Zmiany w ZFŚS w Tarczy 4.0

Zmiany w ZFŚS na podstawie tzw. Tarczy 4

W dniu 19 czerwca 2020 r. Sejm uchwalił tzw. „Tarczę Antykryzysową 4.0.” (pełna nazwa ustawy: ustawa z 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19, Dz. U. z 2020 r., poz. 1086).

W ustawie wprowadzono m.in. możliwość zawieszenia niektórych obowiązków dotyczących zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i innych funduszy mających socjalny charakter, w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, w przypadku wystąpienia u pracodawcy określonego spadku obrotów gospodarczych lub istotnego obciążenia funduszu wynagrodzeń.

Polecamy: Tarcza antykryzysowa – Prawo pracy i ZUS. Pakiet 5 ebooków

I możliwość - fakultatywna

W art. 15ge ustawa wprowadza możliwość zawieszenia przez pracodawców w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, w przypadku wystąpienia spadku obrotów gospodarczych w rozumieniu ustawy, lub istotnego wzrostu obciążenia funduszu wynagrodzeń, następujących obowiązków:

1. tworzenia lub funkcjonowania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
2. dokonywania odpisu podstawowego,
3. wypłaty świadczeń urlopowych

– o których mowa w ustawie z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1352 i 1907 oraz z 2020 r. poz. 278).

Jeżeli u pracodawcy działają organizacje związkowe reprezentatywne,  zawieszenie w/w obowiązków, następuje w porozumieniu z tymi organizacjami związkowymi.

W przypadku gdy u pracodawcy nie działają reprezentatywne organizacje związkowe, możliwe jest jednostronne zawieszenie przedmiotowych obowiązków przez pracodawcę.

II możliwość - obowiązuje z mocy prawa

Ponadto, na mocy ustawy w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, w przypadku wystąpienia u pracodawcy spadku obrotów gospodarczych, lub istotnego wzrostu obciążenia funduszu wynagrodzeń, nie stosuje się postanowień układów zbiorowych pracy lub regulaminów wynagradzania, ustalających wyższą niż ustawowa wysokość odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych oraz inne świadczenia o charakterze socjalno-bytowym niż określa ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. W takim przypadku stosuje się wysokość odpisu na ten fundusz określoną w tej ustawie.

Ustawowa wysokość odpisu na Fundusz co do zasady wynosi 37,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą.

W przypadku wskazanego rozwiązania nie są konieczne żadne działania pracodawcy ani uzgodnienia z pracownikami. Konieczne jest wystąpienie jednej z 2 ustawowych przesłanek:

- spadek obrotów

lub

-istotny wzrost obciążeń funduszu wynagrodzeń.

Spadek obrotów gospodarczych

Przez spadek obrotów gospodarczych rozumie się spadek sprzedaży towarów lub usług, w ujęciu ilościowym lub wartościowym:

1) nie mniej niż o 15%, obliczony jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających w okresie po dniu 31 grudnia 2019 r. do dnia poprzedzającego dzień zawieszenia, w porównaniu do łącznych obrotów z analogicznych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych roku poprzedniego; za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalendarzowych, w przypadku gdy dwumiesięczny okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego, to jest w dniu innym niż pierwszy dzień danego miesiąca kalendarzowego, lub

2) nie mniej niż o 25% obliczony jako stosunek obrotów z dowolnie wskazanego miesiąca kalendarzowego, przypadającego po dniu 31 grudnia 2019 r. do dnia poprzedzającego dzień zawieszenia, w porównaniu do obrotów z miesiąca poprzedniego; za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalendarzowych, w przypadku gdy okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego, to jest w dniu innym niż pierwszy dzień danego miesiąca kalendarzowego (art. 15g ust. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 374)

Istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń

Z kolei przez istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń rozumie się zwiększenie ilorazu kosztów wynagrodzeń pracowników, z uwzględnieniem składek na ubezpieczenia społeczne pracowników finansowanych przez pracodawcę i przychodów ze sprzedaży towarów lub usług z tego samego miesiąca kalendarzowego dowolnie wskazanego przez przedsiębiorcę i przypadającego od dnia 1 marca 2020 r. do dnia poprzedzającego skorzystanie przez pracodawcę z uprawnienia, nie mniej niż o 5% w porównaniu do takiego ilorazu z miesiąca poprzedzającego (miesiąc bazowy); za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalendarzowych, w przypadku gdy okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego, to jest w dniu innym niż pierwszy dzień danego miesiąca kalendarzowego (art. 15gb ust. 2 ustawy jw.)

Do kosztu wynagrodzeń pracowników, nie zalicza się:

1. kosztów wynagrodzeń pracowników, z którymi rozwiązano umowę o pracę;
2. kosztów wynagrodzeń pracowników, którym obniżono wynagrodzenie, w wysokości odpowiadającej wysokości tego obniżenia.

Rozwiązanie to nie znajduje zastosowania, jeżeli iloraz kosztów wynagrodzeń pracowników, z uwzględnieniem składek na ubezpieczenia społeczne pracowników finansowanych przez pracodawcę, i przychodów ze sprzedaży towarów lub usług w miesiącu, w którym wystąpił istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń, wynosi mniej niż 0,3.

W okresie 15.04-15.05. 2020 r. koszty wynagrodzeń pracowniczych wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne wynosiły 120 000 zł, przychody ze sprzedaży towarów lub usług wyniosły 200 000 zł. Iloraz tych kosztów wynosi 0,6. W okresie 16.05.2020 r. - 15.06.2020 r. koszty wynagrodzeń pracowniczych wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne wynosiły 100 000 zł (część pracowników w międzyczasie zwolniono), przychody ze sprzedaży towarów lub usług wyniosły 120 000 zł. Iloraz tych kosztów wynosi zatem 0,83, wzrósł zatem o 20 %. Tym samym pracodawca spełnia przesłankę istotnego wzrostu obciążenia funduszu wynagrodzeń