polska musi wdrożyć do 2 grudnia 2026 roku, zwiększy przejrzystość działania automatów na platformach pracy

Automatyczny wybór zgłoszeń na platformach pracy zostanie uregulowany. Polska musi dostosować się do nowych przepisów dyrektywy unijnej 2024/2831 do dnia 2 grudnia 2026 r. Działanie systemów musi być przejrzyste. Jakie decyzje muszą być podejmowane przez człowieka? Dojdzie obowiązek informacyjny.

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA