Praca zdalna – zatrudnienie w formie telepracy

Telepraca

Od dnia 16 października 2007 r. Kodeks pracy normuje zatrudnienie w formie telepracy. Zgodnie z art. 67⁵ Kodeksu pracy telepraca polega na regularnym wykonywaniu pracy poza zakładem pracy z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej. Telepracownikiem jest więc pracownik, który wykonuje pracę w tych warunkach i przekazuje pracodawcy, w szczególności za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, jej wyniki.

Podsumowując, telepracę charakteryzuje:

• regularność wykonywania pracy (systematyczność),
• wykonywanie pracy poza zakładem pracy (swoboda wyboru miejsca, np. dom),
• wykonywanie pracy z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej.

Zobacz również serwis: Zatrudnianie i zwalnianie

Środki komunikacji elektronicznej

W kodeksowym przepisie dotyczącym telepracy został wyliczony wymóg wykorzystywania środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. W świetle art. 2 pkt. 5 ustawy środki komunikacji elektronicznej to rozwiązania techniczne, w tym urządzenia teleinformatyczne i współpracujące z nimi narzędzia programowe, umożliwiające indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, a w szczególności pocztę elektroniczną. Wykorzystywanie przez pracownika wymienionych środków jest warunkiem niezbędnym do uznania zatrudnienia za zatrudnienie w formie telepracy.

Zgodnie z pismem Departamentu Prawnego w Głównym Inspektoracie Pracy z dnia 7 listopada 2007 r. w sprawie stosowania zatrudnienia w formie telepracy (GPP-401-4560-/07/PE) dopuszczalność zatrudnienia przedstawiciela handlowego, świadczącego pracę regularnie poza siedzibą pracodawcy, w formie telepracy, zależy od tego, czy praca wykonywana przez niego jest pracą wykonywaną z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej. 

Zobacz: Granty na rozwój telepracy

Porozumienie pracodawcy z zakładową organizacją związkową

Warunki stosowania telepracy przez pracodawcę określa się w porozumieniu zawieranym między pracodawcą i zakładową organizacją związkową, a w przypadku gdy u pracodawcy działa więcej niż jedna zakładowa organizacja związkowa – w porozumieniu między pracodawcą a tymi organizacjami. Porozumienie stanowi źródło prawa pracy i może zawierać postanowienia korzystniejsze dla pracownika niż ustawowe czy układowe. Jeżeli uzgodnienie treści porozumienia ze wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi nie jest możliwe, pracodawca uzgadnia treść porozumienia z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi w rozumieniu art. 241^25a Kodeksu pracy.

Gdyby w terminie 30 dni od dnia przedstawienia przez pracodawcę projektu porozumienia nie doszło do jego zawarcia, pracodawca samodzielnie określa warunki stosowania telepracy w regulaminie. Uwzględnia przy tym ustalenia podjęte w toku uzgadniania porozumienia z zakładowymi organizacjami związkowymi.

Warunki stosowania telepracy to organizacja pracy oraz związane z tą szczególną formą zatrudnienia prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Warunki dotyczące telepracy mogą być również uregulowane w zakładowym bądź ponadzakładowym układzie zbiorowym pracy.

Polecamy również: Telepracownik - jakie są korzyści z jego zatrudnienia

Regulamin

Jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe, warunki stosowania telepracy może wówczas określić pracodawca w regulaminie. Dokonuje tego po konsultacji z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy. Regulamin, podobnie jak porozumienie zbiorowe, stanowi źródło prawa pracy i może zawierać postanowienia korzystniejsze niż ustawowe bądź układowe. Gdyby u pracodawcy nie funkcjonowało ani porozumienie ani regulamin, wszelkie postanowienia dotyczące telepracy ustala się w umowie między pracodawcą a pracownikiem.

Ustalenie telepracy

Strony mogą na dwa sposoby ustalić, że praca będzie wykonywana w formie telepracy. Taką możliwość dopuszcza się:

1. przy zawieraniu umowy o pracę albo
2. w trakcie zatrudnienia.

W pierwszym przypadku należy zgodnie z art. 67⁵ Kodeksu pracy określić w umowie dodatkowo warunki wykonywania pracy. Umowa powinna zawierać co najmniej:

1. określenie jednostki organizacyjnej pracodawcy, w której strukturze znajduje się stanowisko pracy telepracownika,
2. wskazanie osoby lub organu, o których mowa w art. 31 Kodeksu pracy, odpowiedzialnych za współpracę z telepracownikiem oraz upoważnionych do przeprowadzania kontroli w miejscu wykonywania pracy.

Polecamy również: Forum Kadry - Zatrudnianie i zwalnianie

Natomiast w drugim przypadku zmiana warunków wykonywania pracy może nastąpić:

• na mocy porozumienia stron,
• z inicjatywy pracownika,
• z inicjatywy pracodawcy.

Zgodnie z drugim trybem pracodawca przekazuje telepracownikowi wyżej określone informacje (informacje, które powinny być zawarte w umowie w razie ustalenia telepracy już przy nawiązaniu stosunku pracy). Obowiązek musi zostać spełniony w formie pisemnej i w określonym terminie. Termin wynosi 7 dni od zawarcia umowy o telepracę z osobą niebędącą pracownikiem danego pracodawcy. W przypadku przekształcenia zwykłej umowy o pracę dodatkowe informacje należy przekazać pracownikowi najpóźniej w dniu rozpoczęcia przez niego wykonywania pracy w formie telepracy.

Warto podkreślić, że pracodawca powinien, w miarę możliwości, uwzględnić wniosek pracownika dotyczący wykonywania pracy w formie telepracy.

WAŻNE!

Nie jest dopuszczalne powierzenie wykonywania pracy w formie telepracy w przypadku powierzenia pracownikowi ze względu na potrzeby pracodawcy innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika (art. 42 § 4 Kodeksu pracy).

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. z 2002 Nr 144, poz. 1204 z późn. zm.)