Kategorie

Zasady rozliczania składek na ubezpieczenie społeczne z umów cywilnoprawnych

Rafał Krzemiński
Zasady rozliczania składek na ubezpieczenie z umów cywilnoprawnych /Fot. Fotolia
Zasady rozliczania składek na ubezpieczenie z umów cywilnoprawnych /Fot. Fotolia
Fotolia
Część umów cywilnoprawnych objęta jest obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. Jakie są zasady prawidłowego rozliczania składek z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych?

Które umowy podlegają ubezpieczeniu społecznemu?

Według ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej wykonują pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczeniu usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Ubezpieczenie chorobowe jest natomiast dobrowolne – aby do niego przystąpić, zainteresowany musi złożyć odpowiedni wniosek.

Zasady rozliczania składek

Zadanie obliczania, potrącania i rozliczania składek na ubezpieczenie społeczne z umów cywilnoprawnych spoczywa na płatniku, czyli osobie powierzającej dokonanie pewnych czynności. Zleceniodawca jest zobowiązany regulować składki za każdy miesiąc kalendarzowy trwania umowy stanowiącej tytuł do ubezpieczenia.

Płatnik składek jest zobligowany za każdy miesiąc kalendarzowy złożyć komplet dokumentów rozliczeniowych:

  • raport imienny o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach ZUS RCA,
  • raport imienny o należnych składkach na ubezpieczenie zdrowotne ZUS RZA, jeżeli zleceniobiorca podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu,
  • raport imienny o wypłaconych świadczeniach i przerwach w opłacaniu składek ZUS RCA,
  • deklarację rozliczeniową ZUS DRA.

Dokumenty rozliczeniowe należy składać do 15 dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni, a gdy zleceniodawcą jest jednostka budżetowa, zakład budżetowy lub gospodarstwo pomocnicze – do 5 dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni. Te same terminy obowiązują płatnika za umowę cywilnoprawną, z której obowiązek ubezpieczeniowy wygasł w trakcie miesiąca kalendarzowego.

Chcesz otrzymywać więcej informacji? Zapisz się na nasz newsletter

Raporty imienne

Imienne raporty powinny zawierać: dane identyfikacyjne płatnika składek, miesiąc i rok, których raport dotyczy, dane identyfikacyjne ubezpieczonego, tytuł ubezpieczenia, podstawę wymiaru składek, kwotę składek – z uwzględnieniem podziału między płatnika a ubezpieczonego, podstawę wymiaru i kwotę składki na ubezpieczeni zdrowotne, rodzaje i okresy przerw w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, informacje o wypłaconych zasiłkach i wynagrodzeniach z tytułu niezdolności do pracy, oświadczenie płatnika składek, że dane zawarte w raporcie są zgodne ze stanem faktycznym, datę sporządzenia raportu miesięcznego i podpis płatnika składek lub osoby upoważnionej.

Obowiązek składania raportu imiennego o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach ZUS RCA istnieje także w sytuacji, gdy z umowy cywilnoprawnej zleceniobiorca nie uzyskuje żadnego przychodu. Taki raport należy złożyć z zerową podstawą wymiaru i zerową kwotą składek.

Gdy po zakończeniu umowy cywilnoprawnej i wyrejestrowaniu ubezpieczonego zleceniodawca dokonuje wypłaty przychodu z tego tytułu, składki powinny być wykazane w imiennym raporcie o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach ZUS RCA z kodem tytułu ubezpieczeń 30 00 XX.

Dane z imiennych raportów zleceniodawca przekazuje zleceniobiorcy na piśmie w celu ich weryfikacji.

Zobacz też: Emeryci i renciści bez prawa do zasiłku chorobowego - wyrok TK

Deklaracja rozliczeniowa

W deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA rozlicza się składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także zasiłki, w tym rodzinne i pielęgnacyjne. Nie podlegają rozliczeniu w tej deklaracji zasiłki wypłacone przez płatnika bezpodstawnie.

Deklaracja rozliczeniowa zawiera: dane identyfikacyjne płatnika składek, informacje o liczbie ubezpieczonych, informacje o uprawnieniu płatnika składek do wypłaty zasiłków, zestawienie należnych składek na poszczególne rodzaje ubezpieczeń społecznych, z uwzględnieniem podziału na składki finansowane przez ubezpieczonego i przez płatnika oraz przez budżet państwa i Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, kwoty wypłaconych zasiłków, kwoty wynagrodzeń z tytułu niezdolności do pracy, zestawienie należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także oświadczenie płatnika składek, że dane zawarte w deklaracji są zgodne ze stanem faktycznym i podpis płatnika lub osoby przez niego upoważnionej.

Informacje dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz zasiłki podawane w deklaracji rozliczeniowej muszą być zgodne z danymi zawartymi w imiennych raportach za konkretny miesiąc.

Poprawianie i zmiana dokumentów

Zmiana dokumentów złożonych do ZUS należy dokonać w następujących przypadkach:

  • konieczna jest korekta danych wykazanych w imiennym raporcie miesięcznym w związku z zawiadomieniem o stwierdzeniu nieprawidłowości przez ZUS,
  • konieczna jest korekta danych wykazanych w imiennym raporcie miesięcznych z związku z wydaniem decyzji dotyczącej obowiązku ubezpieczeń,
  • płatnik składek stwierdza fakt podania błędnych danych w złożonym raporcie miesięcznym,
  • nieprawidłowości w opłacaniu składek zostały ustalone w drodze kontroli przeprowadzonej przez ZUS.

W razie stwierdzenia błędów zleceniodawca składa do ZUS imienne raporty korygujące i deklaracje rozliczeniowe korygujące. Sporządza i przekazuje do ubezpieczyciela za dany miesiąc komplet dokumentów korygujących.

Ubezpieczenie zdrowotne osób wykonujących umowy cywilnoprawne

Termin na złożenie poprawek wynosi 7 dni od stwierdzenia nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia jej we własnym zakresie, w przypadku otrzymania zawiadomienia od ZUS. Podobnie termin 7 dniowy na złożenie poprawek biegnie od dnia uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieprawidłowość.

Na dokonanie poprawy imiennych miesięcznych raportów, w których nieprawidłowości zostały dostrzeżone w trakcie kontroli, płatnik ma 30 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli. 

Jeżeli błąd dotyczy tylko deklaracji rozliczeniowej, wystarczy złożyć ją ponownie w wersji poprawionej – nie ma konieczności składania także imiennego raportu korygującego.

Skorygowaniu nie podlegają nieprawidłowości nieprzekraczające kwoty 2,20zł.

Dokumenty należy przekazywać do ubezpieczyciela poprzez teletransmisji danych, w formie elektronicznego dokumentu. Płatnicy rozliczający nie więcej niż 5 osób mogą przekazywać wymienione dokumenty w drodze dokumentu pisemnego według ustalonego wzoru lub w formie wydruku z oprogramowania

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ma uprawnienie do korygowania błędów w złożonych dokumentach, jeżeli możliwe jest poprawienie ich we własnym zakresie. Ponadto może z urzędu sam sporządzić dokumenty rozliczeniowe lub korygujące w sytuacji, gdy płatnik uchyla się od ich złożenia pomimo uprawomocnienia się decyzji ZUS.

Płatnik składek jest zobowiązany do przechowywania przez okres 10 lat kopii dokumentów przekazanych do ZUS i dokumentów korygujących. Przez 5 lat należy zachować kopie dokumentów zgłoszeń płatnika do ubezpieczeń społecznych lub dokumentów korygujących zgłoszenia. Dozwolone jest przechowywanie dokumentów zarówno w formie papierowej, jak i w formie elektronicznej.

Sposób opłacania składek

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazuje zleceniobiorcy rachunki bankowe, na które ten jest obowiązany wpłacać składki za pracowników. Osobno opłaca się składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Termin składania imiennych raportów i deklaracji rozliczeniowych jest jednocześnie terminem opłacania składek. Płatnik ma na to czas do 15 dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni, a w przypadku gdy zleceniodawcą jest jednostka budżetowa, zakład budżetowy lub gospodarstwo pomocnicze – do 5 dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni.

Zadaj pytanie na forum kadry

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszej oferty
Webinarium: Potrącenia komornicze + Certyfikat gwarantowany
Webinarium: Potrącenia komornicze + Certyfikat gwarantowany
Tylko teraz
Źródło: ZUS
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.