Kategorie

Przyczyny rozwiązania umowy bez wypowiedzenia

Przemysław Ciszek
Przemysław Ciszek
Oświadczenie woli pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia musi być złożone w formie pisemnej, zawierać przyczynę dokonania tej czynności oraz informację o prawie odwołania do sądu pracy.

W tym przypadku istotne jest to, że pracodawca ma sztywno określony czas na sprawdzenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i ewentualne zastosowanie art. 52 § 1 k.p. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy (art. 52 § 2 k.p.).

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika tylko w razie:

  • ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych,
  • popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,
  • zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
Reklama

Jak wynika z powyższego, ta forma rozwiązania umowy może pojawić się tylko w przypadkach wyjątkowo nagannego zachowania pracownika. Warto wskazać, że Sąd Najwyższy w wyroku z 11 października 2011 r. wyjaśnił, że ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych zachodzi jedynie wówczas, gdy mamy do czynienia z winą umyślną lub winą nieumyślną w postaci rażącego niedbalstwa. O stopniu i rodzaju winy nie decyduje więc wysokość szkody lub stopień zagrożenia interesów pracodawcy. Szkoda może więc stanowić jedynie element pomocniczy w kwalifikacji naruszenia obowiązków pracowniczych jako ciężkiego.

W tym kontekście należy wskazać, że o ile popełnienie przestępstwa lub utrata uprawnień jest okolicznością, której udowodnienie jest co do zasady obiektywnie łatwe, o tyle ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków może być sytuacją bardziej skomplikowaną. Po pierwsze pracownik powinien wiedzieć, że dane obowiązki są dla niego podstawowe, a poza tym pracodawca musi wykazać, że naruszenie było ciężkie. Ze względu na te wymogi dobrym rozwiązaniem spotykanym w praktyce jest zamieszczanie w umowach o pracę lub regulacjach wewnętrznych firmy spisu obowiązków, które pracodawca uważa za „podstawowe”.

Przykład

Pracodawca określił, że jednym z podstawowych obowiązków w firmie jest poszanowanie godności współpracowników. W związku z tym faktem dyscyplinarnie zwolnił pracownika, który w sposób obraźliwy i wulgarny odnosił się do podległych mu służbowo pracowników.

Ciężkie naruszenia obowiązków

Uznanie, czy dane przewinienie stanowi przejaw ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków, należy do pracodawcy, jednak warto wskazać, że wskazówki pomocne przy ocenie danego zdarzenia zawiera obszerne orzecznictwo Sądu Najwyższego.


Przykłady naruszenia podstawowych obowiązków:

  • korzystanie w pracy przez pracownika zajmującego stanowisko kierownicze z nielegalnych programów komputerowych (wyrok SN z 16 listopada 2004 r.),
  • zawinione niewykonanie przez pracownika zgodnego z prawem polecenia poddania się kontrolnym badaniom lekarskim (wyrok SN z 10 maja 2000 r.),
  • samowolne opuszczenie miejsca pracy połączone z innym nagannym zachowaniem się pracownika (wyrok SN z 22 grudnia 1998 r.),
  • brak lojalności wobec pracodawcy (wyrok SN z 14 grudnia 1999 r.),
  • zakłócanie porządku i spokoju w pracy (wyrok SN z 26 maja 1992 r.),
  • spóźnione, nieusprawiedliwione zawiadomienie pracodawcy o kradzieży powierzonego pracownikowi samochodu wraz z kluczykami (wyrok SN z 13 marca 1997 r.),
  • bezprawna i świadoma odmowa wykonania polecenia, zagrażająca istotnym interesom pracodawcy (wyrok SN z 12 czerwca 1997 r.),
  • korzystanie przez pracownika z telefonu służbowego w celu udziału w grach towarzyskich (wyrok SN z 15 maja 1997 r.),
  • naruszenie obowiązku trzeźwości nawet w sytuacji, gdy wcześniej pracodawca tolerował nietrzeźwość pracownika w pracy (wyrok SN z 13 kwietnia 2000 r.),
  • naruszenie obowiązku zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę (wyrok SN z 6 czerwca 2000 r.),
  • przetrzymywanie sprzętu biurowego stanowiącego własność pracodawcy, mimo wezwania do jego zwrotu (wyrok SN z 22 listopada 2001 r.),
  • przekazanie pracodawcy fałszywych dokumentów (wyrok SN z 9 marca 2010 r.).

Popełnienie przestępstwa

Przykłady popełnienia przestępstwa:

  • pobranie przez głównego księgowego zaliczki bez zgody pracodawcy (wyrok SN z 17 listopada 1998 r.),
  • zachowanie nielicujące z kierowniczym stanowiskiem wyrażające się w popełnieniu przestępstwa karno-skarbowego, celnego (wyrok SN z 4 grudnia 1986 r.),
  • przedstawienie przez pracownika kierownikowi zakładu pracy bezpodstawnych zarzutów popełnienia przestępstwa (wyrok SN z 7 marca 1997 r.).

Oczywiście w piśmie rozwiązującym umowę dane przewinienie powinno zostać odpowiednio skonkretyzowane.

Przykład

Powodem rozwiązania umowy bez wypowiedzenia jest popełnienie przestępstwa fałszowania dokumentacji podatkowej, co zostało potwierdzone wyrokiem sądu z 16 października 2012 r.

Podsumowując, zastosowanie dyscyplinarnego zwolnienia z pracy powinno mieć miejsce tylko w wyjątkowych okolicznościach. Szczególnie ważne jest wtedy przygotowanie się na konieczność udowodnienia zarzutów, które pracodawca postawił pracownikowi.

Podstawa prawna:

  • art. 52, art. 211 Kodeksu pracy.

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 11 października 2011 r. (II BP 8/11, niepubl.),
  • wyrok SN z 16 listopada 2004 r. (I PK 36/2004, OSNP 2005/12/176),
  • wyrok SN z 10 maja 2000 r. (I PKN 642/99, OSNP 2001/20/619),
  • wyrok SN z 22 grudnia 1998 r. (I PKN 507/98, OSNP 2000/4/132),
  • wyrok SN z 14 grudnia 1999 r. (I PKN 447/99, OSNP 2001/10/336),
  • wyrok SN z 26 maja 1992 r. (I PRN 22/92, PiZS 1992/10/85),
  • wyrok SN z 13 marca 1997 r. (I PKN 38/97, OSNP 1998/3/72),
  • wyrok SN z 12 czerwca 1997 r. (I PKN 211/97, OSNP 1998/11/323),
  • wyrok SN z 15 maja 1997 r. (I PKN 93/97, OSNP 1998/7/208),
  • wyrok SN z 13 kwietnia 2000 r. (I PKN 596/99, OSNP 2001/21/638),
  • wyrok SN z 6 czerwca 2000 r. (I PKN 697/99, OSNP 2001/24/709),
  • wyrok SN z 22 listopada 2001 r. (I PKN 700/2000, OSNP 2003/21/517),
  • wyrok SN z 9 marca 2010 r. (I PK 175/09, niepubl.),
  • wyrok SN z 17 listopada 1998 r. (I PKN 305/98; OSNP 1999/21/689),
  • wyrok SN z 4 grudnia 1986 r. (I PRN 73/86, niepubl.),
  • wyrok SN z 7 marca 1997 r. (I PKN 28/97, OSNP 1997/24/487).

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.