Kategorie

Nowy Kodeks pracy - co się zmieni?

Łuksza Guza
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Nowy Kodeks pracy - co się zmieni?/Fot. Fotolia
Nowy Kodeks pracy - co się zmieni?/Fot. Fotolia
Dnia 15 września 2016 r. powołana została nowa Komisja Kodyfikacyjna Prawa Pracy w celu przygotowania nowego Kodeksu pracy. Co zostanie zmienione?

Czas pracy i niestandardowe formy zatrudnienia to zagadnienia najczęściej typowane przez ekspertów jako te wymagające najpilniejszych zmian. Okazja do modyfikacji przepisów jest szczególna – przygotowanie projektu nowego Kodeksu pracy rozpoczyna komisja kodyfikacyjna. Premier Beata Szydło dziś ma powołać jej członków. Tym samym mogą oni już rozpoczynać opracowanie kodeksów indywidualnego i zbiorowego prawa pracy. Będą mieli na to 18 miesięcy. Takie czasowe ograniczenie wynika z kalendarza wyborczego – jeśli nie udałoby się opracować projektów w tym terminie, szanse na ich uchwalenie przed wyborami parlamentarnymi w 2019 r. byłyby nikłe. Nie oznacza to jednak, że w ramach komisji zabraknie gorących negocjacji i dyskusji. W jej skład wejdą bowiem nie tylko eksperci powołani przez rząd, ale też przedstawiciele organizacji pracodawców i związków zawodowych. A to oznacza, że trzeba będzie wypracować kompromis między dążeniami do odformalizowania i uelastycznienia stosunku pracy (firmy) a zapewnieniem godnych warunków zatrudnienia wszystkim zarobkującym (związki).

Polecamy produkt: Kodeks pracy 2016 z komentarzem

Kto w składzie

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 sierpnia 2016 r. w sprawie Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Pracy (Dz.U. poz. 1366) w skład omawianego gremium wejdzie łącznie 14 osób (siedmiu przedstawicieli wskazanych przez ministra pracy oraz siedmiu wytypowanych przez organizacje pracodawców i centrale związkowe reprezentowane w Radzie Dialogu Społecznego). Z nieoficjalnych informacji wynika, że wśród powołanych znajdą się m.in. prof. Marcin Zieleniecki (wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej), prof. Łukasz Pisarczyk (prodziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego), prof. Jacek Męcina (przewodniczący zespołu ds. prawa pracy RDS, ekspert Konfederacji Lewiatan), dr hab. Monika Gładoch (Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, ekspert Pracodawców RP), dr Jakub Szmit (Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego, ekspert NSZZ „Solidarność”). Przewodniczącym zostanie jeden z przedstawicieli strony rządowej, a dwaj wiceprzewodniczący będą wybrani spośród osób wskazanych przez partnerów społecznych (po jednym ze strony pracodawców i związków zawodowych). W trakcie pierwszego posiedzenia mają być wyodrębnione dwa zespoły komisji – pierwszy opracuje projekt Kodeksu pracy (indywidualne stosunki pracy), a drugi – projekt kodeksu zbiorowego prawa pracy.

Co trzeba zmienić

Podstawą prac nowej komisji mają być projekty Kodeksu pracy przygotowane przez poprzednią Komisję Kodyfikacyjną Prawa Pracy (jej kadencja skończyła się w 2006 r.). Te przepisy nie weszły w życie (prac legislacyjnych w tej sprawie nie podejmowały kolejne rządy). Zawierają jednak wiele interesujących propozycji, w tym m.in. unormowanie niestandardowych form zatrudnienia (np. pracy w firmie rodzinnej lub w gospodarstwie domowym pracodawcy) oraz zagwarantowanie podstawowych uprawnień osobom zatrudnionym np. na umowach cywilnoprawnych (w tym minimalnych okresów wypowiedzenia kontraktu oraz gwarancji wypłacania wynagrodzenia co najmniej raz w miesiącu).

– Jednym z pierwszych wyzwań będzie ustalenie zakresu podmiotowego i przedmiotowego projektowanych regulacji, czyli m.in. tego, czy należy regulować w k.p. zatrudnienie niepracownicze – wskazuje dr Jakub Szmit.

Zdaniem dr hab. Moniki Gładoch na pewno warto rozważyć uregulowanie niestandardowych form wykonywania obowiązków. – Ale trzeba pamiętać, że normowanie zatrudnienia na umowach cywilnoprawnych może prowadzić do przekształcania prawa pracy w prawo zatrudnienia – podkreśla ekspertka.

Wskazuje, że zagadnień, które może podejmować komisja, jest wiele. – Mam nadzieję, że uda nam się konstruktywnie rozmawiać np. w sprawie przepisów o czasie pracy, bo wymagają one zmian, oraz o zróżnicowaniu obowiązków związanych z zatrudnieniem w zależności od wielkości firmy. Chodzi w szczególności o problemy, jakie mają obecnie małe przedsiębiorstwa – mówi dr hab. Monika Gładoch.


Postulat, aby mikro- i małe przedsiębiorstwa nie były objęte wszystkimi obowiązkami wynikającymi z k.p., jest przedstawiany od dawna (nie tylko przez pracodawców, ale także przez część doktryny prawa pracy). Z kolei w przypadku przepisów o czasie pracy często formułowanym zarzutem jest ich niedostosowanie do potrzeb dynamicznie zmieniającego się rynku pracy oraz do niestandardowych form zatrudnienia, które są coraz powszechniejsze. W tym zakresie projekty k.p. przygotowane przez poprzednią komisję nie zakładają rewolucyjnych zmian, ale akcentują potrzebę uproszczenia regulacji oraz dostosowania ich do współczesnych potrzeb (np. zakładają wprowadzenie jobsharingu, czyli możliwości dzielenia się czasem pracy na jednym stanowisku przez dwóch pracowników).

– Głównym celem prac komisji powinno być przygotowanie przepisów, które są jasne i łatwe w zastosowaniu zarówno dla pracodawców, jak i pracowników – wskazuje dr Jakub Szmit. Jego zdaniem sprzyjać temu może obecna konstrukcja komisji, bo w jej skład będą wchodzić przedstawiciele wskazywani przez rząd i partnerów społecznych.

– A to gwarantuje połączenie wiedzy teoretycznej z praktyką i realiami obecnej sytuacji społeczno-gospodarczej – dodaje dr Szmit. ⒸⓅ

Opinia resortu pracy w sprawie powołania komisji

15 września 2016 r. odbędzie się uroczyste wręczenie aktów powołania na członków Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Pracy, na czele której stanie prof. Marcin Zieleniecki. W jej skład wejdą wybitni przedstawiciele nauki i praktyki indywidualnego i zbiorowego prawa pracy. Ważną nowością – w porównaniu z komisją kodyfikacyjną działającą w latach 2002–2006 – jest to, że w jej pracach uczestniczyć będą eksperci prawa pracy wskazani przez partnerów społecznych Rady Dialogu Społecznego. Liczymy, że dzięki temu wypracowane rozwiązania zyskają większą akceptację społeczną (...).

Nowa komisja w swoich pracach będzie wykorzystywała projekty wypracowane przez swoją poprzedniczkę. Jednak od zakończenia przez nią prac minęło ponad 9 lat. W tym czasie zarówno w ustawodawstwie z zakresu indywidualnego, jak i zbiorowego prawa pracy wprowadzono szereg istotnych zmian, mających wpływ na wzajemne prawa i obowiązki stron stosunku pracy, a także relacje między przedstawicielami pracowników i pracodawców. Zmiany na rynku pracy wymagają nowego spojrzenia na obecne regulacje prawne dotyczące m.in. nietypowych stosunków pracy, a także tzw. zatrudnienia niepracowniczego, obejmującego zwłaszcza wykonywanie pracy na innej podstawie niż stosunek pracy. Ważną kwestią oprócz zatrudniania będą przepisy dotyczące czasu pracy, taka ich zmiana, aby były dla wszystkich zrozumiałe. Z kolei jeśli chodzi o kodyfikację zbiorowego prawa pracy, to istnieje potrzeba ujednolicenia przepisów kształtujących zbiorowe stosunki pracy oraz relacje pomiędzy pracodawcami a przedstawicielami pracowników. W pierwszej kolejności należy podjąć decyzję co do systematyki kodeksu pracy i kodeksu zbiorowego prawa pracy, a potem dokonać przeglądu poprzednio opracowanych projektów (...).

Wady obecnego kodeksu

infoRgrafika

Dołącz do nas na Facebooku!

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.

    Jak można podzielić urlop ojcowski?

    Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 2 tygodni. Jak można go podzielić? Do kiedy należy go wykorzystać?

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy - czy jest możliwe? Co na to prawo? Jakie świadczenia przysługują za czas izolacji?

    Składki KRUS - IV kwartał 2021 r.

    Składki KRUS w IV kwartale 2021 r. - ile wynosi miesięczna składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Dyscyplinarka za brak szkolenia BHP

    Czy brak szkolenia BHP może być podstawą dyscyplinarki? Czy można uznać to za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika?

    Dzień Pracownika Służby BHP

    Dzień Pracownika Służby BHP przypada na 19 września każdego roku. Z tej okazji Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotowała list z podziękowaniami i życzeniami dla pracowników służb BHP.

    Dobre i złe nawyki pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna pomaga łączyć pracę z życiem prywatnym. Jakie są dobre i złe nawyki zdalnych pracowników? Oto wyniki badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech.

    Płaca minimalna a gospodarka - podcast premiera

    Jaki wpływ na gospodarkę ma płaca minimalna? Czym skutkuje brak godziwego wynagrodzenia? Premier wystartował z autorskim podcastem.

    Składka zdrowotna 9% średniej płacy krajowej

    Składka zdrowotna liczona od średniej płacy krajowej to propozycja Rzecznika MŚP. Czy 9% przeciętnej płacy w gospodarce przy podatku liniowym to dobre rozwiązanie? Ile wyniosłaby w 2022 r.?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?