Czy pracownik może ujawnić informację o swoim wynagrodzeniu innemu pracownikowi

Na wstępie należy wskazać, iż pracodawca ma obowiązek zachowania w tajemnicy wysokości wynagrodzenia pracownika z uwagi na obowiązek ochrony danych osobowych, chyba że sam pracownik wyrazi zgodę na udostępnienie tych danych osobom trzecim.

W praktyce natomiast zdarza się coraz częściej, iż pracodawcy zobowiązują pracowników do zachowania w tajemnicy wysokości jego wynagrodzenia. Takie działanie pracodawców ma różne przyczyny. Pracodawcy zazwyczaj zasłaniają się tajemnicą przedsiębiorstwa, która ma na celu zapobieganie ujawniania do wiadomości publicznej informacji technicznych, technologicznych, handlowych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych informacji posiadających wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności (art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji).

Polecamy książkę: Świadczenia na rzecz pracowników – podatki, ZUS, ewidencja

W rzeczywistości jednak większość pracodawców wykorzystuje tak zwaną klauzule tajności wynagrodzeń w celu uniemożliwienia pracownikom pozyskania takich informacji w celu sprawdzenia, czy nie istnieje dyskryminacja płacowa w zakładzie pracy.

Zgodnie z pismem Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 sierpnia 2009 r. (DPR-II-053-73143/AK/MC/09) nie można zobowiązać pracowników do konieczności zachowania tajemnicy wysokości wynagrodzenia. Uznając, iż w obecnym stanie prawnym brakuje wyraźnego przepisu prawa pracy, który nakazywałby pracownikowi dbanie o dobro zakładu poprzez nieujawnianie wysokości osiąganego wynagrodzenia. Nie można zatem przyjąć, że taka klauzula umowna mogłaby być oceniana jako korzystna dla pracownika. Mimo to, stanowisko Ministerstwa nie jest wiążące. Zgodnie z wyrokami Sądu Najwyższego z 26 maja 2011 roku (sygn. akt II PK 304/10) oraz z dnia 15 sierpnia 2011 roku (sygn. akt I PK 12/11) pracownicy mają prawo ujawniać swoje wynagrodzenie. Nie jest to jednak uprawnienie bezwzględne.

Niewątpliwie pracodawca ma prawo żądać od pracownika zachowania tajemnicy odnośnie wysokości wynagrodzenia w sposób uniemożliwiający pozyskanie takich informacji przez konkurencję. Nielogiczne jednak by było żądanie od pracownika aby nie ujawniał swojego wynagrodzenia żadnym osobom trzecim w tym najbliżej rodzinie. Taka wiedza jest niezbędna w gospodarstwie domowym aby móc racjonalnie zaplanować wydatki.

Ponadto pracodawca nie może nakazać pracownikom, ażeby nieujawniani swojego wynagrodzenia, jeżeli takie działanie ma służyć sprawdzeniu, czy wobec pracowników nie zachodzą przesłanki nierównego traktowania w zakresie przyznawania wynagrodzeń. W takim przypadku pracodawca nie może także wyciągać konsekwencji dyscyplinarnych wobec pracowników (np. rozwiązać stosunku pracy z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych), z uwagi na treść art. 18^3e § 1 Kodeksu pracy, który stanowi, iż skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszania zasady równego traktowania w zatrudnieniu, nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec pracownika, zwłaszcza nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wypowiedzenia. Wobec tego dążenie do wyjaśnienia lub udzielenie w jakiejkolwiek formie wsparcia innym pracownikom zmierzające do przeciwdziałania stosowaniu przez pracodawcę potencjalnej dyskryminacji płacowej nie może być uznane za niedozwolone.

Podstawa prawna:

- art. 18^3e ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., nr 21, poz. 94, z późń. zm.),

- art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. nr 153, poz. 1503, tekst jednolity z późn. zm.).