Zasiłek macierzyński. Od czego zależy wysokość zasiłku i okres jego pobierania

• Uprawnienia z tytułu urodzenia dziecka
• Zasiłek tylko dla ubezpieczonych
• Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego
• Wydłużony okres pobierania zasiłku macierzyńskiego
• Wysokość zasiłku macierzyńskiego
• Wniosek o zasiłek macierzyński

Uprawnienia z tytułu urodzenia dziecka

Z tytułu urodzenia dziecka mamie przysługuje urlop macierzyński i rodzicielski. Co ważne, z urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego mogą skorzystać także ojcowie. Mają oni do swojej dyspozycji jeszcze urlop ojcowski.

Rodzice mają możliwość spędzenia aż 61 tygodni z nowonarodzonym dzieckiem w domu, a za ten okres otrzymują co miesiąc zasiłek macierzyński. W przypadku tzw. porodu mnogiego okres pobierania zasiłku macierzyńskiego wydłuża się.

Zasiłek tylko dla ubezpieczonych

Zasiłek macierzyński przysługuje osobom, które podlegają ubezpieczeniu chorobowemu. Jest ono obowiązkowe dla osób zatrudnionych na umowę o pracę, natomiast w przypadku zleceniobiorców czy osób prowadzących własne firmy - ubezpieczenie to jest dobrowolne. W tych przypadkach osoby te same decydują czy chcą podlegać takiemu ubezpieczeniu, czy też nie. 

- Zasiłek macierzyński przysługuje niezależnie od tego, jak długo podlega się ubezpieczeniu chorobowemu. Na przykład jeśli kobieta urodziła dziecko dzień po tym, jak zgłosiła się do ubezpieczenia chorobowego albo zgłosił ją pracodawca, to zasiłek macierzyński i tak przysługuje – informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego

O tym, jak długo rodzice będą opiekować się dzieckiem i korzystać z zasiłku macierzyńskiego zależy od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Łączny okres pobierania zasiłku macierzyńskiego w przypadku urodzenia:

• jednego dziecka wynosi 61 tygodni (20 tygodni urlopu macierzyńskiego i 41 tygodni urlopu rodzicielskiego), 
• bliźniaków wynosi 74 tygodnie (31 tygodni urlopu macierzyńskiego i 43 urlopu rodzicielskiego), 
• trojaczków wynosi 76 tygodni ( 33 tygodnie urlopu macierzyńskiego i 43 tygodnie rodzicielskiego), 
• czworaczków wynosi 79 tygodni (35 tygodni urlopu macierzyńskiego i 43 tygodnie rodzicielskiego), 
• pięcioraczków wynosi 81 tygodni (37 tygodni urlopu macierzyńskiego i 43 tygodnie urlopu rodzicielskiego). 

Świadczenia przysługują także osobom, które przyjęły dziecko na wychowanie w takim wieku, że nie jest możliwe wykorzystanie pełnego wymiaru urlopu rodzicielskiego przed ukończeniem przez dziecko 7 (ewentualnie 10) albo 14 roku życia, zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego wynosi 38 tygodni.

Wydłużony okres pobierania zasiłku macierzyńskiego

Rodzice, którym urodziło się dziecko lub przyjęli na wychowanie dziecko z ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniem albo nieuleczalną chorobą zagrażającą jego życiu, a które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu, mają prawo do dłuższego urlopu rodzicielskiego niż 41, 43 lub 38 tygodni. Jeśli dziecko ma specjalne zaświadczenie „Za życiem” rodzice mogą skorzystać odpowiednio z 65, 67 i 62 tygodni urlopu. 

W takiej sytuacji wydłuża się cały okres pobierania zasiłku macierzyńskiego: przy urodzeniu jednego dziecka łącznie do 85 tygodni, w przypadku bliźniaków - 98 tygodni, trojaczków – 100 tygodni, czworaczków – 102 tygodnie, pięcioraczków – 104 tygodnie.

Wysokość zasiłku macierzyńskiego

Wysokość zasiłku macierzyńskiego uzależniona jest od podstawy, od której odprowadzane są składki, czyli najczęściej od osiąganego wynagrodzenia. Im to wynagrodzenie wyższe, tym wyższe są odprowadzane składki, a w konsekwencji wyższe świadczenie dla rodziców maluszków. 

Wpływ na wysokość pobieranego świadczenia ma średnie wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy. W przypadku kobiet prowadzących własną działalność gospodarczą i podlegających dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu wysokość zasiłku jest ustalana na podstawie miesięcznego przychodu za okres 12 miesięcy kalendarzowych przed porodem.

Wniosek o zasiłek macierzyński

Ubezpieczona mama może otrzymywać zasiłek macierzyński w takiej samej wysokości przez cały okres jego pobierania tj. 81,5 proc. podstawy wymiaru zasiłku, o ile złoży tzw. „długi wniosek” o zasiłek macierzyński do 21 dni po porodzie albo przyjęciu dziecka na wychowanie. „Długi wniosek” nie może dotyczyć 9 tygodni urlopu rodzicielskiego dla drugiego z rodziców. Za tę część urlopu zasiłek zawsze wynosi 70 proc. podstawy wymiaru zasiłku. Jeśli mama nie złoży wniosku o długi zasiłek macierzyński do 21 dni po porodzie albo przyjęciu dziecka na wychowanie, to zasiłek będzie wynosił 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego i 70 proc. podstawy wymiaru zasiłku za okres urlopu rodzicielskiego. 

W przypadku gdy w pierwszym roku życia dziecka nie zostanie wykorzystany ani jeden dzień zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego (na podstawie długiego wniosku), będzie możliwość złożenia wniosku o jednorazowe wyrównanie zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego do 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku. Za okres urlopu rodzicielskiego zasiłek macierzyński będzie przysługiwać w wysokości 70 proc. podstawy wymiaru zasiłku.