Kategorie

Podstawowe obowiązki pracownika w prawie pracy

Podstawowe obowiązki pracownika w prawie pracy/ Fot. Fotolia
Pracownik zawierając umowę o pracę zobowiązuje się do sumiennego i starannego świadczenia pracy, stosowania się do poleceń przełożonych, wykonywa­nia ciążących na nim obowiązków i dbania o dobro zakładu pracy. Podstawowe obowiązki pracownika zostały wskazane w Kodeksie pracy. Za niewypełnianie lub niewłaściwe wypełnianie obowiązków pracownik może ponieść odpowie­dzialność porządkową, a nawet może zostać zwolniony dyscyplinarnie.

Obowiązki pracownika

Podstawowe obowiązki pracownika zostały wskazane w Kodeksie pracy. Są one ogólne i uniwersalne dla wszystkich pracowników. Należy do nich w szczególności przestrzeganie:

  • ustalonego czasu pracy,
  • regulaminu pracy i ustalonego porządku,
  • przepisów i zasad bhp oraz przepisów przeciw­pożarowych.

Niektóre grupy zawodowe, np. funkcjonariusze Policji, żołnierze zawodowi, obowiązki mają okre­ślone w odrębnych ustawach (pragmatykach zawodowych), inne - częściowo w pragmatykach, a w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepi­sy Kodeksu pracy. Przepisy zawodowe określają większy zakres obowiązków pracowniczych bądź zaostrzają odpowiedzialność za ich niewykona­nie. Pragmatyki wprowadzają z reguły obowiązek pracy w godzinach nadliczbowych w normalnych dniach pracy w przypadku zaistnienia szczególnych potrzeb pracodawcy bez prawa do rekompensa­ty (dotyczy to np. pracowników samorządowych).

Rekomendowany produkt: Zmiany w prawie pracy + kodeks pracy gratis

W ramach stosunku pracy niektóre obowiązki pra­cownika są wskazywane w „zakresie obowiąz­ków", jeżeli taki zostanie stworzony dla zajmo­wanego przez niego stanowiska. Ponadto mogą wynikać z regulaminu pracy (jeżeli jest utworzo­ny) bądź z innych aktów wewnątrzzakładowych (zarządzeń, obwieszczeń). Podstawą obowiązku pracowniczego mogą być też polecenia praco­dawcy. W stosunkach służbowych formą wprowa­dzenia obowiązku może być rozkaz czy polecenie służbowe. Obowiązek wykonania poleceń pracow­niczych dotyczy poleceń niesprzecznych z prawem i umową o pracę. W przypadku stosunków służbowych powinny być one wykonane po uprzednim zwróceniu na ten fakt uwagi przełożonych. Podwyższone standardy i obowiązki pracownicze ma kadra menedżerska, w tym również w samo­rządzie czy urzędach. Z reguły ma ona obowiązek pracy w nadgodzinach bez możliwości uzyskania rekompensaty.

Niewypełnianie obowiązków pracowniczych

Za niewypełnianie lub niewłaściwe wypełnianie obowiązków pracownik może ponieść odpowie­dzialność porządkową. W przypadkach nagmin­nie powtarzających się lub zaniedbania podsta­wowych obowiązków pracowniczych pracodawca może wypowiedzieć pracownikowi umowę o pracę. Jeżeli pracownik dopuści się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, praco­dawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypo­wiedzenia, natomiast w przypadku formacji służbo­wych może to być podstawą do wszczęcia postę­powania dyscyplinarnego i zwolnienia ze służby.

Ubezpieczenie

Pracownik ma obowiązek informowania płatnika o wszelkich zmianach dotyczących jego danych osobowych oraz mających wpływ na prawidło­we ustalenie obowiązku podlegania ubezpiecze­niom, w tym na uprawnienia członków rodziny do korzystania z ubezpieczenia zdrowotnego. Jeżeli pracownik jest jednocześnie zatrudniony w kilku zakładach pracy lub posiada różne tytuły do obo­wiązkowych ubezpieczeń, ma obowiązek powiado­mienia każdego płatnika o wysokości rocznej pod­stawy składek na ubezpieczenia emerytalne i rento­we w celu ustalenia przekroczenia limitu. Pracownik odpowiada finansowo za skutki błędnego oświad­czenia dotyczącego rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Jeżeli podstawa zostanie przez pracownika zawy­żona i z tego powodu powstanie niedopłata skła­dek na te ubezpieczenia, będzie on musiał zwrócić płatnikowi powstałą zaległość wraz z odsetkami.

Zadaj pytanie na FORUM

Źródło: Encyklopedia kadrowego
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.