Kategorie

Duże zmiany w uprawnieniach rodzicielskich

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Łukasz Guza
Łukasz Guza
Duże zmiany w uprawnieniach rodzicielskich. / Fot. Fotolia
Duże zmiany w uprawnieniach rodzicielskich. / Fot. Fotolia
fot. Fotolia
Zapowiadają się duże zmiany w uprawnieniach rodzicielskich. Przewiduje się połączenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego z urlopem rodzicielskim. Urlop rodzicielski będzie można wykorzystać w 4 częściach. Projekt nowelizacji zakłada również możliwość skorzystania z 16 tygodni w późniejszym okresie. Jakie jeszcze zmiany mogą zostać wprowadzone?

Urlopy rodzicielskie po nowemu

Przyspieszają prace nad prezydenckim projektem ustawy prorodzinnej. Zakłada on m.in., że część płatnej opieki nad dzieckiem będzie można wykorzystać do momentu, gdy dziecko idzie do szkoły

Do Sejmu ma być dziś skierowany prezydencki projekt zmian w uprawnieniach rodzicielskich. Rozległa nowelizacja przewiduje bardzo istotne modyfikacje, w tym m.in. połączenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego z rodzicielskim oraz możliwość wykorzystania 16 tygodni takiej przerwy od pracy do końca roku, w którym dziecko kończy sześć lat. Nowe rozwiązania mają też m.in. ułatwić godzenie obowiązków zawodowych z rodzinnymi oraz ujednolicić skomplikowany obecnie system płatnej opieki nad dzieckiem.

Po wnikliwych konsultacjach społecznych do pierwotnej wersji projektu wprowadzono kilka istotnych zmian. Ostatecznie zakłada on m.in., że wniosek o wykorzystanie urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze (wraz z włączonym do niego wymiarem obecnego dodatkowego macierzyńskiego) trzeba będzie składać nie w ciągu 14, lecz 21 dni od porodu. W ten sposób terminy składania takich pism będą jednolite dla wszystkich rodzajów urlopów.

Wersja, która trafi do Sejmu przewiduje też, że przerwy w pracy na karmienie mają przysługiwać matce do ukończenia przez dziecko drugiego, a nie trzeciego roku życia. Po tym terminie korzystanie z nich będzie możliwe tylko, jeśli kobieta przedstawi pracodawcy zaświadczenie lekarskie potwierdzające karmienie.

Istotne znaczenie dla rodziców ma też zmiana zasad korzystania z dwóch dni płatnego zwolnienia na opiekę nad dzieckiem do lat 14. Pierwotnie Kancelaria Prezydenta proponowała, aby określenie „dwa dni” zastąpić 16 godzinami, co umożliwiałoby wykorzystanie np. jedynie dwóch albo trzech godzin zwolnienia, bez konieczności wybierania od razu całego dnia wolnego. Ostatecznie takie rozwiązanie będzie możliwe, jeśli w konkretnej firmie, która chce je wprowadzić, zgodzą się na to związki zawodowe lub przedstawiciele pracowników.

Nowe przepisy mają wprowadzić także do kodeksu pracy definicję obowiązków rodzinnych, które mają uzasadniać korzystanie z poszczególnych uprawnień przez pracownika (obejmą one nie tylko konieczność opieki nad dzieckiem do lat 14, ale także np. niesamodzielnymi członkami rodziny).

Zadaj pytanie: FORUM

To czy i jak szybko nowe rozwiązania wejdą w życie, zależy od ich poparcia w Sejmie, a więc w praktyce od rządu. W trakcie ubiegłotygodniowej konferencji dotyczącej urlopów dla rodziców zorganizowanej przez resort pracy Irena Wóycicka, sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta, podkreślała dobrą współpracę przy projekcie zarówno ze stroną rządową, jak i partnerami społecznymi.

– Na pewno warto usprawniać przepisy dotyczące uprawnień rodzicielskich, ale trzeba to zadanie realizować rozważnie i zawsze pamiętać o celu, jakie zmiany mają wywoływać, czyli o ułatwianiu podejmowania decyzji o posiadaniu dziecka – podsumowuje Danuta Wojdat, pełnomocnik Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” ds. kobiet.

Zmiany zawarte w prezydenckim projekcie

Treść zmiany

Tak jest

Tak będzie

Możliwe skutki

Ujednolicenie urlopów na dziecko

l Bezpośrednio po urlopie macierzyńskim rodzic może skorzystać z dodatkowego urlopu macierzyńskiego w wymiarze 6 tygodni (jeśli kobieta urodziła jedno dziecko przy porodzie) lub 8 tygodni (w razie urodzenia co najmniej dwojga dzieci przy porodzie).

● Po dodatkowym macierzyńskim rodzic może skorzystać z 26-tygodniowego urlopu rodzicielskiego

l Dodatkowy urlop macierzyński zostanie połączony z urlopem rodzicielskim

● Bezpośrednio po urlopie macierzyńskim rodzic będzie mógł więc skorzystać z urlopu rodzicielskiego w wymiarze 32 tygodni (w razie urodzenia 1 dziecka przy porodzie) lub 34 tygodni (w razie urodzenia co najmniej dwojga dzieci przy porodzie)

l Ograniczenie biurokratycznych obowiązków związanych z korzystaniem z urlopów

– nie trzeba będzie składać dwóch wniosków (oddzielnie o dodatkowy macierzyński, a następnie rodzicielski)

– system urlopów będzie bardziej przystępny dla rodziców

Możliwość późniejszego wykorzystania urlopu rodzicielskiego

l Urlop rodzicielski można wykorzystać maksymalnie w trzech częściach, z których każda nie może być krótsza niż 8 tygodni

● Urlop ten można wykorzystać tylko bezpośrednio po dodatkowym macierzyńskim (czyli w praktyce tylko do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia)

l Urlop ten można będzie wykorzystać maksymalnie w czterech częściach

● W wyjątkowych przypadkach będzie można skorzystać z części urlopu rodzicielskiego, która jest krótsza niż 8 tygodni

● 16 z 26 tygodni urlopu rodzicielskiego będzie można wykorzystać w późniejszym terminie (do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy sześć lat; urlop w późniejszym terminie będzie udzielany maksymalnie w dwóch częściach)

l Rozwiązanie bardzo korzystne dla rodziców – 16 tygodni płatnej opieki będą mogli wykorzystywać w dowolnie wybranym momencie długiego okresu i w zależności od potrzeb (np. w momencie gdy dziecko idzie do przedszkola lub szkoły)

● Pracodawcy muszą się liczyć z większymi trudnościami związanymi z organizacją pracy (ze względu na większą swobodę pracownika w wyborze terminu urlopu, a więc w praktyce także absencji w pracy)

Zmienione zasady udzielania urlopu wychowawczego

l Urlopu wychowawczego udziela się maksymalnie w pięciu częściach

l Urlopu wychowawczego udziela się maksymalnie w pięciu częściach

● Jeśli jednak rodzic wykorzystywał część urlopu rodzicielskiego w późniejszym terminie (nie bezpośrednio po macierzyńskim), to liczba wykorzystanych części takiego urlopu (maksymalnie dwie) obniża liczbę możliwych do wykorzystania części wychowawczego

l Rozwiązanie korzystne dla pracodawców, bo ogranicza możliwość dzielenia urlopów rodzicielskich i wychowawczych na zbyt dużo części

● To zachęta dla rodziców, aby racjonalnie podejmowali decyzję o wykorzystaniu poszczególnych okresów opieki

Terminy składania wniosków o urlop rodzicielski oraz wychowawczy

l Wniosek o udzielenie całego wymiaru dodatkowego macierzyńskiego i rodzicielskiego należy złożyć nie później niż 14 dni po porodzie

● Wnioski o dodatkowy urlop macierzyński lub urlop rodzicielski należy złożyć nie później niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z nich

● Wniosek o urlop wychowawczy składa się nie później niż dwa tygodnie przed jego rozpoczęciem (w razie niedopełnienia tego terminu urlopu udziela się najpóźniej po upływie dwóch tygodni od złożenia wniosku)

l Wniosek o skorzystanie z całego wymiaru rodzicielskiego (połączonego z dodatkowym macierzyńskim) trzeba będzie złożyć nie później niż 21 dni po porodzie

● Wnioski o urlop rodzicielski lub wychowawczy składa się nie później niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z nich

l Zmiana korzystna dla pracodawcy

● O jeden tydzień wydłuża się okres, w którym może on np. zadbać o zorganizowanie zastępstwa za pracownika, który zamierza skorzystać z urlopu rodzicielskiego lub wychowawczego

● Z punktu widzenia rodziców korzystne jest ujednolicenie terminów, w jakich składa się wnioski

Dłuższa możliwość łączenia urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy na maksymalnie pół etatu

l W razie łączenia urlopu rodzicielskiego (lub dodatkowego macierzyńskiego) z pracą wymiar tych urlopów nie zmienia się (nie wydłuża proporcjonalnie do przepracowanego czasu)

● Rodzic może więc łączyć pracę z urlopem maksymalnie przez 6 lub 8 tygodni dodatkowego macierzyńskiego i 26 tygodni rodzicielskiego (łącznie przez 32 lub 34 tygodnie)

l W razie łączenia urlopu rodzicielskiego z pracą urlop rodzicielski (połączony z dodatkowym macierzyńskim) wydłuża się proporcjonalnie do przepracowanego czasu

● Rodzic może więc łączyć pracę z urlopem przez maksymalnie 64 lub 68 tygodni

l Rozwiązanie korzystne dla rodziców

● Zachęca do łączenia urlopu z pracą poprzez faktyczne wydłużenie w takich przypadkach okresu korzystania z rodzicielskiego

● Pracodawcy muszą się liczyć z dłuższą, częściową nieobecnością rodzica w firmie

● Z drugiej strony firmy mogą jednak liczyć na szybszy powrót zatrudnionego do pracy na część etatu

Dzielenie się urlopami bez względu na podstawę prawną zatrudnienia

l Okresami pobierania zasiłku macierzyńskiego nie mogą dzielić się rodzice zatrudnieni na różnych podstawach prawnych (np. pracownik ojciec nie może przejąć ich od samozatrudnionej matki)

l Rodzice będą mogli dzielić się okresami pobierania zasiłku bez względu na podstawę prawną zatrudnienia (np. pracownik ojciec będzie mógł przejąć je od samozatrudnionej matki)

l Zmiana ta zlikwiduje dyskryminację rodziców zatrudnionych na różnych podstawach prawnych

● Wzmocnione zostanie prawo ojca do płatnej opieki nad dzieckiem

Dłuższy termin na wykorzystanie urlopu ojcowskiego

l Mężczyzna może skorzystać z urlopu ojcowskiego do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia

l Mężczyzna będzie mógł skorzystać z urlopu ojcowskiego do momentu ukończenia przez dziecko drugiego roku życia

l Pracownik w praktyce nie straci prawa do urlopu ojcowskiego, jeśli np. w razie śmierci matki przejął urlop rodzicielski

● Ojciec będzie mógł skorzystać z urlopu np. po zakończeniu przez matkę urlopu rodzicielskiego

Dookreślenie zasad udzielania przerw na karmienie piersią

l Pracownicy przysługują dwie półgodzinne przerwy na karmienie (a karmiącej więcej niż jedno dziecko – dwie przerwy po 45 minut)

l Pracownicy będą przysługiwać przerwy na karmienie w obecnie obowiązującym wymiarze, ale nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko drugiego roku życia

● Jeśli matka będzie chciała korzystać z przerw także po tym okresie, będzie musiała dostarczyć pracodawcy zaświadczenie lekarskie potwierdzające karmienie

l Rozwiązanie doprecyzowuje obecne wątpliwości dotyczące okresu korzystania z przerw

● Matka dziecka zyska swobodę w korzystaniu z przerw przez pierwsze dwa lata od porodu

● Pracodawca będzie mógł weryfikować prawo do przerw po upływie tego okresu

Elastyczniejsze korzystanie z dwóch dni zwolnienia na opiekę nad dzieckiem

l W ciągu roku kalendarzowego pracownikowi wychowującemu co najmniej jedno dziecko w wieku do lat 14 przysługują 2 dni zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia

l W porozumieniu zawieranym ze związkami zawodowymi lub przedstawicielstwem pracowników w firmie będzie można wprowadzić zasadę, że zwolnienia udziela się nie w dniach, ale w godzinach

● W takim przypadku pracownikowi będzie przysługiwać 16 godzin zwolnienia w roku kalendarzowym

l Rozwiązanie korzystne zarówno dla pracowników, jak i pracodawców

● Rodzice zyskają możliwość zwolnienia np. na dwie godziny w danym dniu (np. na udział w szkolnym przedstawieniu, w którym uczestniczy dziecko)

● Wielorazowa, ale krótsza nieobecność w pracy nie wymaga np. organizacji zastępstw

Obejmowanie pracowników elastycznym czasem pracy

l Pracodawca nie musi uzasadniać odmowy przyjęcia wniosku pracownika w sprawie zmiany jego wymiaru czasu pracy lub objęcia go indywidualnym rozkładem czasu pracy albo systemem skróconego tygodnia pracy lub ruchomego czasu pracy

l Jeśli pracownik umotywuje wniosek o objęcie go jednym z wymienionych elastycznych rozwiązań obowiązkami rodzinnymi, firma powinna wniosek przyjąć, chyba że nie jest to możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez rodzica

● W razie odmowy pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników musi wskazać rodzicowi przyczynę swej decyzji na piśmie

l Rozwiązanie ułatwiające rodzicom możliwość korzystania z elastycznego czasu pracy

● Wzmacnia one pozycję pracownika względem pracodawcy, który nie chce obejmować takich zatrudnionych elastycznymi rozwiązaniami

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.