Tylko cztery dni pracy! Czy będziemy mieć weekend od czwartku?

• Czterodniowy tydzień pracy – to możliwe
• Czterodniowy tydzień pracy – czy warto?
• Na czym polega czterodniowy tydzień pracy?
• Czy w Polsce będzie 4 dniowy tydzień pracy?
• Gdzie pracuje się 4 dni w tygodniu?
• Co z krótszym tygodniem pracy?

Rewolucja, czy może raczej ewolucja, bo proponowany przez partię Razem projekt ustawy o skróceniu czasu pracy zakłada, że zmiany wprowadzane byłyby stopniowo. – Chodzi o to, żeby nie ucierpiała na tym gospodarka i usługi publiczne – tłumaczyła na konferencji prasowej Magdalena Biejat, współprzewodnicząca partii. Podkreśliła również, że w stronę coraz krótszego pracy idą już Francja, Dania, Niemcy czy Holandia. Czy Polska będzie następna?

Czterodniowy tydzień pracy – to możliwe

Wprowadzenie czterodniowego tygodnia pracy to według posłów i posłanek partii Razem wielki i konieczny krok do przodu, biorąc pod uwagę fakt, iż 8-godzinny dzień pracy wprowadzono w Polsce ponad 100 lat temu! Ponadto rozwijająca się robotyzacja i cyfryzacja, które napędzają dzisiejszą gospodarkę pozwalają myśleć o czterodniowym tygodniu pracy jako o czymś oczywistym do osiągnięcia. A dlaczego to takie ważne, aby pracować krócej?

Czterodniowy tydzień pracy – czy warto?

Już od dawna mówi się o zachowaniu tzw. work-life balance, czyli odpowiednich proporcji między pracą zawodową a odpoczynkiem. Polacy pracują dużo, są przemęczeni. Według danych OECD jest to średnio aż 1830 godzin rocznie, co oznacza, że plasujemy się na szóstym miejscu wśród wszystkich państw OECD i na drugim, jeśli chodzi o państwa europejskie. To nie nastraja optymistycznie.

– W Polsce mamy istną epidemię chorób związanych z przepracowaniem, takich jak choroby układu krążenia, problemy z kręgosłupem czy depresja. Co trzeci polski pracownik umysłowy czuje się wypalony zawodowo. To wszystko wpływa na wydajność pracowników, na koszty leczenia i na całą gospodarkę – podsumowuje Bartosz Grucela z zarządu krajowego Razem, czytamy na stronie klubu Lewicy.

Niektóre firmy, głównie te z sektora IT, testują już czterodniowy tydzień pracy. Posłowie partii Razem zauważają, że w tych przypadkach zadowolony jest nie tylko pracownik, ale i pracodawca. Wypoczęty pracownik jest o wiele bardziej wydajny, kreatywny i zmotywowany. Po prostu pracuje lepiej, co jest wymierną korzyścią dla przełożonych. A krótszy tydzień pracy daje zatrudnionym więcej czasu dla rodziny, na odpoczynek, na rozwijanie swoich pasji czy kompetencji zawodowych. Warto zauważyć również jednak, że jest wiele firm które zdecydowały się na takie rozwiązanie już teraz, ale z pobudek czysto ekonomicznych, np. aby oszczędzić na energii elektrycznej. Niekiedy nawet bez zmniejszania liczby godzin, a po prostu rozciągnięcia dniówki tak, aby czas pracy skumulował się w czterech lub nawet trzech dniach w tygodniu. Oszczędności mogą być bardzo zauważalne.

Na czym polega czterodniowy tydzień pracy?

Proponowane brzmienie przepisu art. 129 § 1 Kodeksu pracy zakłada, że czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 35 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Oznacza to dość dużą swobodę w opracowywaniu harmonogramów czasu pracy, bo może to być np. praca przez pięć dni po siedem godzin dziennie, albo rozłożenie godzin pracy na cztery tygodnie tak, aby zyskać dodatkowy dzień wolny i wówczas ziścić marzenia o trzydniowym weekendzie. Wariantów jest wiele.

Czy w Polsce będzie 4 dniowy tydzień pracy?

Wiceminister finansów Artur Soboń pytany w Polskim Radiu 24 o możliwość wprowadzenia czterodniowego tygodnia pracy sceptycznie odniósł się do proponowanego rozwiązania - To jest przykład idealnego oderwania od rzeczywistości. Polska gospodarka potrzebuje dzisiaj podniesienia produktywności, poniesienia innowacyjności, podniesienia wydajności. Potrzebujemy nadrabiać ten czas, który nam ukradziono po drugiej wojnie światowej, tak abyśmy byli społeczeństwem coraz bogatszym, społeczeństwem coraz silniejszym także gospodarczo, także demograficznie, militarnie, kulturowo, tożsamościowo – przekonywał krótko po złożeniu projektu ustawy przez opozycję.

Jeśli w przypadku biur i korporacji skrócenie czasu pracy nie wiązałoby się z utrudnieniami dla pracodawcy, ani – bardzo możliwe – ze zwiększonymi kosztami, tak w usługach, handlu, budownictwie i tym podobnych fizycznych profesjach wygląda to już inaczej. Krócej dostępny pracownik, ale z tym samym wynagrodzeniem generuje większe koszty dla pracodawcy, ktoś przecież musi wykonać zadania, które były przewidziane i rozłożone na określoną liczbę godzin. Jeśli pracodawca oczekiwałby tych samych wyników, ale wykonanych w krótszym czasie, to dla pracownika oznacza to, że musi pracować w pośpiechu i z większą intensywnością. A to może skutkować nadużyciami w zakresie wewnętrznego regulaminu firmy, czy nawet ryzykiem wypadku. Niezbędne jest więc przeanalizowanie już teraz jak efektywnie skrócić czas pracy z zachowaniem bezpiecznego środowiska dla pracowników.

Gdzie pracuje się 4 dni w tygodniu?

Krótszy tydzień pracy to nie jest nowe rozwiązanie, wiele krajów na świecie z powodzeniem pracuje krócej niż wynosi norma w Polsce. Według danych Eurostatu za 2021 rok w Holandii przeciętnie pracuje się 31,6 godzin tygodniowo. W Norwegii to mniej niż 35 godzin, a w Niemczech niewiele ponad 35 godzin tygodniowo. Z drugiej strony w Grecji oraz Serbii jest to już ponad 40 godzin. Kolejne kraje również planują skrócenie czasu pracy. Premierka Finlandii jest wielką zwolenniczką czterodniowego tygodnia pracy, na Islandii eksperyment ze skróceniem roboczego tygodnia do 4 dni okazał się olbrzymim sukcesem. W Belgii wprowadzono możliwość wyboru rozplanowania godzin pracy na 4 lub 5 dni. W Wielkiej Brytanii w kilkudziesięciu firmach pilotażowo sprawdzano, jak skrócenie czasu pracy wpłynie na produktywność.

Co z krótszym tygodniem pracy?

Z badania ManpowerGroup z 2022 r. wynika, że aż 73 proc. ankietowanych chciałoby pracować 4 dni w tygodniu z zachowaniem wynagrodzenia za 5 dni. Respondenci wskazują również, że ważna jest dla nich elastyczność - możliwość wyboru godzin i miejsca pracy wpływa na jakość i zadowolenie z pracy.