Kategorie

Czy pracodawca może zobowiązać pracownika do odpracowania szkolenia?

Małgorzata Podgórska
Wysyłamy pracownika na szkolenie, które będzie trwało rok. Chcemy zobowiązać go, aby po zakończeniu tego szkolenia przepracował u nas 2 lata. Czy możemy wprowadzić taki warunek do umowy szkoleniowej, jeżeli szkolenie jest w całości finansowane ze środków pochodzących z Unii Europejskiej i nie ponosimy jego kosztów?

Pracodawca nie ma prawa zobowiązywać pracownika do pozostawania u niego w zatrudnieniu, jeżeli nie poniósł żadnych kosztów związanych ze szkoleniem, na które go skierował. Prawo do podpisywania umów szkoleniowych zawierających tzw. klauzule lojalnościowe zobowiązujące pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po zakończeniu szkolenia przez określony czas przysługuje pracodawcy jedynie wówczas, gdy przyznaje temu pracownikowi dodatkowe świadczenia, w szczególności ponosi opłaty za kształcenie, przejazd, podręczniki i zakwaterowanie.

UZASADNIENIE

Reklama

Przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych należy rozumieć zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy lub za jego zgodą (art. 1031 § 1 Kodeksu pracy). Jeżeli pracodawca wyrazi zgodę na podnoszenie kwalifikacji przez pracownika lub sam wystąpi z inicjatywą w tym zakresie, będzie zobowiązany do przyznania mu obowiązkowych świadczeń, o których mowa w przepisach Kodeksu pracy, w szczególności urlopu szkoleniowego i zwolnienia z całości lub części dnia pracy na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania. Za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnienia od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Jeżeli pracodawca wyraził zgodę lub podjął inicjatywę w zakresie podnoszenia przez pracownika kwalifikacji zawodowych (np. w formie szkolenia lub studiów podyplomowych) i pracownik w związku z tym korzysta wyłącznie z urlopu szkoleniowego oraz ze zwolnień od pracy, nie należy zawierać z nim umowy szkoleniowej. Pracodawca nie może od takiego pracownika żądać podpisania umowy szkoleniowej zawierającej tzw. klauzulę lojalnościową, zobowiązującą pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po zakończeniu podnoszenia kwalifikacji. Takie rozwiązanie byłoby bowiem mniej korzystne dla pracownika niż wynika to z przepisów Kodeksu pracy, które nie zawierają regulacji dotyczących obowiązku odpracowywania urlopu szkoleniowego i zwolnień.

WAŻNE!

Pracodawca, który nie przyznał pracownikowi żadnych dodatkowych świadczeń związanych z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych, nie może zobowiązać go do przepracowania odpowiedniego okresu po zakończeniu nauki.

Reklama

W przypadku gdy pracodawca kierujący pracownika na szkolenie przyznaje mu dodatkowe świadczenia, np. ponosi opłaty za kształcenie, przejazd na uczelnię, koszty podręczników lub zakwaterowania, zawiera z pracownikiem umowę szkoleniową, w której strony ustalają swoje wzajemne prawa i obowiązki dotyczące np. zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę. Takim dodatkowym świadczeniem może być także urlop szkoleniowy, ale tylko w wymiarze wyższym niż to wynika z przepisów Kodeksu pracy, czyli np. 15 dni urlopu zamiast 6 dni dla pracownika przystępującego do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe.

Pracodawca nie ma obowiązku zawarcia umowy o podnoszenie kwalifikacji, jeżeli nie zamierza zobowiązać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji (art. 1034 § 3 Kodeksu pracy).

Jeżeli zgodnie z umową pracodawca poniósł koszty związane z podnoszeniem przez pracownika kwalifikacji, to może zobowiązać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po zakończeniu nauki. Zobowiązanie pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po zakończeniu podnoszenia kwalifikacji nie może obejmować okresu dłuższego niż 3 lata od czasu ukończenia np. studiów czy szkolenia (art. 1035 pkt 2 Kodeksu pracy).


Żądanie od pracownika zwrotu poniesionych przez pracodawcę kosztów nauki jest możliwe tylko w konkretnych sytuacjach. Do zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę z tytułu dodatkowych świadczeń, w wysokości proporcjonalnej do okresu zatrudnienia po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub okresu zatrudnienia w czasie ich podnoszenia, jest zobowiązany pracownik:

  • który bez uzasadnionych przyczyn nie podejmie podnoszenia kwalifikacji zawodowych albo przerwie podnoszenie tych kwalifikacji,
  • z którym pracodawca rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z jego winy, w trakcie podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub po jego ukończeniu, w terminie określonym w umowie, nie dłuższym niż 3 lata,
  • który w okresie trwania umowy szkoleniowej rozwiąże stosunek pracy za wypowiedzeniem, z wyjątkiem wypowiedzenia umowy o pracę z powodu mobbingu,
  • który w okresie trwania umowy szkoleniowej rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z winy pracodawcy lub z powodu mobbingu, mimo braku przyczyn określonych w przepisach Kodeksu pracy do rozwiązania umowy w tym trybie.

Zatem pracodawca, który wyraził zgodę lub sam zainicjował podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez pracownika i nie poniósł w związku z tym żadnych kosztów, gdyż np. szkolenie zostało w całości sfinansowane ze środków Unii Europejskiej, nie ma podstaw prawnych, aby żądać od pracownika podpisania umowy szkoleniowej z tzw. klauzulą lojalnościową, zobowiązującą go do pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu szkolenia. Jeżeli jednak pracodawca chociaż w niewielkiej części partycypował w tych kosztach, to może zobowiązać pracownika do odpracowania szkolenia na ogólnych zasadach.

PRZYKŁAD

Pracownik firmy handlowej został skierowany na studia marketingowe w ramach programu unijnego. Studia te będą w całości sfinansowane przez UE pod warunkiem, że pracownik je ukończy. Procedura finansowania jest jednak taka, że pracodawca najpierw płaci za podnoszenie kwalifikacji pracownika, a następnie występuje o zwrot kosztów z funduszu UE. Pracodawca nie przyznaje pracownikowi żadnych dodatkowych świadczeń w związku ze studiami, ale „wykłada” swoje pieniądze do czasu zakończenia procedury przyznawania środków unijnych. W razie przerwania lub nieukończenia studiów przez pracownika pracodawca jest zobowiązany zwrócić środki finansowe przyznane z UE. W takim przypadku należy uznać, że pracodawca może zawrzeć z pracownikiem warunkową umowę szkoleniową, zobowiązującą pracownika wyłącznie do zwrotu kosztów studiów, jeśli je przerwie lub nie ukończy. Gdyby bowiem nastąpiła konieczność zwrotu pieniędzy przyznanych z UE, opłata za podnoszenie kwalifikacji stałaby się kosztem pracodawcy. W takiej sytuacji nie ma natomiast możliwości podpisania z pracownikiem tzw. umowy lojalnościowej zobowiązującej go do pozostawania w zatrudnieniu przez określony czas po ukończeniu studiów.

Podstawa prawna:

  • art. 1031–1035 Kodeksu pracy.

Orzecznictwo uzupełniające:

  • Obowiązek ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych (art. 94 pkt 6 Kodeksu pracy) nie oznacza, że pracownik może domagać się od pracodawcy zorganizowania i przeprowadzenia określonego rodzaju szkolenia (np. komputerowego). (Wyrok Sądu Najwyższego z 25 maja 2000 r., I PKN 657/99, OSNP 2001/22/660)
  • Pracownik ma obowiązek zwrócić koszty szkolenia, gdy wynika to z uzgodnienia stron stosunku pracy. (Wyrok Sądu Najwyższego z 14 maja 1998 r., I PKN 110/98, OSNP 1999/10/338)
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?