Wezwanie do działania w sprawie bezrobocia osób młodych

Konfederacja Lewiatan popiera inicjatywę przeciwdziałania skutkom trudnej sytuacji gospodarczej w Unii Europejskiej, która szczególnie mocno odbija się na polityce zatrudnieniowej. Niestabilność rynku, brak ciągłości zamówień i zatory płatnicze powodują, że pracodawcy nie tylko nie zatrudniają nowych pracowników, lecz również redukują już istniejące etaty.

Stąd też mała liczba ofert pracy i wzrastający na nie popyt uniemożliwiają wielu młodym ludziom wejście na rynek pracy. Jako osoby bez doświadczenia i praktycznych umiejętności, konkurując ze starszymi kandydatami podczas rekrutacji, mają małe szanse na zdobycie pierwszej pracy. Potwierdzają to badania Eurostatu, które wskazują, że stopa bezrobocia w państwach członkowskich wśród młodych w czerwcu 2013 wyniosła 23,2%, a w Polsce odpowiednio 27,4%.

Jakie kroki należy podjąć

By poprawić sytuację osób młodych na europejskich rynkach pracy, Komisja Europejska przygotowała pakiet rozwiązań, których celem jest znalezienie zatrudnienia lub powrót młodych ludzi do pracy, nauki lub szkolenia. Należą do nich :

• wdrożenie gwarancji dla młodzieży

Gwarancja ta jest rozumiana jako zapewnienie młodemu bezrobotnemu wysokiej jakości oferty zatrudnienia, dalszego kształcenia, praktyki zawodowej lub stażu w ciągu 4 miesięcy od ukończenia szkoły lub utraty pracy.

Konfederacja Lewiatan popiera oznaczenie dnia, od którego zaczyna bieg 4-miesięczny termin, jako dnia ukończenia szkoły lub utraty pracy. Dotychczas w Polsce stosowano rozwiązanie zgodnie z którym datą początkową był dzień rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Wdrożenie propozycji Komisji zobliguje również urzędy do skrócenia czasu jakie mają na przedstawienie oferty z dotychczasowych 6 do 4 miesięcy.

• inwestowanie w młodych ludzi poprzez Europejski Fundusz Społeczny

Wysokie finansowanie przewidziane w ramach polityki spójności na rzecz Europejskiego Funduszu Społecznego pozwoli zainwestować odpowiednio duże środki w kapitał ludzki w Europie.

Według Konfederacji Lewiatan należy zwrócić uwagę na ich dostępność dla osób rzeczywiście wymagających wsparcia na rynku pracy oraz określenie odpowiednich efektów projektów, które pozwolą na rzeczywiste zmniejszanie bezrobocia wśród osób młodych, unikając kształcenia czy podnoszenia kwalifikacji w obszarach nieprzydatnych z perspektywy rynku pracy.

• uruchomienie Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych

W celu wsparcia regionów i obszarów z największymi trudnościami w walce z bezrobociem osób młodych i nieaktywnością zawodową, z budżetu UE ma zostać przekazane dodatkowe wsparcie w kwocie 6 mld Euro.

Zdefiniowana grupa, która otrzyma wsparcie to osoby w wieku 15-24 lata, niekształcące się, niepracujące ani nieszkolące się. Według Konfederacji Lewiatan, takie ukierunkowanie środków jest niewłaściwe i anachroniczne. Definicja osób młodych na przestrzeni kilkunastu/kilkudziesięciu ostatnich lat została zmodyfikowana z uwagi na znaczne przesunięcie się wieku wejścia na rynek pracy. Jest to konsekwencją wydłużania się okresu edukacji która, jeśli brać pod uwagę 5-letnie studia magisterskie kończy się w wieku 24. lat.

Ponadto, w Polsce istnieje konstytucyjny obowiązek nauki do 18.roku życia. Dlatego z drugiej strony, nie ma konieczności ustalania granicy wiekowej tak nisko.

W związku z powyższym Konfederacja Lewiatan rekomenduje zmianę grupy wiekowej osób, które mają otrzymać wsparcie z 15-24 na 18-30, przy zachowaniu pozostałych dotychczasowych wymogów.

• wspieranie mobilności na unijnym rynku pracy za pomocą EURES

Jednolity rynek pracy daje wiele możliwości zdobycia nie tylko zatrudnienia, ale również praktyk i staży zagranicznych, wysoko cenionych także przez ojczystych pracodawców. Zgodnie z reformą przygotowaną przez Komisję portal EURES ma lepiej reagować ma realia rynków pracy państw Unii, co spowoduje zwiększenie mobilności młodych ludzi, także poprzez zaproponowanie im możliwości łączenia pracy i kształcenia. Celem jest zwiększenie liczby ofert zatrudnienia i poprawy dopasowania miejsc pracy do wniosków, a w tym samym czasie pogłębienie integracji EURES-u z krajowymi publicznymi służbami zatrudnienia.

Konfederacja Lewiatan wspiera rozwiązanie dające możliwość łączenia pracy i nauki, ponieważ okres studiów jest momentem kiedy łatwiej młodym osobom podjąć decyzję o wyjeździe do innego kraju. Stąd także wywodzi się duża popularność programów typu „Erasmus" lub „Leonardo da Vinci".

Co do pozostałych propozycji zdaniem Konfederacji, samo zwiększenie ilości ofert i ich dopasowania do kandydatów nie rozwiąże podstawowych problemów braku popularności EURES-u jakimi są:

• jego nieznajomość;
• brak wiedzy na temat sytuacji pracowników w innych krajach;
• brak działań zachęcających do wyjeżdżania z rodzinnego kraju;
• brak działań zachęcających pracodawców do zatrudniania osób z innych krajów członkowskich.

Ponadto, sposobem na polepszenie aktualnej sytuacji mogłoby być również pogłębienie współpracy między EURES-em a bardziej efektywnymi od PSZ prywatnymi podmiotami specjalizującymi się w aktywizacji zawodowej, w tym również transgranicznej.

• ułatwianie przejścia od edukacji do zatrudnienia

Przy dobrze prosperujących edukacji i rynku pracy, przejście z jednego etapu do drugiego powinno być naturalnym następstwem. Biorąc jednak pod uwagę aktualną sytuację osób młodych, występującą także w Polsce, Komisja wskazała, że należy skupić uwagę na reformach programów kształcenia i szkolenia zawodowego, które pozwolą na zdobycie umiejętności mających kluczowe znaczenie na rynku pracy.

Polecamy również: Jakie błędy popełniają młodzi na rynku pracy?

Konfederacja Lewiatan popiera działania mające ma celu lepsze dopasowanie form kształcenia do kompetencji potrzebnych do wejścia i utrzymania się na rynku pracy. Warto, śladem państw kształcących młodzież dwutorowo (teoretycznie i praktycznie), wprowadzić w innych krajach Unii więcej szkoleń w formie przyuczenia do zawodu i podnoszenia jakości nauki poprzez praktykę. Dlatego, Lewiatan wspiera rozpoczęcie działań przez europejski sojusz na rzecz przygotowania zawodowego w celu poprawy jakości i dostępności programów przyuczania do zawodu.

Lewiatan popiera również zaangażowanie do tej działalności sektora prywatnego, który dzięki możliwościom stworzenia staży lub praktyk zawodowych dla uczniów miałby szansę znajdować wśród nich przyszłych pracowników. By jednak do tego doszło, należy zacieśnić współpracę między szkołami i uczelniami a firmami, a także odbiurokratyzować i rozszerzyć ofertę staży zawodowych.

• inwestowanie w umiejętności oraz rozwiązywanie problemu niedopasowania umiejętności do potrzeb rynku pracy

Konfederacja Lewiatan zgadza się, że istnieje tendencja do stawiania coraz wyższych wymagań w zakresie posiadanych kwalifikacji. Konsekwencją tego są trudności w dostępie do rynku pracy tych, którzy na bieżąco nie aktualizują swojej wiedzy i umiejętności.

Szybsze reagowanie przez systemy edukacji na obecne i przyszłe zapotrzebowanie na umiejętności pozwoliłoby po części rozwiązać ten problem. Tym niemniej, niedopasowanie może zaistnieć również po wejściu na rynek pracy, szczególnie w branżach typu ICT. Dlatego też, szerzej powinno się promować naukę przez całe życie, co pozwoli przez okres życia zawodowego pozostać atrakcyjnym i wartościowym pracownikiem.

Również pozytywnie Konfederacja odnosi się do pomysłu stworzenia europejskiego obszaru umiejętności i kwalifikacji, które byłyby wzajemnie uznawane w państwach członkowskich.

• tworzenie miejsc pracy: pomaganie firmom w zatrudnianiu osób młodych

Konfederacja Lewiatan negatywnie odnosi się do pomysłu zniesienia wszystkich różnic, w przepisach o ochronie zatrudnienia, między umowami o pracę na czas określony a umową o pracę na czas nieokreślony. Zrównanie sytuacji obu rodzajów umów byłoby sprzeczne z wypracowaną przez lata doktryną prawa pracy, która wskazuje, że umowa o pracę na czas nieokreślony realizuje najpełniej ochronę pracownika przed rozwiązaniem stosunku pracy oraz zapewnia stabilność zatrudnienia dla pracodawcy. Oznacza to, że różnice między tymi dwoma rodzajami umów o pracę powinny być zachowane.

Zadaj pytanie na: Forum Kadry

Jednakże w związku z rekomendacjami Komisji, Lewiatan proponuje zniesienie jednej z nich, która pomoże ustabilizować sytuację osób młodych na rynku pracy. Dotyczy to wprowadzenia do przepisów dotyczących umowy o pracę na czas określony okresu wypowiedzenia, zależnego od stażu pracy u danego pracodawcy, liczonego analogicznie jak przy umowach bezterminowych. Takie rozwiązanie pozwala zagwarantować osobom młodym, które pracują na podstawie długookresowej umowy na czas określony, odpowiedni czas na znalezienie innego zatrudnienia (powyżej 3 lat -3 miesięczny okres wypowiedzenia) w razie wypowiedzenia przez pracodawcę stosunku pracy i sprawia, że z dnia na dzień nie stają się bezrobotni.

W Polsce, umowa bezterminowa jest stosowana rzadziej z uwagi na liczne obostrzenia po stronie pracodawców, jak również zobowiązania, których realizacja w aktualnych warunkach gospodarczych może okazać się niepewna. Stąd też, rekomendujemy niewprowadzanie pozostałych zmian w zakresie umów terminowych w obszarze gwarancji zatrudnienia.

Obniżanie kosztów zatrudnienia w pierwszym miejscu pracy poprzez zmniejszenie składek na ubezpieczenia społeczne jest rozwiązaniem niewystarczającym, biorąc pod uwagę bardzo wysokie koszty pozapłacowe umów o pracę oraz związane z nimi gwarancje zatrudnienia. Dlatego, Konfederacja Lewiatan proponuje by zmniejszanie składek na ubezpieczenia społeczne lub ich zniesienie dotyczyło staży, z których często korzystają osoby młode, a które jednocześnie są atrakcyjnym, z perspektywy obu stron, sposobem na zdobywanie pierwszych doświadczeń na rynku pracy.

Polecamy serwis: Zatrudnianie i zwalnianie

Źródło: Konfederacja Lewiatan