Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy a warunek zawieszający wypłatę odszkodowania

Krzysztof Sosnowski, aplikant radcowski w Kancelarii Prawa Pracy „Wojewódka i Wspólnicy” Sp. k.

Umowa o zakazie konkurencji

Zgodnie z art. 101² k.p. pracodawca i pracownik mogą zawrzeć umowę o zakazie konkurencji obowiązującą strony po zakończeniu stosunku pracy. Zawarcie takiej umowy zapewnia pracodawcy, że przez okres trwania zakazu konkurencji pracownik nie będzie prowadził działalności konkurencyjnej względem dotychczasowego pracodawcy.

Szczegółowy zakres zakazu konkurencji strony określają w umowie. W związku z czym okoliczność doprecyzowania, czy pracownik nie będzie nawiązywał stosunku pracy z podmiotami konkurencyjnymi, czy też innych stosunków cywilnych z tymi podmiotami, bądź też samodzielnie będzie prowadził działalność konkurencyjną pozostaje do doprecyzowania w zależności od woli stron.

Zobacz produkt: Kodeks pracy w praktyce - PDF

Odszkodowanie za zakaz konkurencji

Bardziej problematycznym aspektem dot. wypłaty odszkodowania za okres obowiązywania zakazu konkurencji stanowi aspekt dowodowy czy odszkodowanie w okresie trwania konkurencji byłemu pracownikowi w sposób rzeczywisty się należy. Pracodawca nie posiada żadnych narzędzi prawnych umożliwiających mu kontrolowanie działalności zawodowej byłego pracownika. Zgodnie natomiast z art. 101² k.p. pracownikowi należy się odszkodowanie po rozwiązaniu stosunku pracy w związku z niepodejmowaniem działalności konkurencyjnej. Niniejsze oznacza, iż co do zasady pracodawca zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania do czasu aż nie wykaże, że pracownik złamał zakaz konkurencji.

Zapraszamy na nasze FORUM

Warunek zawieszający wypłatę odszkodowania

W praktyce obrotu prawnego w umowach o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy stosuje się warunek zawieszający umożliwiający wstrzymanie wypłaty odszkodowania do czasu wykazania przez pracownika że nie podjął działalności konkurencyjność.  W tym kontekście należy określić, czy istnieje możliwość zastosowania tej instytucji wynikającej z art. 89 k.c. także w prawie pracy na podstawie art. 300 k.p. „W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.”

Umowa o zakazie konkurencji - zwolnienie pracodawcy z wypłaty odszkodowania

Zawarcie takiej klauzuli – warunku zawieszającego zostało uznane przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 lutego 2013 roku sygn. akt II PK 166/12 Sąd Najwyższy stwierdził, że„Złożenie przez byłego pracownika w każdym miesiącu po rozwiązaniu stosunku pracy, przewidzianego w umowie o zakazie konkurencji, oświadczenia o powstrzymaniu się od prowadzenia działalności konkurencyjnej, może być zakwalifikowane jako warunek (art. 89 KC) wypłaty przez pracodawcę odszkodowania z art. 101[2] § 1 KP.”. Taki warunek musi być jednak zastrzeżony w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Zobowiązanie pracownika do takiego działania już po zwarciu zakazu konkurencji jest niedopuszczalne w związku z okolicznością, iż pracodawca nie jest uprawniony do jednostronnej zmiany warunków umowy o zakazie konkurencji, chyba że strony tej umowy zdecydują się na zmianę jej treści w formie pisemnej pod rygorem nieważności (art. 1013 K.p.).

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 Nr 16, poz. 93 z późn. zm.)