Kategorie

Czy pracodawca może częściowo zwolnić pracownika z wykonywania pracy w okresie wypowiedzenia

Czy pracodawca może częściowo zwolnić pracownika z wykonywania pracy w okresie wypowiedzenia/Fot. Fotolia
Czy pracodawca może częściowo zwolnić pracownika z wykonywania pracy w okresie wypowiedzenia/Fot. Fotolia
W razie wypowiedzenia umowy o pracę, pracodawca może zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy do upływu okresu wypowiedzenia z prawem do wynagrodzenia. Czy w związku z tym, można zwolnić pracownika ze świadczenia pracy tylko w niektóre dni tygodnia?

Problem

Zamierzamy zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia. Jednak kierownik działu chciałby, aby pracownik uczestniczył w przekazaniu obowiązków i wprowadzeniu nowej osoby na jego miejsce, która niebawem zostanie zatrudniona. W tym celu pracownik miałby przychodzić do pracy raz w tygodniu albo na wezwanie, a oprócz tego byłby w kontakcie telefonicznym i e-mailowym 5 dni w tygodniu. Czy w taki sposób można zwolnić pracownika ze świadczenia pracy?

Rada

Nie. Zabronione jest jednostronne zwolnienie ze świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia połączone z częściowym jej wykonywaniem. Można natomiast zawrzeć z pracownikiem porozumienie modyfikujące sposób wykonywania pracy w okresie wypowiedzenia w ten sposób, że pracownik będzie częściowo świadczył pracę z zachowaniem dotychczasowego wynagrodzenia.

Polecamy książkę: Umowy zlecenia i inne umowy cywilnoprawne w 2017 r. 

Uzasadnienie

W związku z wypowiedzeniem umowy o pracę pracodawca może zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy do upływu okresu wypowiedzenia (art. 362 Kodeksu pracy). W czasie zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia liczonego według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop (§ 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy).

Dopuszczalność odwołania zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy

Przepisy prawa pracy nie regulują dopuszczalności i zasad cofnięcia zwolnienia ze świadczenia pracy. W rezultacie w tym zakresie wyrażone są rozbieżne stanowiska. Obecnie zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia nie wymaga porozumienia stron. Działanie to ma charakter polecenia pracodawcy, które mieści się w ramach jego kompetencji kierowniczych. Regulacja ta nie ustanawia żadnych dodatkowych przesłanek, np. zgody zainteresowanego pracownika czy szczególnych okoliczności leżących po stronie przedsiębiorstwa. Nie ma również wskazania okoliczności, które ograniczałyby możliwość cofnięcia takiego polecenia. Są to argumenty przemawiające za tym, że pracodawca może jednostronnie cofnąć zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia oraz wezwać pracownika do podjęcia obowiązków. Jednocześnie należy zauważyć, że na ten temat nie wypowiedział się jeszcze ani Sąd Najwyższy, ani Ministerstwo Pracy czy Państwowa Inspekcja Pracy. Dlatego zwalniając pracownika z obowiązku świadczenia pracy, w celu uniknięcia sporów, warto zawrzeć z nim porozumienie określające zasady wezwania do wykonywania pracy.

Skutki jednostronnego zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy

W wyniku oświadczenia pracodawcy o zwolnieniu z obowiązku świadczenia pracy pracownik nie ma obowiązku wykonywania pracy. Jednocześnie stosunek pracy trwa nadal, co oznacza, że pracownik nie jest zwolniony z wypełniania obowiązków niełączących się bezpośrednio z obowiązkiem świadczenia pracy, np. dbałości o dobro zakładu pracy, przestrzegania zakazu konkurencji. Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy oznacza niewykonywanie pracy w całości, a nie w części. Dlatego należy uznać, że wykluczone jest, aby pracownik przychodził do pracy w ustalone z góry dni albo na wezwanie w czasie, w którym został zwolniony ze świadczenia pracy. Pracodawca nie może też oczekiwać od pracownika wykonywania pracy w domu za pośrednictwem e-maila czy telefonu. Pośrednio takie stanowisko potwierdziło również Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w swojej opinii z 4 marca 2016 r., uznając, że:

(...) pracodawca może zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę od dowolnego dnia po dokonaniu wypowiedzenia umowy przez jedną ze stron umowy i zwolnienie to musi następnie obejmować okres do rozwiązania umowy o pracę z upływem okresu wypowiedzenia umowy. Zdaniem Departamentu nie ma przeszkód prawnych, aby w pierwszym dniu tego zwolnienia pracownik został zwolniony z obowiązku świadczenia pracy w trakcie tego dnia, tj. w taki sposób, aby zwolnienie to obejmowało np. ostatnie 4 godziny jego zaplanowanej pracy na ten dzień. (...).

Zatem zdaniem resortu pracy, zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy może nastąpić w ciągu całego okresu wypowiedzenia, zarówno na początku, jak i w jego trakcie. Jeżeli jednak pracodawca zdecyduje się na ten krok, zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy musi obejmować cały okres, jaki pozostał do zakończenia wypowiedzenia.

Pracodawca nie może jednostronnie częściowo zwolnić pracownika z wykonywania pracy w okresie wypowiedzenia.

Porozumienie o zwolnieniu z obowiązku świadczenia pracy

Należy uznać, że możliwe jest zawarcie porozumienia między pracodawcą a pracownikiem modyfikującego sposób wykonywania pracy w okresie wypowiedzenia. Strony mogą ustalić zmniejszenie wymiaru czasu pracy przy utrzymaniu dotychczasowego poziomu wynagrodzenia. Dopuszczalne więc będzie wprowadzenie zasady obecności w pracy raz w każdym tygodniu okresu wypowiedzenia. Można także ustalić, że niektóre czynności pracownik będzie wykonywał w domu oraz zasady kontaktowania się z przełożonym telefonicznie czy e-mailem. Ponadto można zastrzec prawo pracodawcy do wezwania pracownika do świadczenia pracy. Treść porozumienia musi szczegółowo określać wszystkie ustalenia, tak aby uniknąć sporów co do zakresu obowiązków pracownika w trakcie okresu wypowiedzenia. Pracownik może odmówić zawarcia porozumienia. Wówczas pracodawcy pozostaje wybór między jednostronnym zwolnieniem z obowiązku świadczenia pracy a obecnością pracownika w pracy. W przypadku świadczenia przez pracownika pracy w okresie wypowiedzenia dopuszczalne jest zlecanie pracownikowi dotychczasowej pracy w ograniczonym zakresie, a nawet - w razie uzasadnionych potrzeb pracodawcy - przeniesienie pracownika do innej pracy niż określona w umowie, z zachowaniem dotychczasowego wynagrodzenia (art. 42 § 4 Kodeksu pracy).

Warto także zauważyć, że nie ma przeszkód, aby zawrzeć z pracownikiem na okres wypowiedzenia porozumienie zmieniające obniżające wymiar etatu i odpowiednio wynagrodzenie.

Pracownik w okresie wypowiedzenia rozpoczął pracę w nowej firmie. W dotychczasowej obniżył wymiar czasu pracy za porozumieniem stron i wykonuje pracę na 1/8 etatu w celu przekazania spraw oraz przyuczenia nowo zatrudnionego w jego miejsce pracownika. Takie rozwiązanie jest dopuszczalne.

Podstawa prawna:

art. 22 § 1, art. 362, art. 42 § 4 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1666; ost.zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 962

§ 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy - j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 927

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.