Jakie są systemy wynagrodzeń?

Systemy wynagradzania

Najczęściej spotykamy się z trzema systemami wynagradzania:

• czasowym,
• akordowym,
• prowizyjnym.

Pracodawca może zastosować różne systemy wynagradzania w stosunku do swoich pracowników.

System czasowy

W przypadku systemu czasowego wysokość wynagrodzenia uzależniona jest od ilości przepracowanego czasu, w danym okresie rozliczeniowym.

W tym systemie stawki wynagrodzenia ustala się w odniesieniu do liczby jednostek czasu, którymi są:

• godzina,
• dzień,
• tydzień,
• miesiąc.

W systemie czasowym wydajność pracy nie ma żadnego wpływu na wysokość stawek.

Wysokość stawek wynagrodzenia zależy od rodzaju wykonywanej pracy oraz od kwalifikacji pracownika.

Zobacz: Wynagrodzenie młodocianych a nieobecność w szkole

Stawki godzinowe oraz dniówki najczęściej stosuje się w stosunku do pracowników zatrudnianych na stanowiskach robotniczych. Wysokość ich wynagrodzenia określa się przez pomnożenie stawki za godzinę lub dzień przez przepracowaną liczbę w danym okresie rozliczeniowym.

Miesięczny systemem czasowy stosuje się najczęściej wobec pracowników administracyjno-biurowych. Pracownicy z upływem każdego miesiąca pracy otrzymują wynagrodzenie w stałej wysokości, wskazanej w umowie o pracę.

Powszechnie uważa się, że system czasowy uważany jest mało motywujący. Nie jest bowiem uzależniony od efektów wykonanej pracy. System czasowy często wspierany jest przez premie oraz nagrody, które mają zmotywować pracowników do wydajniejszej pracy.

Akordowy system pracy

W systemie akordowym wynagrodzenie pracownika zależy od wyników jego pracy(np. od liczby wykonanych produktów) nie zaś od przepracowanego czasu.

System ten w odróżnieniu od systemu czasowego bardziej motywuje pracownika wydajnej pracy. Nie gwarantuje mu jednak pewnego zarobku, tak jak to ma miejsce w przypadku systemu czasowego.

Zobacz serwis: Zatrudnienie

Przepisy prawa pracy nakazują określać normy pracy, stanowiące miernik nakładu, wydajności oraz jakości świadczonej przez pracownika pracy. Wskazują ile produktów pracownik powinien wykonać w określonej jednostce czasu, czyli np. w ciągu godziny. System akordowy bez ustalonych norm pracy będzie systemem wadliwym.

W akordowym systemie wynagradzania możemy wyróżnić:

• akord prosty - polegający na obliczeniu wynagrodzenia wprost proporcjonalnie do liczby wykonanych produktów,
• akord progresywny - polegający na tym, iż stawki wynagrodzenia ulegają podwyższeniu za produkty wytworzone ponad określoną normę. Wynagrodzenie wzrasta w zależności od stopnia przekroczenia tej normy. Za produkty wytworzone w granicach normy pracownik otrzymuje stałą stawkę,
• akord zryczałtowany - polegający na ustaleniu z góry wynagrodzenia za wykonanie całości prac.

Praca na akord najczęściej stosowana jest wobec pracowników firm produkcyjnych.

W przypadku systemu akordowego konieczne jest wcześniejsze ustalenie tzw. ceny akordowej. Cena akordowa określa, jaka jest wysokość wynagrodzenia za jeden rezultat pracy pracownika. Pomnożenie ceny akordowej przez liczbę wytworzonych przez pracownika produktów, bądź czynności daje wysokość wynagrodzenia akordowego danego pracownika.

System prowizyjny

System prowizyjny charakteryzuje się tym, że uzależnia wysokość otrzymanego przez pracownika wynagrodzenia od ilości oraz jakości wykonanej przez niego pracy.

Wysokość wynagrodzenia ustalana jest w stawce procentowej. Zależy od ilości wykonanej przez pracownika pracy. Najczęściej dzieje się tak, że stawka prowizyjna ustalana jest dla poszczególnych pracowników dokonujących tych samych transakcji lub usług. Stanowi podstawę obliczania ich wynagrodzenie.

Niekiedy wysokość stawki prowizyjnej jest uzależniona od kwalifikacji zawodowych pracownika.

Pracodawca może zmienić wcześniej ustaloną z pracownikiem wysokość stawki prowizyjnej, tylko i wyłącznie za zgodą pracownika.

Zobacz serwis: Wynagrodzenie zasadnicze

System prowizyjny stosowany jest przeważnie wobec pracowników zatrudnionych na stanowiskach przedstawicieli handlowych, czy ubezpieczeniowych. Czyli na stanowiskach, na których można uzależnić wysokość wynagrodzenia od sprzedaży towaru, usług, obrotu.

W przypadku systemu prowizyjnego brak jest górnej granicy wynagrodzenia, jakie pracownik może otrzymać.