REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Porada Infor.pl

Duże zmiany w uprawnieniach rodzicielskich

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Łukasz Guza
Łukasz Guza
Duże zmiany w uprawnieniach rodzicielskich. / Fot. Fotolia
Duże zmiany w uprawnieniach rodzicielskich. / Fot. Fotolia
fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Zapowiadają się duże zmiany w uprawnieniach rodzicielskich. Przewiduje się połączenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego z urlopem rodzicielskim. Urlop rodzicielski będzie można wykorzystać w 4 częściach. Projekt nowelizacji zakłada również możliwość skorzystania z 16 tygodni w późniejszym okresie. Jakie jeszcze zmiany mogą zostać wprowadzone?

Urlopy rodzicielskie po nowemu

Przyspieszają prace nad prezydenckim projektem ustawy prorodzinnej. Zakłada on m.in., że część płatnej opieki nad dzieckiem będzie można wykorzystać do momentu, gdy dziecko idzie do szkoły

REKLAMA

Autopromocja

Do Sejmu ma być dziś skierowany prezydencki projekt zmian w uprawnieniach rodzicielskich. Rozległa nowelizacja przewiduje bardzo istotne modyfikacje, w tym m.in. połączenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego z rodzicielskim oraz możliwość wykorzystania 16 tygodni takiej przerwy od pracy do końca roku, w którym dziecko kończy sześć lat. Nowe rozwiązania mają też m.in. ułatwić godzenie obowiązków zawodowych z rodzinnymi oraz ujednolicić skomplikowany obecnie system płatnej opieki nad dzieckiem.

Po wnikliwych konsultacjach społecznych do pierwotnej wersji projektu wprowadzono kilka istotnych zmian. Ostatecznie zakłada on m.in., że wniosek o wykorzystanie urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze (wraz z włączonym do niego wymiarem obecnego dodatkowego macierzyńskiego) trzeba będzie składać nie w ciągu 14, lecz 21 dni od porodu. W ten sposób terminy składania takich pism będą jednolite dla wszystkich rodzajów urlopów.

Wersja, która trafi do Sejmu przewiduje też, że przerwy w pracy na karmienie mają przysługiwać matce do ukończenia przez dziecko drugiego, a nie trzeciego roku życia. Po tym terminie korzystanie z nich będzie możliwe tylko, jeśli kobieta przedstawi pracodawcy zaświadczenie lekarskie potwierdzające karmienie.

REKLAMA

Istotne znaczenie dla rodziców ma też zmiana zasad korzystania z dwóch dni płatnego zwolnienia na opiekę nad dzieckiem do lat 14. Pierwotnie Kancelaria Prezydenta proponowała, aby określenie „dwa dni” zastąpić 16 godzinami, co umożliwiałoby wykorzystanie np. jedynie dwóch albo trzech godzin zwolnienia, bez konieczności wybierania od razu całego dnia wolnego. Ostatecznie takie rozwiązanie będzie możliwe, jeśli w konkretnej firmie, która chce je wprowadzić, zgodzą się na to związki zawodowe lub przedstawiciele pracowników.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Nowe przepisy mają wprowadzić także do kodeksu pracy definicję obowiązków rodzinnych, które mają uzasadniać korzystanie z poszczególnych uprawnień przez pracownika (obejmą one nie tylko konieczność opieki nad dzieckiem do lat 14, ale także np. niesamodzielnymi członkami rodziny).

Zadaj pytanie: FORUM

To czy i jak szybko nowe rozwiązania wejdą w życie, zależy od ich poparcia w Sejmie, a więc w praktyce od rządu. W trakcie ubiegłotygodniowej konferencji dotyczącej urlopów dla rodziców zorganizowanej przez resort pracy Irena Wóycicka, sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta, podkreślała dobrą współpracę przy projekcie zarówno ze stroną rządową, jak i partnerami społecznymi.

– Na pewno warto usprawniać przepisy dotyczące uprawnień rodzicielskich, ale trzeba to zadanie realizować rozważnie i zawsze pamiętać o celu, jakie zmiany mają wywoływać, czyli o ułatwianiu podejmowania decyzji o posiadaniu dziecka – podsumowuje Danuta Wojdat, pełnomocnik Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” ds. kobiet.

Zmiany zawarte w prezydenckim projekcie

Treść zmiany

Tak jest

Tak będzie

Możliwe skutki

Ujednolicenie urlopów na dziecko

l Bezpośrednio po urlopie macierzyńskim rodzic może skorzystać z dodatkowego urlopu macierzyńskiego w wymiarze 6 tygodni (jeśli kobieta urodziła jedno dziecko przy porodzie) lub 8 tygodni (w razie urodzenia co najmniej dwojga dzieci przy porodzie).

● Po dodatkowym macierzyńskim rodzic może skorzystać z 26-tygodniowego urlopu rodzicielskiego

l Dodatkowy urlop macierzyński zostanie połączony z urlopem rodzicielskim

● Bezpośrednio po urlopie macierzyńskim rodzic będzie mógł więc skorzystać z urlopu rodzicielskiego w wymiarze 32 tygodni (w razie urodzenia 1 dziecka przy porodzie) lub 34 tygodni (w razie urodzenia co najmniej dwojga dzieci przy porodzie)

l Ograniczenie biurokratycznych obowiązków związanych z korzystaniem z urlopów

– nie trzeba będzie składać dwóch wniosków (oddzielnie o dodatkowy macierzyński, a następnie rodzicielski)

– system urlopów będzie bardziej przystępny dla rodziców

Możliwość późniejszego wykorzystania urlopu rodzicielskiego

l Urlop rodzicielski można wykorzystać maksymalnie w trzech częściach, z których każda nie może być krótsza niż 8 tygodni

● Urlop ten można wykorzystać tylko bezpośrednio po dodatkowym macierzyńskim (czyli w praktyce tylko do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia)

l Urlop ten można będzie wykorzystać maksymalnie w czterech częściach

● W wyjątkowych przypadkach będzie można skorzystać z części urlopu rodzicielskiego, która jest krótsza niż 8 tygodni

● 16 z 26 tygodni urlopu rodzicielskiego będzie można wykorzystać w późniejszym terminie (do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy sześć lat; urlop w późniejszym terminie będzie udzielany maksymalnie w dwóch częściach)

l Rozwiązanie bardzo korzystne dla rodziców – 16 tygodni płatnej opieki będą mogli wykorzystywać w dowolnie wybranym momencie długiego okresu i w zależności od potrzeb (np. w momencie gdy dziecko idzie do przedszkola lub szkoły)

● Pracodawcy muszą się liczyć z większymi trudnościami związanymi z organizacją pracy (ze względu na większą swobodę pracownika w wyborze terminu urlopu, a więc w praktyce także absencji w pracy)

Zmienione zasady udzielania urlopu wychowawczego

l Urlopu wychowawczego udziela się maksymalnie w pięciu częściach

l Urlopu wychowawczego udziela się maksymalnie w pięciu częściach

● Jeśli jednak rodzic wykorzystywał część urlopu rodzicielskiego w późniejszym terminie (nie bezpośrednio po macierzyńskim), to liczba wykorzystanych części takiego urlopu (maksymalnie dwie) obniża liczbę możliwych do wykorzystania części wychowawczego

l Rozwiązanie korzystne dla pracodawców, bo ogranicza możliwość dzielenia urlopów rodzicielskich i wychowawczych na zbyt dużo części

● To zachęta dla rodziców, aby racjonalnie podejmowali decyzję o wykorzystaniu poszczególnych okresów opieki

Terminy składania wniosków o urlop rodzicielski oraz wychowawczy

l Wniosek o udzielenie całego wymiaru dodatkowego macierzyńskiego i rodzicielskiego należy złożyć nie później niż 14 dni po porodzie

● Wnioski o dodatkowy urlop macierzyński lub urlop rodzicielski należy złożyć nie później niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z nich

● Wniosek o urlop wychowawczy składa się nie później niż dwa tygodnie przed jego rozpoczęciem (w razie niedopełnienia tego terminu urlopu udziela się najpóźniej po upływie dwóch tygodni od złożenia wniosku)

l Wniosek o skorzystanie z całego wymiaru rodzicielskiego (połączonego z dodatkowym macierzyńskim) trzeba będzie złożyć nie później niż 21 dni po porodzie

● Wnioski o urlop rodzicielski lub wychowawczy składa się nie później niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z nich

l Zmiana korzystna dla pracodawcy

● O jeden tydzień wydłuża się okres, w którym może on np. zadbać o zorganizowanie zastępstwa za pracownika, który zamierza skorzystać z urlopu rodzicielskiego lub wychowawczego

● Z punktu widzenia rodziców korzystne jest ujednolicenie terminów, w jakich składa się wnioski

Dłuższa możliwość łączenia urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy na maksymalnie pół etatu

l W razie łączenia urlopu rodzicielskiego (lub dodatkowego macierzyńskiego) z pracą wymiar tych urlopów nie zmienia się (nie wydłuża proporcjonalnie do przepracowanego czasu)

● Rodzic może więc łączyć pracę z urlopem maksymalnie przez 6 lub 8 tygodni dodatkowego macierzyńskiego i 26 tygodni rodzicielskiego (łącznie przez 32 lub 34 tygodnie)

l W razie łączenia urlopu rodzicielskiego z pracą urlop rodzicielski (połączony z dodatkowym macierzyńskim) wydłuża się proporcjonalnie do przepracowanego czasu

● Rodzic może więc łączyć pracę z urlopem przez maksymalnie 64 lub 68 tygodni

l Rozwiązanie korzystne dla rodziców

● Zachęca do łączenia urlopu z pracą poprzez faktyczne wydłużenie w takich przypadkach okresu korzystania z rodzicielskiego

● Pracodawcy muszą się liczyć z dłuższą, częściową nieobecnością rodzica w firmie

● Z drugiej strony firmy mogą jednak liczyć na szybszy powrót zatrudnionego do pracy na część etatu

Dzielenie się urlopami bez względu na podstawę prawną zatrudnienia

l Okresami pobierania zasiłku macierzyńskiego nie mogą dzielić się rodzice zatrudnieni na różnych podstawach prawnych (np. pracownik ojciec nie może przejąć ich od samozatrudnionej matki)

l Rodzice będą mogli dzielić się okresami pobierania zasiłku bez względu na podstawę prawną zatrudnienia (np. pracownik ojciec będzie mógł przejąć je od samozatrudnionej matki)

l Zmiana ta zlikwiduje dyskryminację rodziców zatrudnionych na różnych podstawach prawnych

● Wzmocnione zostanie prawo ojca do płatnej opieki nad dzieckiem

Dłuższy termin na wykorzystanie urlopu ojcowskiego

l Mężczyzna może skorzystać z urlopu ojcowskiego do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia

l Mężczyzna będzie mógł skorzystać z urlopu ojcowskiego do momentu ukończenia przez dziecko drugiego roku życia

l Pracownik w praktyce nie straci prawa do urlopu ojcowskiego, jeśli np. w razie śmierci matki przejął urlop rodzicielski

● Ojciec będzie mógł skorzystać z urlopu np. po zakończeniu przez matkę urlopu rodzicielskiego

Dookreślenie zasad udzielania przerw na karmienie piersią

l Pracownicy przysługują dwie półgodzinne przerwy na karmienie (a karmiącej więcej niż jedno dziecko – dwie przerwy po 45 minut)

l Pracownicy będą przysługiwać przerwy na karmienie w obecnie obowiązującym wymiarze, ale nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko drugiego roku życia

● Jeśli matka będzie chciała korzystać z przerw także po tym okresie, będzie musiała dostarczyć pracodawcy zaświadczenie lekarskie potwierdzające karmienie

l Rozwiązanie doprecyzowuje obecne wątpliwości dotyczące okresu korzystania z przerw

● Matka dziecka zyska swobodę w korzystaniu z przerw przez pierwsze dwa lata od porodu

● Pracodawca będzie mógł weryfikować prawo do przerw po upływie tego okresu

Elastyczniejsze korzystanie z dwóch dni zwolnienia na opiekę nad dzieckiem

l W ciągu roku kalendarzowego pracownikowi wychowującemu co najmniej jedno dziecko w wieku do lat 14 przysługują 2 dni zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia

l W porozumieniu zawieranym ze związkami zawodowymi lub przedstawicielstwem pracowników w firmie będzie można wprowadzić zasadę, że zwolnienia udziela się nie w dniach, ale w godzinach

● W takim przypadku pracownikowi będzie przysługiwać 16 godzin zwolnienia w roku kalendarzowym

l Rozwiązanie korzystne zarówno dla pracowników, jak i pracodawców

● Rodzice zyskają możliwość zwolnienia np. na dwie godziny w danym dniu (np. na udział w szkolnym przedstawieniu, w którym uczestniczy dziecko)

● Wielorazowa, ale krótsza nieobecność w pracy nie wymaga np. organizacji zastępstw

Obejmowanie pracowników elastycznym czasem pracy

l Pracodawca nie musi uzasadniać odmowy przyjęcia wniosku pracownika w sprawie zmiany jego wymiaru czasu pracy lub objęcia go indywidualnym rozkładem czasu pracy albo systemem skróconego tygodnia pracy lub ruchomego czasu pracy

l Jeśli pracownik umotywuje wniosek o objęcie go jednym z wymienionych elastycznych rozwiązań obowiązkami rodzinnymi, firma powinna wniosek przyjąć, chyba że nie jest to możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez rodzica

● W razie odmowy pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników musi wskazać rodzicowi przyczynę swej decyzji na piśmie

l Rozwiązanie ułatwiające rodzicom możliwość korzystania z elastycznego czasu pracy

● Wzmacnia one pozycję pracownika względem pracodawcy, który nie chce obejmować takich zatrudnionych elastycznymi rozwiązaniami

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, a czego boją się zetki?

Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, HR-owców i rekruterów. A czego boją się zetki? Czy pokolenie Z jest przygotowane do wejścia na rynek pracy?

Świadczenia dla osób niepełnosprawnych 2024 i 2025 r. Jak wystąpić, wysokość, terminy

Poniżej znajduje się zbiór świadczeń dla osób niepełnosprawnych wraz z informacjami o tym, jakie warunki należy spełniać by ubiegać się o konkretne świadczenia, jak o nie wystąpić, a także o ich wysokości.

MRPiPS: Rząd poprze projekt ustawy dotyczącej renty wdowiej. W czwartek będzie drugie czytanie w Sejmie. Jakie zmiany zaproponował rząd?

Rząd poprze obywatelski projekt ustawy w sprawie renty wdowiej - poinformowała Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej. W czwartek, 25 lipca, Sejm przeprowadzi drugie czytanie projektu.

Czy można zwolnić pracownika w wieku przedemerytalnym? Oczywiście, że można!

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi w wieku przedemerytalnym. Prawo pracy przewiduje jednak przypadki, gdy taka ochrona nie przysługuje pracownikowi i możliwe jest zwolnienie go z pracy. Co to za przypadki?

REKLAMA

Świadczenie rehabilitacyjne 2024 i 2025 r. Dla kogo, jak wystąpić, wysokość

Przy przedłużającej się chorobie warto pamiętać, że po wyczerpaniu limitu zasiłku chorobowego, można wystąpić o dodatkowe świadczenie, dzięki któremu będzie można dalej dochodzić do siebie. Sprawdź, czym jest świadczenie rehabilitacyjne, komu przysługuje, jak o nie wystąpić, a także jaka jest wysokość tego świadczenia.

Pracodawcy chcą wiedzieć o dorabianiu i dodatkowych umowach pracownika. Dlaczego?

Dlaczego pracodawcy chcą wiedzieć o dodatkowych umowach pracownika? Okazuje się, że widzą w nich zagrożenie. Czy pracownik musi informować głównego pracodawcę o podejmowanych dodatkowych zleceniach i dorabianiu do podstawowego wynagrodzenia?

Projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Jakie są założenia tej ustawy? Co z minimalnym wynagrodzeniem w 2025 r.?

Rząd pracuje nad projektem nowej ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Nowa ustawa wdraża dyrektywę dotyczącą minimalnych wynagrodzeń w Unii Europejskiej. Kiedy minimalne wynagrodzenie zostanie ustalone według nowych przepisów?

Zaległy urlop do 30 września 2024

Zbliża się ważny termin, którego pracownicy i pracodawcy nie powinni przegapić. Z dniem 30 września 2024 r. przedawnią się niewykorzystane urlopy, które przysługiwały za rok 2020 r. a które powinny być udzielone najpóźniej do 30 września 2021 r. 

REKLAMA

Mężczyźni do 55 roku życia i kobiety do 50 roku życia muszą zdecydować do końca lipca 2024 r. - ZUS czy OFE?

Mężczyźni do 55 roku życia i kobiety do 50 roku muszą zdecydować do końca lipca 2024 r. - gdzie będzie trafiać składka emerytalna? Na subkonto w ZUS czy do OFE? Kolejne okno transferowe będzie otwarte dopiero w 2028 roku.

Skrócone lekcje w roku szkolnym 2024/25. We wrześniu zmienić się mają kolejne przepisy

Kiedy słupek rtęci rośnie, a temperatury w Polsce są z roku na rok coraz wyższe, wydajność pracowników może spadać ale i wydajność uczniów podczas lekcji również może być niższa. Planowane są więc zmiany w edukacji. Mają być skrócone lekcje w roku szkolnym 2024/25, ponieważ we wrześniu mają zmienić się kolejne przepisy w zakresie pracy i nauki w upały.

REKLAMA