Od 1 maja dodatek dopełniający do renty socjalnej. Komu przysługuje, kiedy wypłata i co z egzekucją?

• Kto otrzyma dodatek dopełniający bez wniosku, a kto musi złożyć wniosek EDD-SOC?
• Kiedy i w jakiej wysokości ZUS wypłaci świadczenie
• Dodatek dopełniający pod ochroną - petycja w sprawie zwolnienia z zajęcia i egzekucji
• Opinia Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji

Kto otrzyma dodatek dopełniający bez wniosku, a kto musi złożyć wniosek EDD-SOC?

Osoby, które na 1 stycznia 2025 r. miały prawo do renty socjalnej oraz posiadały orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji, w maju otrzymają dodatek dopełniający. Świadczenie to zostanie przyznane automatycznie, bez konieczności składania wniosku.

Wniosek o dodatek dopełniający do renty socjalnej (EDD-SOC) muszą natomiast złożyć osoby, które na 1 stycznia 2025 r. miały przyznaną rentę socjalną, były całkowicie niezdolne do pracy, ale nie posiadały orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Do wniosku powinno być dołączone zaświadczenie o stanie zdrowia (formularz OL-9) oraz dokumentację medyczną z przebiegu leczenia (jeśli to możliwe).

Kiedy i w jakiej wysokości ZUS wypłaci świadczenie

Pierwszą wypłatę dodatku dopełniającego ZUS wypłaci w maju 2025 r. wraz z rentą socjalną, z wyrównaniem od stycznia. Osoby, którym ZUS przyznał dodatek dopełniający z urzędu, otrzymają wyrównanie od 1 stycznia 2025 r. Za styczeń i luty jest to 2520 zł brutto. Od marca, po waloryzacji, kwota ta wzrosła do 2610,72 zł brutto.

Od dodatku dopełniającego ZUS będzie odliczał składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy. Ponadto z kwoty świadczenia ZUS będzie dokonywał potrąceń i egzekucji na tych samych zasadach jak w przypadku renty socjalnej.

Dodatek dopełniający pod ochroną - petycja w sprawie zwolnienia z zajęcia i egzekucji

Do Sejmu została złożona petycja w sprawie zwolnienia z zajęcia i egzekucji dodatku dopełniającego do renty socjalnej. W petycji zaproponowano wprowadzenie zwolnienia z zajęć i egzekucji dodatku dopełniającego do renty socjalnej.

W petycji podkreślono, że chociaż w maju 2025 r. ma być wypłacony dodatek dopełniający za okres od stycznia do maja 2025 r., to osoby podlegające egzekucji komorniczej nie skorzystają z tego świadczenia. Banki bowiem restrykcyjnie wypłacają dochody do wysokości kwoty wolnej od zajęć. W petycji argumentowano, że wypłaty 13. i 14. renty socjalnej są zwolnione z zajęć i egzekucji. Dzięki temu świadczenia te realnie trafiają do każdego beneficjenta, nawet tego, który ma zajęcia komornicze. Stąd właśnie prośba o zwolnienie dodatku dopełniającego od zajęć i egzekucji.

Opinia Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji

W opinii sejmowego Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji petycja budzi wątpliwości prawne, zwłaszcza w zakresie obowiązujących ograniczeń egzekucji w stosunku do innych świadczeń z zabezpieczenia społecznego. Biuro podkreśla, że wysokość kwoty wolnej od potrąceń i egzekucji została ustalona z uwzględnieniem wysokości minimum socjalnego, jednakowej dla osób pobierających kilka rodzajów świadczeń na podstawie różnych tytułów.

Ewentualne wprowadzenie w stosunku do dodatku dopełniającego do renty socjalnej dalej idących ograniczeń w dokonywaniu potrąceń lub egzekucji niż wobec pozostałych świadczeń, byłoby sprzeczne z założeniami obecnej konstrukcji ochrony osób pobierających rentę socjalną. Zmiana przepisów dotyczących egzekucji i potrąceń oddziaływałaby na wiele rodzajów świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego (emerytury, renty, zasiłki z ubezpieczeń społecznych). Przy ocenie propozycji zawartej w petycji należy również zwrócić uwagę na skutki jej przyjęcia w zakresie gotowości potencjalnych wierzycieli do udzielania kredytów lub pożyczek - postulowana zmiana miałaby wpływ na możliwości zaspokojenia ich w drodze przymusowej egzekucji.

W związku z powyższym Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji nie rekomenduje podjęcia dalszych prac nad propozycjami zawartymi w petycji.