Kategorie

Przyczyny wygaśnięcia umowy o pracę

Katarzyna Kozieł
Przyczyny wygaśnięcia umowy o pracę  / fot. Fotolia
Przyczyny wygaśnięcia umowy o pracę / fot. Fotolia
Wygaśnięcie umowy o pracę może zajść jedynie w określonych przepisami prawa przypadkach. Wówczas następuje ono z mocy prawa i niepotrzebne są dodatkowe oświadczenia woli. W jakich sytuacjach dochodzi do wygaśnięcia umowy o pracę?

Na wstępie należy podkreślić, że umowa o pracę wygasa jedynie w ściśle określonych w Kodeksie pracy oraz przepisach szczególnych przypadkach. Wygaśnięcie umowy o pracę polega na ustaniu stosunku pracy nie z woli stron umowy o pracę, a wskutek zdarzeń określonych we wspomnianych przepisach. Następuje ono niezależnie od woli stron - w sposób automatyczny. Co ważne, przepisy o wygaśnięciu mają charakter bezwzględnie obowiązujący, zatem wypadki wygaśnięcia nie mogą być ustalane w drodze umowy.

W sytuacji wygaśnięcia stosunku pracy na podstawie odpowiedniego przepisu, zbędne są jakiekolwiek oświadczenia woli pracownika czy pracodawcy, skutek występuje w tym przypadku z mocy prawa. Ewentualne stwierdzenie faktu wygaśnięcia przez stronę umowy jest tylko ustaleniem faktycznym.

Śmierć pracownika

Jedną z sytuacji, w której następuje wygaśnięcie umowy o pracę jest śmierć pracownika. Wraz z jej dniem, stosunek pracy wygasa. Warto wspomnieć, że prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą po śmierci pracownika, w równych częściach, na małżonka oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W razie braku takich osób prawa te wchodzą do spadku.

Śmierć pracodawcy

Co do zasady, śmierć pracodawcy powoduje wygaśnięcie umowy o pracę z pracownikami. Niemniej jednak wyjątkiem jest sytuacja przedstawiona art. 231, w której pracownik zostanie przejęty przez nowego pracodawcę. Wówczas stosunek pracy zostanie kontynuowany.

Należy także zaznaczyć, że pracownikowi, którego umowa o pracę wygasła z powodu śmierci pracodawcy, przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Tymczasowe aresztowanie

Ponadto, zgodnie z przepisami, umowa o pracę wygasa z upływem 3 miesięcy nieobecności pracownika w pracy z powodu tymczasowego aresztowania, chyba że pracodawca rozwiązał wcześniej bez wypowiedzenia umowę o pracę z winy pracownika. Niemniej jednak pracodawca, pomimo wygaśnięcia umowy o pracę z powodu tymczasowego aresztowania, jest obowiązany ponownie zatrudnić pracownika, jeżeli postępowanie karne zostało umorzone lub gdy zapadł wyrok uniewinniający, a pracownik zgłosił swój powrót do pracy w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się orzeczenia. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy postępowanie karne umorzono z powodu przedawnienia albo amnestii lub nastąpiło warunkowe umorzenie postępowania.

Przepisy szczególne

Oprócz przedstawionych na gruncie Kodeksu pracy przypadków wygaśnięcia stosunku pracy, wiele regulacji w tym zakresie zawartych zostało w innych ustawach. Na przykład, w przypadku mianowanego pracownika akademickiego oraz mianowanego pracownika naukowego, stosunek pracy wygaśnie także w przypadku:

  • stwierdzenia, że mianowanie nastąpiło na podstawie fałszywych lub nieważnych dokumentów;
  • prawomocnego orzeczenia przez sąd utraty praw publicznych;
  • prawomocnego orzeczenia środka karnego w postaci zakazu zajmowania tego konkretnego stanowiska,
  • odbywania kary pozbawienia wolności lub ograniczenia wolności.

Z kolei stosunek pracy urzędnika służby cywilnej wygaśnie także w razie:

  • odmowy złożenia ślubowania;
  • utraty obywatelstwa państwa należącego do Unii Europejskiej lub innego państwa, którego obywatelom na podstawie umów międzynarodowych lub przepisów prawa wspólnotowego przysługuje prawo do podjęcia zatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  • prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby cywilnej;
  • prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
  • prawomocnego orzeczenia utraty praw publicznych lub zakazu wykonywania zawodu urzędnika w służbie cywilnej;
  • odmowy wykonania decyzji w sprawie przeniesienia, o którym mowa w art. 62 i 63 ustawy o służbie cywilnej, lub niepodjęcia pracy w urzędzie, do którego urzędnik został przeniesiony w trybie art. 66 wspomnianej ustawy.

Przepisy szczególne regulują materię wygaśnięcia stosunku pracy także m.in. pracowników Straży Granicznej czy też Najwyższej Izby Kontroli.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.

    Składka zdrowotna 2022 - Nowy Ład

    Składka zdrowotna w 2022 r. - jaką składkę wprowadza Nowy Ład? O ile wzrośnie składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2022 r.?

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych od 1 września 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych pracowników przysługuje od 1 września 2021 r. Jakie są minimalne stawki?

    Odpis na ZFŚS 2022

    Odpis na ZFŚS w 2022 r. - jak zmienia się podstawa odpisu? O ile wzrośnie odpis podstawowy na ZFŚS w 2022 r.?

    Zatrudnienie Ukraińca na umowę zlecenie

    Zatrudnienie Ukraińca na umowę zlecenie - jakie są wady i zalety? Jakie dokumenty są wymagane? Jakie są rodzaje zezwoleń? Jak zatrudnić Ukraińca?

    Wzrost wypadków przy pracy a 100% wzrost składek ZUS

    Wypadki przy pracy mają wpływ na wysokość składek ZUS. Czy powrót do firm i wzrost liczby wypadków spowoduje 100% wzrost składek na ubezpieczenia społeczne?

    Cudzoziemcy z Rosji, Kazachstanu i Turkmenistanu w Polsce

    Cudzoziemcy z Rosji, Kazachstanu i Turkmenistanu mogą wspomóc rynek pracy w Polsce. Ich liczba rośnie. Warto skupić się na zatrzymaniu zagranicznych studentów.

    Automatyzacja HR a redukcja kosztów

    Automatyzacja HR znacząco wpływa na redukcję kosztów. Rozwiązania technologiczne pozwalają na optymalizację wydatków, dzięki czemu pracodawcy, gdy szukają sposobów na cięcia – nie muszą rezygnować ze swoich pracowników.